Δεν είναι πάντα το λίπος που φαίνεται στον καθρέφτη αυτό που απειλεί περισσότερο την υγεία.

Οι επιστήμονες στρέφουν πλέον την προσοχή τους σε έναν πιο ύπουλο «εισβολέα»: το λεγόμενο κρυφό μυϊκό λίπος, γνωστό και ως ενδομυϊκός λιπώδης ιστός, το οποίο συσσωρεύεται βαθιά ανάμεσα στις μυϊκές ίνες και τις μυϊκές ομάδες, χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτό.

Πρόκειται για μια μορφή έκτοπου λίπους, δηλαδή λίπους που αποθηκεύεται σε ιστούς όπου φυσιολογικά δεν θα έπρεπε να υπάρχει, όπως οι μύες.

Και σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, αυτή η αόρατη συσσώρευση ίσως αποτελεί έναν υποτιμημένο αλλά κρίσιμο δείκτη κινδύνου για σοβαρές καρδιομεταβολικές διαταραχές.

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Radiology της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής και αξιοποίησε προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσει τη μυϊκή σύσταση μέσω μαγνητικών τομογραφιών ολόκληρου του σώματος.

Το λίπος που δεν φαίνεται αλλά επιβαρύνει τον οργανισμό

Η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει εδώ και χρόνια ότι η διείσδυση λίπους μέσα στους μυς συνδέεται με τη γήρανση, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, όπως εμφράγματα και άλλα επεισόδια. Αντίθετα, η υψηλή άλιπη μυϊκή μάζα θεωρείται προστατευτικός παράγοντας για τη συνολική υγεία.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο είδος λίπους είναι δύσκολο να εντοπιστεί και να μετρηθεί με αξιοπιστία. Η νέα έρευνα επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, χρησιμοποιώντας αλγόριθμους βαθιάς μάθησης (deep learning), οι οποίοι ανέλυσαν με ακρίβεια τόσο τη μυϊκή μάζα όσο και το ενδομυϊκό λίπος κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης.

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 11.000 ενήλικες χωρίς γνωστές προϋπάρχουσες παθήσεις.

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο αυξανόταν το ενδομυϊκό λίπος και μειωνόταν η μυϊκή μάζα, τόσο χειρότερη ήταν η καρδιομεταβολική εικόνα των συμμετεχόντων.

Παρότι οι περισσότεροι θεωρούνταν «υγιείς», πολλοί εμφάνιζαν αδιάγνωστους παράγοντες κινδύνου:

  • το 16,2% είχε υψηλή αρτηριακή πίεση,
  • το 8,5% παρουσίαζε διαταραγμένα επίπεδα σακχάρου,
  • ενώ το 45,9% είχε μη υγιές λιπιδαιμικό προφίλ.

Ακόμη και μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η φυσική δραστηριότητα, τα υψηλά επίπεδα κρυφού μυϊκού λίπους εξακολουθούσαν να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, δυσκολίας ρύθμισης του σακχάρου και δυσλιπιδαιμίας.

Η μυϊκή μάζα προστατεύει αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο σε άνδρες και γυναίκες

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η μεγαλύτερη μυϊκή μάζα φάνηκε να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στους καρδιομεταβολικούς κινδύνους κυρίως στους άνδρες. Στις γυναίκες, η εικόνα ήταν διαφορετική.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η μυϊκή μάζα στις γυναίκες παραμένει σχετικά σταθερή μέχρι τη μέση ηλικία και στη συνέχεια μειώνεται αισθητά μεταξύ 40 και 50 ετών. Οι ορμονικές μεταβολές της εμμηνόπαυσης ενδέχεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η Cheng-Han Chen, MD, επεμβατική καρδιολόγος και ιατρική διευθύντρια του Προγράμματος Δομικής Καρδιάς στο Ιατρικό Κέντρο MemorialCare Saddleback στην Καλιφόρνια, σχολιάζοντας τα ευρήματα, ανέφερε: «Δεν είναι σαφές γιατί η μυϊκή μάζα συσχετίστηκε με χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου μόνο στους άνδρες και όχι στις γυναίκες. Αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να συγχέονται από τις επιδράσεις των οιστρογόνων ανάλογα με το φύλο τόσο στη μυϊκή μάζα όσο και στους ίδιους παράγοντες κινδύνου».

Η άσκηση ως «αντίδοτο» στο κρυφό λίπος

Η έρευνα επιβεβαιώνει παράλληλα τον καθοριστικό ρόλο του τρόπου ζωής. Τα χαμηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας συσχετίστηκαν με αυξημένο ενδομυϊκό λίπος και μειωμένη άλιπη μυϊκή μάζα. Με άλλα λόγια, η έλλειψη άσκησης φαίνεται να δημιουργεί το κατάλληλο έδαφος για τη συσσώρευση αυτού του αόρατου αλλά επικίνδυνου λίπους.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συστηματική κίνηση και κυρίως η προπόνηση ενδυνάμωσης μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη μυϊκή ποιότητα και να περιορίσουν τη διείσδυση λίπους στους μυς.

Τα συμπεράσματα αυτά συμβαδίζουν με παλαιότερες μελέτες, οι οποίες δείχνουν ότι τόσο οι αερόβιες ασκήσεις όσο και οι ασκήσεις αντίστασης συμβάλλουν στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και στην πρόληψη της μυϊκής λιπώδους διήθησης, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και άτομα με χρόνιες παθήσεις.

Οι τρέχουσες οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA) προτείνουν:

  • τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης εβδομαδιαίως, όπως γρήγορο περπάτημα, ή
  • 75 λεπτά έντονης αερόβιας δραστηριότητας, όπως τρέξιμο,
  • καθώς και ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.

Η Δρ. Chen υπογράμμισε: «Αυτή η μελέτη διαπίστωσε μια συσχέτιση μεταξύ του ενδομυϊκού λίπους και της αυξημένης συχνότητας εμφάνισης καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και η υψηλή χοληστερόλη».

Και πρόσθεσε: «Αυτά τα αποτελέσματα επαναβεβαιώνουν τη σημασία της σωστής μυϊκής σύνθεσης και μάζας για τη διατήρηση της καλής υγείας και υποστηρίζουν τις συστάσεις για την ενσωμάτωση της τακτικής προπόνησης δύναμης σε ένα πρόγραμμα άσκησης που είναι υγιές για την καρδιά».

Ένας νέος βιοδείκτης για την πρόληψη καρδιομεταβολικών νοσημάτων;

Τα ευρήματα της μελέτης ανοίγουν τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στην πρόληψη των καρδιομεταβολικών νοσημάτων.

Η μυϊκή σύνθεση θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστος απεικονιστικός βιοδείκτης, βοηθώντας τους γιατρούς να εντοπίζουν εγκαίρως άτομα υψηλού κινδύνου, ακόμη κι όταν οι κλασικοί δείκτες δείχνουν φυσιολογικοί.

Οι μαγνητικές τομογραφίες χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως στην κλινική πράξη και, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν χωρίς πρόσθετες εξετάσεις για την εκτίμηση της μυϊκής σύστασης και του κρυφού λίπους.

Παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστεί ο ακριβής ρόλος της μυϊκής σύνθεσης στην πρόβλεψη ασθενειών.

Όπως κατέληξε η Δρ. Chen: «Θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για να προσδιοριστεί ο καλύτερος τρόπος με τον οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη μυϊκή σύνθεση ως εργαλείο για τον εντοπισμό ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο καρδιομεταβολικής νόσου».

Πηγή: https://www.newsbeast.gr

Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com