20/5/2026
Η αθηροσκλήρωση εξελίσσεται συχνά χωρίς εμφανή συμπτώματα για πολλά χρόνια. Όταν όμως αρχίσουν να εμφανίζονται προειδοποιητικά σημάδια, όπως πόνος στις γάμπες, δύσπνοια ή διαταραχές όρασης, μπορεί ήδη να υπάρχει σημαντική βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία. Τι να προσέξετε.
Ποια τα συμπτώματα της αθηροσκλήρωση που δεν πρέπει να αγνοείτε
Η αθηροσκλήρωση συχνά αναπτύσσεται σιωπηρά επί πολλά χρόνια και συνήθως γίνεται αντιληπτή μόνο όταν σημαντικές αρτηρίες έχουν στενέψει.
Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το ποια όργανα επηρεάζονται. Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των προειδοποιητικών σημείων μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τους πιθανούς κινδύνους και να ζητήσετε έγκαιρα ιατρική συμβουλή.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου της αθηροσκλήρωσης
Η αθηροσκλήρωση συμβαίνει όταν λιπώδεις εναποθέσεις συσσωρεύονται στο εσωτερικό των αρτηριών και σταδιακά τις κάνουν στενότερες και λιγότερο ελαστικές. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Thirty-Year Atherosclerotic Cardiovascular Disease Risk Among US Adults Aged 30 to 59 Years, περίπου το 9% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ηλικίας 30 έως 59 ετών είχαν υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε ορίζοντα 30 ετών, παρά τον χαμηλό βραχυπρόθεσμο κίνδυνο. Πολλοί είχαν αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση, παχυσαρκία και υψηλή ολική χοληστερόλη, ενώ μόνο ένας στους τρεις λάμβανε στατίνες για πρόληψη.
Άλλες πρόσφατες ανασκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι γνωστοί, αλλά οι ερευνητές εντοπίζουν και νεότερους παράγοντες.
- Κύριοι παράγοντες κινδύνου: υψηλή LDL («κακή») χοληστερόλη, υψηλή αρτηριακή πίεση, διαβήτης, κάπνισμα, παχυσαρκία, σωματική αδράνεια, μεγαλύτερη ηλικία και οικογενειακό ιστορικό.
- Άλλο παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο: χρόνια φλεγμονή, κακός ύπνος, στρες, ατμοσφαιρική ρύπανση, αυτοάνοσα νοσήματα, νεφρική νόσος, λιπώδης νόσος του ήπατος και ανθυγιεινό μικροβίωμα του εντέρου.
- Πιθανές συνέπειες: αν μια αθηρωματική πλάκα σπάσει, μπορεί να προκαλέσει έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Πιθανά πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια της αθηροσκλήρωσης
Κρύα χέρια ή πόδια, ωχρό δέρμα ή πληγές που αργούν να επουλωθούν μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια διαταραγμένης κυκλοφορίας. Η στυτική δυσλειτουργία θεωρείται επίσης πιθανό προειδοποιητικό σημάδι, καθώς συχνά συνδέεται με στένωση των αιμοφόρων αγγείων στην περιοχή της λεκάνης.
Τέτοια συμπτώματα συχνά δεν συνδέονται άμεσα με προβλήματα των αγγείων. Ωστόσο, πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Στο πόδι
Πόνος στις γάμπες ή στους μηρούς που εμφανίζεται κατά το περπάτημα και υποχωρεί με την ανάπαυση είναι χαρακτηριστικός διαταραχής της κυκλοφορίας στις αρτηρίες των ποδιών. Οι ειδικοί ονομάζουν αυτή την κατάσταση διαλείπουσα χωλότητα ή περιφερική αρτηριακή νόσο (PAD).
Οι πάσχοντες συχνά αναγκάζονται να σταματήσουν επειδή ο πόνος εντείνεται – ένα σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι στένωσης των αιμοφόρων αγγείων στα πόδια.
Στον λαιμό
Αν η καρωτιδική αρτηρία έχει στενέψει, λιγότερο αίμα φτάνει στον εγκέφαλο. Πιθανά προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνουν:
- ξαφνική ζάλη
- διαταραχές όρασης
- προσωρινή παράλυση ή μούδιασμα
Αυτά τα συμπτώματα δείχνουν αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και πρέπει να αξιολογηθούν άμεσα από γιατρό.
Στον εγκέφαλο
Αν ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει επαρκή αιμάτωση, μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες συγκέντρωσης ή ομιλίας. Είναι επίσης πιθανό να παρουσιαστεί ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στα χέρια ή τα πόδια.
Αν αυτά τα συμπτώματα διαρκούν μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα, μπορεί να πρόκειται για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA). Πρόκειται για σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι επικείμενου εγκεφαλικού επεισοδίου.
Στην καρδιά
Πίεση ή σφίξιμο στο στήθος, πόνος πίσω από το στέρνο ή δύσπνοια κατά την σωματική δραστηριότητα μπορεί να σημαίνουν ότι οι στεφανιαίες αρτηρίες έχουν στενέψει. Οι ειδικοί αποκαλούν αυτή την κατάσταση στηθάγχη.
Αν η διαταραχή της κυκλοφορίας παραμείνει χωρίς θεραπεία, ο κίνδυνος εμφράγματος αυξάνεται σημαντικά.
Στους νεφρούς
Αν επηρεάζονται οι νεφρικές αρτηρίες, η αρτηριακή πίεση μπορεί να αυξηθεί απότομα. Ταυτόχρονα, επιδεινώνεται η ικανότητα των νεφρών να φιλτράρουν το αίμα.
Πιθανά σημάδια περιλαμβάνουν κατακράτηση υγρών στα πόδια ή αλλαγές στα ούρα. Αν η υποκείμενη αιτία δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί μακροπρόθεσμα να αναπτυχθεί χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
Πηγή: https://www.oloygeia.gr