10/5/2026
Για δεκαετίες ήταν κομμάτι της ελληνικής καθημερινότητας, χωρίς ποτέ να βρίσκεται πραγματικά στο επίκεντρο της ενεργειακής συζήτησης.
Ο ηλιακός θερμοσίφωνας κυριάρχησε στις ελληνικές ταράτσες ως μια απλή και οικονομική λύση για ζεστό νερό, την ώρα που η ευρωπαϊκή πολιτική στρεφόταν όλο και περισσότερο στα φωτοβολταϊκά, στις αντλίες θερμότητας και γενικότερα στον εξηλεκτρισμό της κατανάλωσης ενέργειας.
Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών, όμως, φαίνεται πως αλλάζει ξανά τις προτεραιότητες. Η ανάγκη περιορισμού της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η συζήτηση για την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενες τεχνολογίες -κυρίως Κινεζικής προέλευσης – και η πίεση για μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία επαναφέρουν στο προσκήνιο τα θερμικά ηλιακά συστήματα και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν στην εξοικονόμηση ενέργειας.
Η εγκατάσταση ενός ηλιακού θερμοσίφωνα, εκτιμάται ότι μειώνει το λογαριασμό ηλεκτρικού σε μια τετραμελή οικογένεια, κατά 27-30%, ενώ ο ηλιακός με ένα κόστος 1000-1200 ευρώ μπορεί να κάνει γρήγορα απόσβεση, είναι κατασκευασμένος σε ελληνικά εργοστάσια και εξοικονομεί περισσότερες εκπομπές αερίων ρύπων από ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο αξίας 25.000 – 30.000 ευρώ.
Όπως αναφέρει σε πρόσφατη δήλωσή του ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, μαζί με την Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ), κατάφεραν να κερδίσουν την μάχη σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να εξασφαλίσουν τη θέση που αρμόζει στα ηλιακά θερμικά συστήματα στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης και της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ.
Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
Η προσπάθεια αυτή δικαιώθηκε μέσα από τη νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «AccelerateEU – Affordable and Secure Energy through Accelerated Action», όπου τα ηλιακά θερμικά αναγνωρίζονται πλέον ως μία από τις βασικές τεχνολογίες για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, την απανθρακοποίηση των κτιρίων και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.
Η νέα κατεύθυνση της Κομισιόν δημιουργεί προοπτικές για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα επιδότησης εγκαταστάσεων ηλιακών θερμικών συστημάτων ώστε μια αμιγώς ελληνική και ευρωπαϊκή τεχνολογία, να διεισδύσει ακόμη περισσότερο σε νοικοκυριά, θερμοκήπια και στην τηλεθέρμανση σχολείων, νοσοκομείων και μεγάλων αστικών περιοχών.
Πρόκειται για μια τεχνολογία made in Greece και άνω από 60% εξαγωγική, με σημαντική συνεισφορά στην απασχόληση καθώς στον κλάδο εκτιμάται ότι δραστηριοποιούνται 35 παραγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες στηρίζουν περίπου 5.000 θέσεις εργασίας. Η συνολική συνεισφορά τους στην ελληνική οικονομία ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ ετησίως.
Με τις νέες πολιτικές της Κομισιόν, στόχος είναι η ισότιμη προώθησή τους στην ΕΕ, μαζί με άλλες τεχνολογίες όπως τα φωτοβολταϊκά, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα μεγάλα οφέλη για τους καταναλωτές (νοικοκυριά και επιχειρήσεις), όσο και το γεγονός ότι στη χώρα μας ανθεί ένας εθνικός κλάδος κατασκευής και εγκατάστασης ηλιοθερμικών.
Σύμφωνα με τον κ. Μανιάτη, ξεκινά τις επόμενες εβδομάδες η προσπάθεια να διασφαλιστούν οι πόροι και η χρηματοδότηση από τα ευρωπαϊκά Ταμεία, ώστε στα επόμενα 7 χρόνια να έχουν εγκατασταθεί ηλιακοί θερμοσίφωνες σε διπλάσιο αριθμό κτιρίων από τα σημερινά 12.000.000 ευρωπαϊκά κτίρια (κατοικίες κι επαγγελματικά), να έχουν τριπλασιαστεί οι εργαζόμενοι του τομέα και μέσα από τη στήριξη της Έρευνας και Καινοτομίας να αποκτήσει η Ελλάδα και η Ευρώπη έναν κορυφαίο τομέα Πράσινης Μετάβασης.
Πώς ευνοείται ο κλάδος
Όπως επισημαίνει στο newmoney, ο εκτελεστικός γραμματέας της Ένωσης Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ), Χρήστος Κώνστας, η πρόσφατη ευρωπαϊκή συζήτηση γύρω από τα ηλιακά θερμικά θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τον κλάδο. Όπως αναφέρει, «για πολλά χρόνια οι ηλιακοί θερμοσίφωνες ήταν εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου», εξηγώντας ότι ο κλάδος επιχείρησε να πείσει τα ευρωπαϊκά όργανα πως οι ηλιακοί δεν αποτελούν μια “παλιά” τεχνολογία, αλλά ένα κρίσιμο εργαλείο εξοικονόμησης ενέργειας και ενεργειακής ασφάλειας.
Το βασικό επιχείρημα της αγοράς είναι ότι οι ηλιακοί θερμοσίφωνες παράγουν απευθείας θερμική ενέργεια χωρίς πρόσθετη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Σε αντίθεση με άλλες τεχνολογίες – όπως οι αντλίες θερμότητας – που εξακολουθούν να επιβαρύνουν το ηλεκτρικό σύστημα, τα θερμικά ηλιακά μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία και την απομάκρυνση της Ευρώπης από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο αλλά και η σημερινή στην Μέση Ανατολή αποτελούν ένα ισχυρό κίνητρο ώστε οι τεχνολογίες αυτές, να αξιοποιηθούν για να μετριάσουν το ενεργειακό κόστος.
Επιπλέον όμως, η ελληνική βιομηχανία θεωρεί ότι οι ηλιακοί θερμοσίφωνες αποκτούν πλέον και βιομηχανική διάσταση για την Ευρώπη, καθώς αποτελούν ένα από τα λίγα “πράσινα” προϊόντα που εξακολουθούν να παράγονται σε σημαντικό βαθμό εντός ευρωπαϊκού εδάφους.
Η Ελλάδα, η Γερμανία και η Αυστρία αποτελούν ουσιαστικά την «τριπλέτα» της ευρωπαϊκής παραγωγής θερμικών ηλιακών συστημάτων.
Σε χώρες μάλιστα όπως η Αυστρία και η Δανία η τεχνολογία έχει προχωρήσει πέρα από τον κλασικό οικιακό θερμοσίφωνα, με εφαρμογές σε μεγάλες εγκαταστάσεις και συστήματα τηλεθέρμανσης.
Η Δανία για παράδειγμα θεωρείται παγκόσμιος πρωτοπόρος στη χρήση μεγάλων ηλιακών συστημάτων τηλεθέρμανσης (Solar District Heating), αξιοποιώντας τεράστια πεδία ηλιακών συλλεκτών που λειτουργούν συνδυαστικά με δίκτυα τηλεθέρμανσης για την παροχή ζεστού νερού και θέρμανσης σε ολόκληρες κοινότητες. Σε πολλές περιπτώσεις, τα συστήματα αυτά συνοδεύονται από εποχιακή αποθήκευση θερμότητας, επιτρέποντας την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας που συλλέγεται τους θερινούς μήνες ακόμη και κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Οι καθυστερήσεις, το «πάγωμα» της αγοράς και η τοπική οικονομία
Στην Ελλάδα, η αγορά των ηλιακών επηρεάστηκε το προηγούμενο διάστημα από το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», το οποίο παρά το θετικό αποτύπωμα στα ελληνικά νοικοκυριά δημιούργησε τόσο προσδοκίες όσο και σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στην εφαρμογή του.
Η μεγάλη χρονική απόσταση ανάμεσα στην ανακοίνωση του προγράμματος και στην ουσιαστική ενεργοποίησή του οδήγησε πολλούς καταναλωτές σε αναμονή, προκαλώντας προσωρινό «πάγωμα» της αγοράς.
«Ανακοινώθηκε πολύ νωρίς και χάσαμε ενάμιση χρόνο», σημειώνουν χαρακτηριστικά παράγοντες του κλάδου.
Ωστόσο, όταν το πρόγραμμα άρχισε τελικά να «τρέχει», φαίνεται πως λειτούργησε ενισχυτικά κυρίως για τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις, τα καταστήματα και τους εγκαταστάτες στην περιφέρεια.
Παρά τα προβλήματα εφαρμογής, ο κλάδος θεωρεί ότι οι ηλιακοί θερμοσίφωνες παραμένουν μια τεχνολογία με «φυσική» ζήτηση, καθώς πρόκειται για προϊόν με σχετικά χαμηλό κόστος και γρήγορη απόσβεση.
«Θεωρούμε ότι ηλιακά θερμικά θα δούλευαν έτσι κι αλλιώς καλά ως βιομηχανία», σημειώνει ο κ. Κώνστας, προσθέτοντας ωστόσο ότι τα προγράμματα επιδότησης μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά όταν εφαρμόζονται με σταθερότητα και χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.
Το βασικό ζητούμενο για τον κλάδο είναι πλέον η διαμόρφωση μιας σταθερής ευρωπαϊκής πολιτικής που θα αντιμετωπίζει τα θερμικά ηλιακά όχι ως συμπληρωματική λύση, αλλά ως βασικό εργαλείο εξοικονόμησης ενέργειας και ενίσχυσης της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης.
Τι δείχνουν τα στατιστικά του κλάδου – Πού οφείλεται η υποχώρηση πωλήσεων
Την ώρα που η ελληνική βιομηχανία ηλιακών θερμικών γυρίζει σελίδα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στατιστικά στοιχεία του κλάδου δείχνουν ότι η περσινή χρονιά είχε αρνητικό πρόσημο καθώς τόσο οι πωλήσεις δεξαμενών (τα δοχεία αποθήκευσης του ζεστού νερού) όσο και οι πωλήσεις ηλιακών συλλεκτών που μπορούν να πουληθούν ξεχωριστά, κινήθηκαν πτωτικά σε σχέση με το 2024. Πρόκειται για μια ξεκάθαρη επιβεβαίωση της συνεχιζόμενης πίεσης που δέχεται ο κλάδος από τη διεθνή συγκυρία και την καθυστέρηση ενεργοποίησης προγραμμάτων επιδότησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης στατιστικών πωλήσεων της ΕΒΗΕ, οι συνολικές πωλήσεις δεξαμενών μειώθηκαν το 2025 κατά 5,1%, καθώς διαμορφώθηκαν στις 160.845 μονάδες από 169.461 το 2024, δηλαδή περίπου 8.600 λιγότερες δεξαμενές σε ετήσια βάση.
Η σημαντικότερη αιτία της υποχώρησης εντοπίζεται στις εξαγωγές, οι οποίες κατέγραψαν πτώση 11,9%, με σχεδόν 10.000 λιγότερες μονάδες να διατίθενται στις διεθνείς αγορές.
Αντίθετα, η ελληνική αγορά εμφάνισε μικρή αλλά θετική μεταβολή, με αύξηση 1,3% και επιπλέον 1.102 δεξαμενές σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Παρά τη βελτίωση αυτή, η εγχώρια αγορά δεν στάθηκε ικανή να αντισταθμίσει τις απώλειες του εξωτερικού.
Αξιοσημείωτο είναι ότι 8 από τις 21 επιχειρήσεις κατέγραψαν αύξηση στις συνολικές πωλήσεις δεξαμενών, ενώ 10 επιχειρήσεις παρουσίασαν βελτιωμένες επιδόσεις τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στις εξαγωγές.
Οριακή μείωση στους ηλιακούς συλλέκτες
Πιο συγκρατημένη ήταν η εικόνα στις πωλήσεις ηλιακών συλλεκτών. Οι συνολικές πωλήσεις διαμορφώθηκαν στις 358.444 μονάδες το 2025, παρουσιάζοντας μείωση 1% σε σύγκριση με το 2024. Η πτώση μεταφράζεται σε περίπου 3.650 λιγότερους συλλέκτες.
Και σε αυτή την κατηγορία, οι εξαγωγές αποτέλεσαν τον αδύναμο κρίκο, με πτώση 4,3% και απώλεια άνω των 10.000 τεμαχίων. Αντίθετα, η εγχώρια αγορά παρουσίασε αισθητή άνοδο 5,2%, με σχεδόν 6.500 περισσότερους συλλέκτες να διατίθενται στην Ελλάδα.
Παρά τη μείωση, το εξωτερικό εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό αποδέκτη της ελληνικής παραγωγής ηλιακών συλλεκτών, απορροφώντας το 63,4% των συνολικών πωλήσεων το 2025, έναντι 65,5% το 2024.
Οι βασικές αιτίες της κάμψης
Η ετήσια έκθεση της ΕΒΗΕ αποδίδει τη μείωση των πωλήσεων κυρίως στη λήξη προγραμμάτων επιδότησης θερμικών ηλιακών σε σημαντικές αγορές του εξωτερικού, γεγονός που επηρέασε άμεσα τη ζήτηση για ελληνικά προϊόντα.
Παράλληλα, η καθυστέρηση στην έναρξη του ελληνικού προγράμματος «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα» δημιούργησε αρχικά επιφυλακτικότητα στην εγχώρια αγορά. Ωστόσο, η διάθεση των πρώτων κουπονιών αγοράς κατά τους τελευταίους μήνες του έτους οδήγησε σε ενίσχυση της ζήτησης, με τα καταστήματα λιανικής να προχωρούν σε αυξημένες παραγγελίες ηλιακών θερμοσιφώνων.
Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στη σταθεροποίηση της ελληνικής αγοράς και στην καταγραφή μικρής αύξησης των πωλήσεων στο εσωτερικό, παρά το αρνητικό διεθνές περιβάλλον.
Πηγή: https://www.newmoney.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
