27/4/2026
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες
Μια νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η διακοπή του καφέ ακόμη και για μόλις δύο εβδομάδες μπορεί να έχει αξιοσημείωτες επιπτώσεις στη συμπεριφορά, τον ύπνο και τη λειτουργία του εγκεφάλου, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της Daily Mail.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications και πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του University College Cork, παρακολούθησε 62 υγιείς ενήλικες, 31 τακτικούς καταναλωτές καφέ και 31 που δεν έπιναν καθόλου. Στην αρχή της μελέτης, όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξετάσεις αίματος, ούρων και κοπράνων, ενώ συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τη διάθεση και τη συμπεριφορά τους, καθώς και τεστ μνήμης και γνωστικών λειτουργιών.
Στη συνέχεια, οι τακτικοί καταναλωτές καφέ κλήθηκαν να διακόψουν πλήρως την κατανάλωση για δύο εβδομάδες. Μετά από αυτό το διάστημα, χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία κατανάλωσε καφέ με καφεΐνη και η άλλη ντεκαφεϊνέ για 21 ημέρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έπιναν καφέ εμφάνιζαν αρχικά μεγαλύτερη παρορμητικότητα και συναισθηματική αντίδραση σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν. Ωστόσο, μετά τη διακοπή των δύο εβδομάδων, τα επίπεδα αυτά μειώθηκαν αισθητά.
Όταν ο καφές επανήλθε στη διατροφή τους, οι επιδράσεις διέφεραν ανάλογα με το είδος. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωσαν καφέ με καφεΐνη ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και ψυχολογικής πίεσης. Αντίθετα, όσοι ήπιαν ντεκαφεϊνέ παρουσίασαν βελτίωση στην ποιότητα ύπνου, στη φυσική δραστηριότητα και στις επιδόσεις μνήμης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι τακτικοί καταναλωτές καφέ είχαν διαφορετικό μικροβίωμα του εντέρου σε σχέση με τους μη καταναλωτές. Το μικροβίωμα, δηλαδή το σύνολο των μικροοργανισμών στο πεπτικό σύστημα, φαίνεται να επηρεάζει την πέψη, το ανοσοποιητικό, τον μεταβολισμό, αλλά και τη διάθεση και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ενδιαφέρον είναι ότι μετά τη διακοπή του καφέ για δύο εβδομάδες, ορισμένα βακτηριακά πρότυπα άρχισαν να επανέρχονται σε επίπεδα παρόμοια με εκείνα των μη καταναλωτών. Με την επανεισαγωγή του καφέ, είτε με καφεΐνη είτε χωρίς, παρατηρήθηκαν νέες αλλαγές στο μικροβίωμα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέρος των επιδράσεων του καφέ ίσως οφείλεται όχι μόνο στην καφεΐνη, αλλά και σε άλλες ουσίες, όπως οι φαινολικές ενώσεις, αντιοξειδωτικά που υπάρχουν και σε φρούτα και λαχανικά.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν ενδείξεις ότι ο καφές μπορεί να επηρεάζει και τη φλεγμονή στον οργανισμό. Οι τακτικοί καταναλωτές είχαν χαμηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής στην αρχή της μελέτης, ενώ κατά τη διακοπή τους παρατηρήθηκε αύξηση ορισμένων από αυτούς.
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη σχέση, καθώς η μελέτη ήταν σχετικά μικρή και ορισμένες βελτιώσεις, όπως στη μνήμη, μπορεί να οφείλονται στην εξοικείωση με τα τεστ.
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει τη μέτρια κατανάλωση καφέ με οφέλη για την υγεία, όπως μειωμένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακές παθήσεις. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες ή αργά μέσα στην ημέρα, μπορεί να επιδεινώσει το άγχος και τον ύπνο.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές που παρατηρούνται έχουν μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία.