Το ξυπνητήρι, η ώρα του φαγητού, μια συνάντηση με φίλους: καθημερινές συνήθειες που μοιάζουν απλώς «ρουτίνα» στο πρόγραμμά σας μπορεί τελικά να μεγαλύτερη σημασία απ’ όση πιστεύετε

Έρευνα του Πανεπιστημίου του Μιζούρι, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Behavioral Medicine, δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι ενήλικες που διατηρούν μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα τείνουν να αναφέρουν λιγότερο σωματικό πόνο και λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης.

Μάλιστα, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ένα προβλέψιμο πρόγραμμα μπορεί να βοηθά το σώμα να διατηρεί συγχρονισμένο το εσωτερικό του ρολόι, με πιθανά οφέλη που δεν περιορίζονται στον ύπνο.

Η παρατήρηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους μεγαλύτερους ενήλικες, στους οποίους οι δυσκολίες στον ύπνο είναι συχνές.

Τι έδειξε η έρευνα για τον πόνο και την κατάθλιψη

Για να εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στον ύπνο, τις καθημερινές συνήθειες και την υγεία, η Eunjin Tracy, επίκουρη καθηγήτρια στο Κολέγιο Εκπαίδευσης και Ανθρώπινης Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου του Μιζούρι, ανέλυσε στοιχεία από 67 μεγαλύτερους ενήλικες, εκ των οποίων οι 37 ανέφεραν ότι αντιμετώπιζαν προβλήματα αϋπνίας (δυσκολία να αποκοιμηθούν, να διατηρήσουν έναν αδιάλειπτο ύπνο όλο το βράδυ ή να έχουν έναν ξεκούραστο ύπνο).

Όπως ανέμεναν οι ερευνητές, οι συμμετέχοντες με αϋπνία ανέφεραν γενικά περισσότερο σωματικό πόνο και υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης σε σύγκριση με όσους δεν αντιμετώπιζαν το συγκεκριμένο πρόβλημα. Ωστόσο, εξετάζοντας τις καθημερινές τους συνήθειες, εντόπισαν ακόμη ένα μοτίβο.

Όσοι ακολουθούσαν πιο σταθερό πρόγραμμα ανέφεραν λιγότερο πόνο και λιγότερα καταθλιπτικά συμπτώματα, ανεξάρτητα από την ποιότητα του ύπνου τους. Αυτό υποδηλώνει ότι η συνέπεια στις καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να συνδέεται με καλύτερη υγεία, ακόμη και όταν οι δυσκολίες στον ύπνο επιμένουν.

Όπως εξήγησε η ερευνήτρια, οι σταθερές ώρες αφύπνισης, φαγητού, εργασίας ή μελέτης, κοινωνικής επαφής και ύπνου λειτουργούν ως χρονικά σήματα που βοηθούν στον συγχρονισμό των εσωτερικών ρολογιών του οργανισμού. Μακροπρόθεσμα, αυτή η σταθερότητα φαίνεται να σχετίζεται με καλύτερους δείκτες υγείας.

Γιατί έχει σημασία το βιολογικό σας ρολόι

Μια πιθανή εξήγηση βρίσκεται στον κιρκάδιο ρυθμό, το φυσικό σύστημα χρονισμού του οργανισμού, που ακολουθεί έναν κύκλο περίπου 24 ωρών. Το εσωτερικό αυτό ρολόι βοηθά στον συντονισμό της εγρήγορσης και της υπνηλίας, ενώ επηρεάζει πολλές βιολογικές λειτουργίες, όπως την ορμονική δραστηριότητα, τον μεταβολισμό και τη διάθεση.

Το σύστημα αυτό δεν είναι απομονωμένο από το περιβάλλον. Ανταποκρίνεται σε ερεθίσματα που το βοηθούν να παραμένει ρυθμισμένο. Το φως και το σκοτάδι έχουν ιδιαίτερη σημασία, αλλά χρονικά σήματα δίνουν επίσης το φαγητό, η εργασία, η κοινωνική αλληλεπίδραση και ο ύπνος.

Όταν αυτές οι δραστηριότητες ακολουθούν ένα προβλέψιμο μοτίβο, συμβάλλουν στον συγχρονισμό των βιολογικών ρυθμών. Αντίθετα, ένα ακανόνιστο πρόγραμμα μπορεί να διαταράξει αυτόν τον συντονισμό.

Όπως σημειώνεται στο Science Daily, η Eunjin Tracy εκτιμά ότι μια καθημερινή ρουτίνα θα μπορούσε να είναι χρήσιμη σε όλες τις ηλικίες. Καθώς περίπου το ένα τρίτο της ζωής μας περνά στον ύπνο, υπογραμμίζει ότι η έρευνα για την υγεία και την ευεξία χρειάζεται να εξετάζει συνολικά το 24ωρο και όχι μόνο τις ώρες που είμαστε ξύπνιοι.

Προφανώς ο επαρκής, ποιοτικός ύπνος παραμένει σημαντικός. Ωστόσο, η έρευνα αναδεικνύει μια πλευρά της καθημερινότητας που εύκολα παραβλέπεται:

Η διατήρηση σταθερής ώρας αφύπνισης, τα γεύματα σε τακτικές ώρες, ο περιορισμός των μεγάλων αλλαγών στο ωράριο ύπνου τα Σαββατοκύριακα και γενικά η συνέπεια στις δραστηριότητες της ημέρας μπορεί επίσης να σχετίζεται με τη σωματική και τη συναισθηματική κατάσταση.