14/7/2026
Οι άνδρες φαίνεται να διαγιγνώσκονται συχνότερα από τις γυναίκες με καρκίνο όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η έρευνα εξέτασε περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια περιστατικά που καταγράφηκαν την περίοδο 2015-2022 και ανέλυσε 30 διαφορετικούς συμπαγείς όγκους οι οποίοι δεν σχετίζονται με το αναπαραγωγικό σύστημα.
Τα βασικά σημεία της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention», συνοψίζουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας, Θάνος Δημόπουλος.
Οι άνδρες διαγιγνώσκονται αργότερα σε 20 τύπους καρκίνου
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι άνδρες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα από τις γυναίκες να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό στάδιο σε 20 διαφορετικούς τύπους καρκίνου.
Σε 16 μορφές καρκίνου, ήταν σημαντικά πιθανότερο η διάγνωση να γίνει όταν ο όγκος είχε ήδη επεκταθεί στους γύρω ιστούς και δεν παρέμενε πλέον εντοπισμένος.
Οι μεγαλύτερες διαφορές καταγράφηκαν στους καρκίνους της γλώσσας, των σιελογόνων αδένων, του στοματοφάρυγγα, του θυρεοειδούς και του στομάχου.
Σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες είχαν:
- 151% μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο της γλώσσας σε τοπικά προχωρημένο στάδιο
- 93% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο των σιελογόνων αδένων
- 80% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του στοματοφάρυγγα
- 74% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του θυρεοειδούς
- 67% μεγαλύτερη πιθανότητα για καρκίνο του στομάχου
Μεγαλύτερος και ο κίνδυνος μεταστατικής νόσου
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στις περιπτώσεις όπου ο καρκίνος είχε ήδη εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος.
Οι άνδρες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε μεταστατικό στάδιο σε 17 διαφορετικές μορφές καρκίνου.
Οι σημαντικότερες διαφορές αφορούσαν:
- τον καρκίνο της γλώσσας, με 134% μεγαλύτερη πιθανότητα
- τον καρκίνο του θυρεοειδούς, με 128%
- τον καρκίνο των σιελογόνων αδένων, με 97%
- τον καρκίνο του στομάχου, με 56%
- το μεταστατικό μελάνωμα, με 50%
Το στάδιο κατά τη διάγνωση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την πορεία της νόσου. Όσο νωρίτερα εντοπίζεται ένας όγκος, τόσο καλύτερη είναι συνήθως η πρόγνωση και τόσο περισσότερες είναι οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Οι εξαιρέσεις που εντόπισαν οι ερευνητές
Η τάση αυτή δεν καταγράφηκε σε όλες τις μορφές καρκίνου.
Οι άνδρες με καρκίνο του λάρυγγα ή της ουροδόχου κύστης είχαν μικρότερη πιθανότητα από τις γυναίκες να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο στάδιο.
Παράλληλα, στους καρκίνους της ουροδόχου κύστης, του πρωκτού και του ήπατος ήταν λιγότερο πιθανό να λάβουν διάγνωση όταν η νόσος είχε ήδη δώσει μεταστάσεις.
Τα συνολικά αποτελέσματα παρέμειναν παρόμοια μεταξύ διαφορετικών φυλετικών και εθνοτικών ομάδων, αλλά και μεταξύ περιοχών με διαφορετικά επίπεδα μέσου οικογενειακού εισοδήματος.
Γιατί οι άνδρες καθυστερούν να διαγνωστούν
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική εξήγηση.
Ένας πιθανός παράγοντας είναι η μικρότερη συμμετοχή των ανδρών σε προληπτικούς και προσυμπτωματικούς ελέγχους.
Στις μορφές καρκίνου που μπορούν να εντοπιστούν μέσω screening, η αποχή από τους τακτικούς ελέγχους ενδέχεται να οδηγεί σε διάγνωση όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει.
Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι οι γυναίκες επισκέπτονται συχνότερα τον γιατρό. Αυτό μπορεί να δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων και την πραγματοποίηση των κατάλληλων εξετάσεων.
Μία ακόμη πιθανή αιτία αφορά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται τα συμπτώματα από τους επαγγελματίες υγείας. Παρόμοια συμπτώματα ενδέχεται να αντιμετωπίζονται διαφορετικά σε άνδρες και γυναίκες, επηρεάζοντας τον χρόνο ή το είδος των διαγνωστικών εξετάσεων.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την αντιμετώπιση του καρκίνου.
Η τακτική επαφή με επαγγελματίες υγείας, η προσοχή σε επίμονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα και η συμμετοχή στους διαθέσιμους προληπτικούς ελέγχους μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό της νόσου πριν αυτή προχωρήσει.
Η μελέτη είχε, πάντως, ορισμένους περιορισμούς. Η βάση δεδομένων δεν περιλάμβανε πληροφορίες για παράγοντες όπως η ασφαλιστική κάλυψη των ασθενών, ενώ χρησιμοποιήθηκε ένα γενικότερο σύστημα ταξινόμησης των σταδίων του καρκίνου.
Σε ορισμένες μορφές της νόσου έλειπαν επίσης πληροφορίες σχετικά με το στάδιο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των περιστατικών.
Παρά τους περιορισμούς, τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη να διερευνηθούν βαθύτερα οι λόγοι για τους οποίους οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα σε προχωρημένα στάδια και να ενισχυθούν οι παρεμβάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε έγκαιρη διάγνωση και καλύτερη επιβίωση.
