29/6/2026
Κανείς δεν γίνεται νεότερος με το πέρασμα του χρόνου. Ωστόσο, νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Yale έδειξε ότι ενήλικες άνω των 65 ετών κατάφεραν να γίνουν στην πραγματικότητα πιο «κοφτεροί» νοητικά, πιο δυνατοί σωματικά ή και τα δύο, χάρη σε έναν και μόνο παράγοντα: Το πόσο άνετα αισθάνονταν με το γεγονός πως γερνάνε.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές του Yale παρακολούθησαν άτομα άνω των 65 ετών για 12 χρόνια, αξιολογώντας τόσο τη σωματική όσο και τη νοητική τους υγεία.
Η σωματική κατάσταση μετρήθηκε μέσω της ταχύτητας βάδισης, ενώ η υγεία του εγκεφάλου αξιολογήθηκε με γνωστικό τεστ που εξέταζε, μεταξύ άλλων, τη βραχυπρόθεσμη μνήμη και τις μαθηματικές δεξιότητες.
Στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 45,15% των συμμετεχόντων παρουσίασε βελτίωση στη γνωστική λειτουργία, στην ταχύτητα βάδισης ή και στα δύο.
Ποιοι ήταν αυτοί που είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες βελτίωσης; Εκείνοι που ένιωθαν πιο άνετα με τη γήρανση. Τα άτομα αυτά διαφωνούσαν με φράσεις όπως «όσο μεγαλώνω, τόσο πιο άχρηστος αισθάνομαι» και συμφωνούσαν με δηλώσεις όπως «είμαι τόσο ευτυχισμένος όπως όταν ήμουν νεότερος».
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν έχουν αρνητική στάση απέναντι στη γήρανση και μάλιστα ήδη από τη δεκαετία του 40. Πολλοί θεωρούν πως η γνωστική τους λειτουργία θα μειωθεί όσο μεγαλώνουν, ενώ ένα τεράστιο ποσοστό θεωρεί σχεδόν δεδομένο πως οι ηλικιωμένοι αναπτύσσουν άνοια.
Η έρευνα δείχνει ότι τα στερεότυπα γύρω από τη γήρανση έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην υγεία. Οι αρνητικές πεποιθήσεις μπορούν να αυξήσουν τα παράπονα για τη γνωστική λειτουργία και να επηρεάσουν αρνητικά την απόδοση σε γνωστικά τεστ. Μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη σωματική απόδοση, την κινητική μάθηση και την οδηγική ικανότητα.
Τα καλά νέα όμως είναι ότι ισχύει και το αντίθετο: οι θετικές πεποιθήσεις για τη γήρανση μπορούν να βελτιώσουν την υγεία.
«Η γήρανση συχνά θεωρείται περίοδος αναπόφευκτης και καθολικής παρακμής», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης και προσθέτουν: «Όταν η υγεία των ηλικιωμένων ανθρώπων παρουσιάζει βελτίωση, αυτό τείνει να θεωρείται εξαίρεση στη γενική στιγματισμένη κατηγορία των ηλικιωμένων. Η κυρίαρχη αφήγηση της γήρανσης ως μιας περιόδου αναπόφευκτης και καθολικής παρακμής πρέπει να επανεξεταστεί».
Το περπάτημα ως δείκτης υγείας και μακροζωίας
Οι ερευνητές επέλεξαν την ταχύτητα βάδισης για να μετρήσουν τη σωματική κατάσταση, επειδή θεωρείται ένα εξαιρετικά κρίσιμο ζωτικό σημείο. Το περπάτημα απαιτεί τη συνεργασία του νευρικού συστήματος, της καρδιάς, των μυών και των οστών, ενώ αποτελεί σημαντικό προγνωστικό δείκτη μακροζωίας.
Καθώς μεγαλώνει κανείς, το περπάτημα, σε οποιονδήποτε ρυθμό, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο. Ωστόσο, για όσους μπορούν να περπατήσουν πιο γρήγορα, η έρευνα δείχνει ότι τα οφέλη είναι ακόμη μεγαλύτερα. Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που περπατούσαν με τον ταχύτερο ρυθμό είχαν 43% μικρότερη πιθανότητα να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με την ομάδα που περπατούσε πιο αργά.
Η άσκηση αυτή δεν ωφελεί μόνο τη σωματική υγεία, αλλά επηρεάζει και τη γνωστική λειτουργία όσο περνούν τα χρόνια. Έρευνες έχουν δείξει ότι η μέτρια σωματική δραστηριότητα αυξάνει τον μεταβολισμό της γλυκόζης στον εγκέφαλο, δηλαδή το πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος την ενέργεια, και ότι η άσκηση μπορεί να αυξήσει το μέγεθος της εγκεφαλικής δομής που είναι σημαντική για τη μνήμη και τη μάθηση.
Οι ειδικοί προτείνουν επίσης μικρές καθημερινές επιλογές που μπορούν να κάνουν διαφορά, όπως το να παρκάρει κανείς λίγο πιο μακριά ώστε να περπατά περισσότερο, να κάνει έλεγχο ακοής και όρασης και να μετρά πιο συχνά την αρτηριακή του πίεση.
Επίσης, για να παραμένει ο εγκέφαλος σε καλή κατάσταση, γιατροί από το Stanford συνιστούν δραστηριότητες όπως σταυρόλεξα και άλλα παζλ, εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και συμμετοχή σε σύνθετες συζητήσεις.
Όλα αυτά βοηθούν στη διατήρηση καλύτερης επαφής με την υγεία και στη μείωση του κινδύνου άνοιας. «Πρόκειται για μικρές, σταθερές επιλογές που υποστηρίζουν την υγεία με την πάροδο του χρόνου», ανέφερε στη New York Post η πρόεδρος και επικεφαλής επιστήμονας της Baycrest Academy for Research and Education. «Και να θυμάστε, ποτέ δεν είστε πολύ νέοι ή πολύ ηλικιωμένοι για να φροντίσετε τον εγκέφαλό σας».
