AΔΜΗE: «Πράσινο φως» στο 10ετές με αναθεωρήσεις €1,6 δισ. – Εκτίναξη κόστους σε διασυνδέσεις και «στοπ» σε κτηριακά έργα

Αντίστοιχα, δεν εγκρίνονται και έργα κτηριακών ανακαινίσεων ύψους 35 εκατ. ευρώ, ενώ απορρίπτονται και πιλοτικά έργα αποθήκευσης σε υποσταθμούς, όπως αυτά σε Θήβα και Νάξο. Η Αρχή ζητά για τα έργα αυτά αναλυτική τεχνικοοικονομική τεκμηρίωση πριν επανεξεταστούν.

Εκτός έγκρισης έμειναν επίσης τα έργα για το ΚΥΤ Λαμίας και οι συνδέσεις του με τα δίκτυα 400 kV και 150 kV, καθώς και τα αντίστοιχα για το ΚΥΤ Μεσογείων, λόγω ελλείψεων σε μελέτες κόστους–οφέλους, κοστολόγηση και τεκμηρίωση σκοπιμότητας.

Η Αρχή σημειώνει ότι οι παρεμβάσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο θα πρέπει να παρουσιαστούν ως ενιαία έργα και να συνοδεύονται από την απαιτούμενη ανάλυση. Στο πλαίσιο αυτό, καλεί τον ΑΔΜΗΕ να τα ενοποιήσει και να τα επανυποβάλει στο επόμενο ΔΠΑ με πληρέστερη τεκμηρίωση.

Σημαντική τομή αποτελεί η θέσπιση αυστηρότερων κανόνων για τις αναθεωρήσεις προϋπολογισμών. Για αυξήσεις κόστους άνω του 10%, ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούται πλέον να υποβάλλει πλήρη και αναλυτική κοστολογική τεκμηρίωση, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο σχεδιασμού και υποβολής των μελλοντικών έργων.

Προειδοποιήσεις για καθυστερήσεις και ανάγκη διαφάνειας

Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων και οι υπερβάσεις κόστους αποτελούν επαναλαμβανόμενο φαινόμενο, ζητώντας από τον Διαχειριστή μεγαλύτερη συνέπεια και διαφάνεια. Παράλληλα, τονίζει ότι η παροχή στοιχείων δεν μπορεί να γίνεται μόνο κατόπιν αιτήματος, αλλά πρέπει να αποτελεί διαρκή υποχρέωση του ΑΔΜΗΕ.

Έργα τρίτων και διεθνείς διασυνδέσεις εκτός έγκρισης

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν έργα διασυνδέσεων και επενδύσεων τρίτων φορέων, τα οποία έχουν ενταχθεί στο δεκαετές του ENTSO-E και δεν εγκρίνονται μέσω του ΔΠΑ, αλλά καταγράφονται ως δυνητικά κρίσιμα για το μέλλον του ηλεκτρικού συστήματος. Η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι η απλή αναφορά τους στο πρόγραμμα δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση μετακύλιση κόστους στους χρήστες του συστήματος, καθώς αυτό προϋποθέτει ειδική αξιολόγηση ανταποδοτικότητας.

Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται έργα που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ωρίμανσης, όπως η διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου (Great Sea Interconnector), που ξεκίνησε να κατασκευάζετε αλλά έχει παγώσει για γεωπολιτικούς λόγους καθώς και το μεγάλο έργο της αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία ισχύος 680 MW.

Παράλληλα, καταγράφονται μεγάλα υπό σχεδιασμό διεθνή projects, όπως η διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου (GREGY) ισχύος 3 GW, η διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου μέσω Κρήτης (GAP Interconnector) ισχύος 2 GW, έργα αποθήκευσης όπως ο σταθμός στην Πτολεμαΐδα, αλλά και νέες διασυνδέσεις όπως το Green Aegean Interconnector (Ελλάδα–Γερμανία) και η διασύνδεση Ελλάδας–Σαουδικής Αραβίας, τα οποία βρίσκονται σε πρώιμα στάδια σχεδιασμού ή διερεύνησης βιωσιμότητας.

Νέες πιέσεις από data centers και κορεσμό δικτύου

Το ΔΠΑ εισάγει και μια νέα διάσταση, καθώς η ΡΑΑΕΥ ζητά από τον ΑΔΜΗΕ να εντοπίσει τις περιοχές όπου το σύστημα εμφανίζει κορεσμό λόγω αυξημένων αιτημάτων σύνδεσης, ιδίως για επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαχειριστής καλείται να προτείνει εγκαίρως έργα ενίσχυσης της μεταφορικής ικανότητας.

Το ΔΠΑ 2025–2034 εγκρίνεται τελικά, αλλά με σαφές μήνυμα: η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, όμως αυτές πρέπει να συνοδεύονται από αυστηρή τεκμηρίωση, έλεγχο κόστους και τήρηση χρονοδιαγραμμάτων. Η ΡΑΑΕΥ δείχνει ότι δεν θα εγκρίνει ανεπιφύλακτα κάθε επενδυτική πρόταση, αλλά θα θέτει όρια, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έργα που δεν συμβάλλουν άμεσα στην ενίσχυση του ηλεκτρικού συστήματος.