28/9/2026
Η κούραση είναι εύκολο να αποδοθεί στον λίγο ύπνο, στους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας και στο άγχος. Όταν όμως επιμένει, αξίζει να διερευνηθεί, καθώς μια πιθανή αιτία μπορεί να είναι η έλλειψη σιδήρου, η οποία είναι πιθανό να υπάρχει ακόμη και πριν εμφανιστεί αναιμία.
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που μεταφέρει οξυγόνο μέσω του αίματος. Μέρος του σιδήρου αποθηκεύεται στον οργανισμό με τη μορφή φερριτίνης.
Όταν τα αποθέματα μειώνονται, κάνει την εμφάνισή της η κόπωση που μπορεί να συνοδεύεται από πονοκεφάλους, ζάλη, δύσπνοια ή τριχόπτωση. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν και αλλοιώσεις στα νύχια ή φλεγμονή στη γλώσσα. Τα συμπτώματα αυτά έχουν πολλές πιθανές αιτίες και από μόνα τους δεν αρκούν για διάγνωση. Οπότε μια ιατρική αξιολόγηση θα σας δώσει τις απαντήσεις που χρειάζεστε.
Αιτίες έλλειψης σιδήρου
Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να σχετίζεται με απώλεια αίματος, ανεπαρκή πρόσληψη μέσω της διατροφής ή αυξημένες ανάγκες, όπως κατά την εγκυμοσύνη. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε δυσκολία απορρόφησης. Κοιλιοκάκη, φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, προηγούμενες επεμβάσεις στο πεπτικό και ορισμένα φάρμακα για την παλινδρόμηση είναι παράγοντες που οι γιατροί ενδέχεται να εξετάσουν.
Η έντονη έμμηνος ρύση αποτελεί επίσης σημαντική πιθανή αιτία, η οποία μπορεί να περάσει απαρατήρητη όταν η κόπωση αντιμετωπίζεται απλώς ως συνέπεια ενός φορτωμένου προγράμματος.
Πώς αντιμετωπίζεται η έλλειψη σιδήρου
Η αντιμετώπιση της έλλειψης σιδήρου δεν είναι ίδια για όλους. Χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση και αντιμετώπιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται θεραπεία με συμπληρώματα από το στόμα ή ενδοφλέβια (σε σοβαρή σιδεροπενία ή χρόνιες παθήσεις), μαζί με αντιμετώπιση του προβλήματος που προκάλεσε την έλλειψη.
Σε κάθε περίπτωση, η λήψη συμπληρώματος πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική σύσταση, καθώς η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να βλάψει τον οργανισμό (γαστρεντερικές παρενέργειες, βλάβες στο ήπαρ, διαταραχές στο πάγκρεας, ακόμη και προβλήματα στην καρδιά).
Αν η έλλειψη δεν προκύπτει από κάποια πάθηση που απαιτεί χορήγηση συμπληρωμάτων, τότε η διατροφή προσφέρει έναν πρακτικό – και αποτελεσματικό – τρόπο για να καλύψει κανείς τις ανάγκες του. Διατροφολόγοι στο Very Well Health επισημαίνουν τις τροφές που ξεχωρίζουν για την περιεκτικότητά τους σε σίδηρο.
Επτά τροφές πλούσιες σε σίδηρο
- Στρείδια. Μια μερίδα περίπου 85 γραμμαρίων περιέχει 6,1 mg σιδήρου. Ο σίδηρος των θαλασσινών είναι αιμικός, μορφή που απορροφάται ευκολότερα από τον οργανισμό.
- Συκώτι κοτόπουλου. Περίπου 85 γραμμάρια παρέχουν 10,8 mg σιδήρου, ποσότητα που το κατατάσσει στις πλουσιότερες πηγές της λίστας.
- Μοσχαρίσιο συκώτι. Στην ίδια ποσότητα, περίπου 85 γραμμαρίων, περιέχει 5,2 mg σιδήρου.
- Σόγια. Ένα φλιτζάνι μαγειρεμένων φασολιών σόγιας παρέχει περίπου 8,8 mg. Πρόκειται για φυτική πηγή μη αιμικού σιδήρου.
- Κολοκυθόσποροι. Μια μικρή χούφτα αποφλοιωμένων, ωμών σπόρων, περίπου 28 γραμμάρια, περιέχει 2,5 mg σιδήρου.
- Φακές. Προσφέρουν φυτική πρωτεΐνη και σίδηρο. Συγκεκριμένα τα 100 γραμμάρια παρέχουν περίπου 7,2 mg
- Σπανάκι. Είναι ακόμη μία φυτική επιλογή που συμβάλλει στην πρόσληψη σιδήρου. Μια μερίδα 1 φλιτζανιού ωμού σπανακιού παρέχει 3 mg.
Σημαντική σημείωση: Η ποσότητα σιδήρου που περιέχει ένα τρόφιμο δεν είναι η μόνη παράμετρος που μετρά. Ο αιμικός σίδηρος από ζωικές τροφές απορροφάται γενικά ευκολότερα από τον μη αιμικό σίδηρο των φυτικών τροφών.
Για καλύτερη αξιοποίηση των φυτικών πηγών, συνδυάστε, για παράδειγμα, φακές με ντομάτα ή σπανάκι με πιπεριά. Η βιταμίνη C ενισχύει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου. Αντίθετα το ασβέστιο μπορεί να τη μειώσει.
Τέλος, για όσους τρώνε κρέας, ο συνδυασμός του με φυτικές πηγές σιδήρου στο ίδιο γεύμα μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να αξιοποιήσει καλύτερα και τον σίδηρο των φυτικών τροφών.
