Τρεις παράγοντες υγείας στη μέση ηλικία φαίνεται πως μπορούν να κάνουν εντυπωσιακή διαφορά στον αριθμό των ετών που ένας άνθρωπος ζει χωρίς άνοια. Σύμφωνα με νέα μελέτη, η φυσιολογική αρτηριακή πίεση, η απουσία διαβήτη τύπου 2 και η αποχή από το κάπνισμα μεταξύ 45 και 65 ετών συνδέονται, κατά μέσο όρο, με σχεδόν 13 επιπλέον χρόνια ζωής χωρίς άνοια.

Ερευνητές από το NYU Langone Health, που δημοσίευσαν τα ευρήματα στο ιατρικό περιοδικό Neurology, ανέλυσαν δεδομένα από τη μελέτη Atherosclerosis Risk in Communities (Aric), η οποία ξεκίνησε το 1986 και παρακολούθησε Αμερικανούς για δεκαετίες, μέχρι και την προχωρημένη ηλικία, καταγράφοντας αγγειακούς παράγοντες κινδύνου στη μέση ηλικία και την εμφάνιση άνοιας.

Στη νέα ανάλυση εξετάστηκαν 12.409 άνθρωποι, με μέση ηλικία τα 56 έτη, οι οποίοι δεν είχαν άνοια κατά την έναρξη της μελέτης.

Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν ως προς τρεις παράγοντες κινδύνου:

  • υψηλή αρτηριακή πίεση,
  • διαβήτη τύπου 2,
  • κάπνισμα.

Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για περίπου τρεις δεκαετίες, με τη μέση διάρκεια παρακολούθησης να φτάνει τα 26 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, 3.008 άνθρωποι εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 πέθαναν χωρίς να έχουν αναπτύξει τη νόσο.

Σχεδόν 13 χρόνια περισσότερα χωρίς άνοια

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Όσοι δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου έζησαν χωρίς να εμφανίσουν άνοια σχεδόν 13 χρόνια περισσότερο από εκείνους που είχαν και τους τρεις.

Όσοι, στην αρχή της μελέτης, δεν είχαν διαβήτη ή υψηλή αρτηριακή πίεση και δεν κάπνιζαν είχαν κατά μέσο όρο 30 επιπλέον χρόνια ζωής χωρίς άνοια.

Αντίστοιχα:

  • όσοι είχαν έναν παράγοντα κινδύνου είχαν 26,3 επιπλέον χρόνια χωρίς άνοια,
  • όσοι είχαν δύο παράγοντες κινδύνου είχαν 21 χρόνια,
  • όσοι είχαν και τους τρεις παράγοντες είχαν λίγο περισσότερα από 17 χρόνια χωρίς άνοια.

Ο επικεφαλής ερευνητής δρ Τζόζεφ Κόρες, διευθυντής του Optimal Aging Institute στο NYU Langone, ανέφερε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως οι άνθρωποι χρειάζεται να προσπαθούν ενεργά να αποφεύγουν αυτούς τους παράγοντες στη μέση ηλικία, ως στρατηγική για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου για περισσότερο από μία δεκαετία.

Όπως τόνισε, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν περισσότερους ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα και να παρακολουθούν στενά την αγγειακή τους υγεία από την ηλικία των 45 ετών και μετά.

Τα περιστατικά άνοιας αναμένεται να τριπλασιαστούν

Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια παγκοσμίως προβλέπεται ότι θα αυξηθεί σχεδόν στο τριπλάσιο και θα φτάσει τα 153 εκατομμύρια έως το 2050.Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι σχεδόν τα μισά περιστατικά άνοιας σε ολόκληρο τον κόσμο θα μπορούσαν να προληφθούν ή να καθυστερήσουν.

Προηγούμενη έρευνα έχει υποδείξει ότι η αντιμετώπιση 14 τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, ξεκινώντας από την παιδική ηλικία και συνεχίζοντας σε όλη τη διάρκεια της ζωής, θα μπορούσε να προλάβει ή να καθυστερήσει το 45% των περιστατικών άνοιας, ακόμη και καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται.

Σύμφωνα με τη μελέτη του NYU Langone, τουλάχιστον οι δύο από τους τρεις παράγοντες που εξετάστηκαν – υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτης – συχνά εμφανίζονται στη μέση ηλικία και μπορούν να έχουν «μακροχρόνιες επιδράσεις στη νευροεκφυλιστική παθολογία». Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, υπογραμμίζει την κρίσιμη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισής τους.

Δεν έχει σημασία μόνο αν θα εμφανιστεί άνοια, αλλά και πότε

Η δρ Τζάκι Χάνλεϊ, επικεφαλής χρηματοδότησης έρευνας στο Alzheimer’s Research UK, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισήμανε στον Guardian ότι η συγκεκριμένη έρευνα προσεγγίζει το ζήτημα από μια διαφορετική οπτική.

Αντί να εξετάζει αποκλειστικά την πιθανότητα ενός ανθρώπου να εμφανίσει άνοια, επικεντρώνεται σε ένα ερώτημα που έχει άμεση σημασία για την καθημερινή ζωή: πόσα χρόνια μπορούμε να περιμένουμε ότι θα ζήσουμε χωρίς άνοια;

Η προσέγγιση αυτή προσφέρει, όπως εξήγησε, μια πιο ουσιαστική εικόνα για το πώς η κατάσταση της υγείας στη μέση ηλικία μπορεί να επηρεάσει τον αριθμό των ετών που περνάμε χωρίς άνοια.

Παράλληλα, λαμβάνει υπόψη ότι η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης και το κάπνισμα δεν συνδέονται μόνο με μεγαλύτερη πιθανότητα άνοιας αλλά και με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από άλλες παθήσεις.

Τα ευρήματα, επομένως, υπογραμμίζουν πόσο σημαντική είναι η φροντίδα τόσο της καρδιαγγειακής υγείας όσο και της υγείας του εγκεφάλου. Οι ειδικοί συστήνουν πρακτικά βήματα, όπως η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας, η αποφυγή του καπνίσματος και η σωστή αντιμετώπιση καταστάσεων όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και ο διαβήτης.

Παρότι δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης της άνοιας, η επιστημονική έρευνα -συμπεριλαμβανομένης της συγκεκριμένης μελέτης – δείχνει ότι η αντιμετώπιση των παραγόντων που επιβαρύνουν την καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.