22/9/2026
Φούσκωμα, διαταραχές στις κενώσεις και ακόμη και συχνές λοιμώξεις μπορεί να συνδέονται με την ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος. Γαστρεντερολόγοι εξηγούν πότε τα προβιοτικά ενδέχεται να βοηθήσουν και ποιοι χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
Τι είναι τα προβιοτικά και πώς λειτουργούν
Τα προβιοτικά έχουν κερδίσει σημαντικό έδαφος τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω του πιθανού ρόλου τους στην υγεία του εντέρου. Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Clinical Gastroenterology and Hepatology έδειξε ότι η χρήση συμπληρωμάτων προβιοτικών στους ενήλικες μόνος στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 287% από το 2009 έως το 2023.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται ένα καθημερινό συμπλήρωμα. Οι ειδικοί εξηγούν ποια σημάδια μπορεί να υποδεικνύουν ότι τα προβιοτικά θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα και πότε χρειάζεται προηγουμένως η συμβουλή γιατρού.
«Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν ορισμένα οφέλη για την υγεία», αναφέρει στο Prevention η γαστρεντερολόγος και ηπατολόγος Susan Kais, M.D.
Προβιοτικά υπάρχουν φυσικά σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες, το κεφίρ, το kimchi, το ξινολάχανο, το miso, η kombucha και ορισμένα ώριμα τυριά.
Οι ειδικοί συστήνουν γενικά να εντάσσονται πρώτα τέτοιες τροφές στη διατροφή. «Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι που ακολουθούν μια ποικίλη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες δεν χρειάζονται καθημερινά ένα προβιοτικό για να είναι υγιείς», σημειώνει η παθολόγος Ruvini Wijetilaka, M.D.
Τα οφέλη που εξετάζουν οι ειδικοί
Ο γαστρεντερολόγος Arkady Broder, M.D., αναφέρει ότι στα πιθανά οφέλη των προβιοτικών περιλαμβάνονται:
- η υποστήριξη της πέψης και η αποκατάσταση της ισορροπίας του εντέρου,
- η ενίσχυση του εντερικού φραγμού,
- ο περιορισμός επιβλαβών μικροοργανισμών,
- η υποστήριξη της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ισχυρότερα στοιχεία για τη χρήση συμπληρωμάτων προβιοτικών αφορούν γαστρεντερικές καταστάσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), η οξεία λοιμώδης διάρροια, η διάρροια που σχετίζεται με αντιβιοτικά, η ελκώδης κολίτιδα και η θυλακίτιδα (pouchitis).
1. Φούσκωμα, αέρια και αλλαγές στις κενώσεις
Το συχνό φούσκωμα, οι κράμπες, η διάρροια, η δυσκοιλιότητα και οι ακανόνιστες κενώσεις είναι από τα βασικά συμπτώματα που, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να οδηγήσουν κάποιον να εξετάσει τη χρήση προβιοτικών.
«Η εναλλαγή μεταξύ δυσκοιλιότητας και διάρροιας ή γενικότερα οι απρόβλεπτες συνήθειες στην τουαλέτα είναι ένα από τα πιο ξεκάθαρα προειδοποιητικά σημάδια που σχετίζονται με το μικροβίωμα του εντέρου και βλέπω στην κλινική πράξη», αναφέρει η Dr. Wijetilaka.
Ο Dr. Broder σημειώνει ότι τα προβιοτικά μπορεί να βελτιώσουν το φούσκωμα, την κοιλιακή δυσφορία και την τακτικότητα των κενώσεων, επισημαίνοντας όμως ότι τα αποτελέσματα διαφέρουν και κανένα προϊόν δεν λειτουργεί για όλους.
Νεότερη μετα-ανάλυση του 2026, που εξέτασε 40 μελέτες σε ενήλικες με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, έδειξε ότι τα προβιοτικά συνδέθηκαν με σημαντική βελτίωση της βαρύτητας των συμπτωμάτων. Ωστόσο, δεν καταγράφηκε σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής, γεγονός που δείχνει ότι η επίδρασή τους δεν είναι ίδια σε όλους.
2. Έχετε πάρει πρόσφατα αντιβιοτικά
Τα αντιβιοτικά καταπολεμούν τα βακτήρια που προκαλούν μια λοίμωξη, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να επηρεάσουν και τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου.
«Τα αντιβιοτικά δεν κάνουν διάκριση μεταξύ επιβλαβών και ωφέλιμων βακτηρίων, επομένως μπορούν να εξαλείψουν ένα σημαντικό μέρος της εντερικής σας χλωρίδας μαζί με τη λοίμωξη που αντιμετωπίζουν. Αυτή είναι μία από τις περιπτώσεις στις οποίες συστήνω με τη μεγαλύτερη βεβαιότητα ένα προβιοτικό», εξηγεί η Dr. Wijetilaka.
Ο Dr. Broder προσθέτει ότι πρόκειται για μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες χρήσεις των προβιοτικών, καθώς η λήψη τους παράλληλα με αντιβιοτικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο διάρροιας που σχετίζεται με την αντιβιοτική αγωγή.
3. Αρρωσταίνετε συχνά
Η υγεία του εντέρου συνδέεται και με το ανοσοποιητικό σύστημα. «Ένα μεγάλο μέρος του ανοσοποιητικού σας συστήματος εκπαιδεύεται και ρυθμίζεται στο έντερο, επομένως, εάν αισθάνεστε ότι αρρωσταίνετε συνεχώς, ένα μη ισορροπημένο μικροβίωμα μπορεί να αποτελεί μέρος της εικόνας», επισημαίνει η Dr. Wijetilaka.
Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι συγκεκριμένα στελέχη προβιοτικών μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο ή τη διάρκεια λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού.
