Σέρρες: Πίσω από το αίτημα για ένα κτίριο, το δικαίωμα σε μια ζωή με επιλογές

13/11/2026

Η διεκδίκηση του πρώην ΚΑΠΗ της οδού Βενιζέλου για τη δημιουργία Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης φέρνει στο προσκήνιο την αγωνία των οικογενειών, τις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ο Δήμος Σερρών.
Τι συμβαίνει όταν οι γονείς ενός ενήλικου ανθρώπου με αναπηρία μεγαλώνουν και δεν μπορούν πλέον να του προσφέρουν την καθημερινή υποστήριξη που χρειάζεται; Ποιες δυνατότητες υπάρχουν ώστε να συνεχίσει να ζει με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και αυτονομία στον τόπο του; Και πόσο προετοιμασμένη είναι η τοπική κοινωνία να ανταποκριθεί σε αυτή την ανάγκη;
Τα ερωτήματα αυτά βρίσκονται πίσω από μια συγκεκριμένη διεκδίκηση στις Σέρρες, η οποία ξεπερνά κατά πολύ την υπόθεση παραχώρησης ενός δημοτικού ακινήτου.
Ο Σύλλογος Γονέων και Φίλων Παιδιών – Ατόμων με Αναπηρία Ν. Σερρών ζητά την αξιοποίηση του πρώην ΚΑΠΗ στην οδό Βενιζέλου, δίπλα στη ΔΕΥΑΣ, με στόχο τη δημιουργία Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ).
Μιας κατοικίας, δηλαδή, στην οποία ενήλικοι με αναπηρία θα μπορούν να ζουν μέσα στην κοινότητα, λαμβάνοντας την υποστήριξη που χρειάζονται, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά η καθημερινότητά τους από την οικογένεια.
Το αίτημα έχει πλέον αποκτήσει ευρύτερη διάσταση, με την επίσημη παρέμβαση δύο πανελλαδικών οργανώσεων του αναπηρικού κινήματος.
Από τις συναντήσεις στις συγκεκριμένες αποφάσεις
Στις 3 Νοεμβρίου 2026, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ) απευθύνθηκε στη δήμαρχο Σερρών Βαρβάρα Μητλιάγκα και στο Δημοτικό Συμβούλιο, ζητώντας να προχωρήσει η εξέταση της παραχώρησης του ακινήτου.
Ακολούθησε επείγουσα επιστολή της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι εκπρόσωποι του Συλλόγου, έχουν προηγηθεί επανειλημμένες συναντήσεις με τη δημοτική αρχή και θετικές διαβεβαιώσεις για την αναγκαιότητα δημιουργίας της δομής. Υποστηρίζουν επίσης ότι το συγκεκριμένο κτίριο παραμένει αναξιοποίητο επί σειρά ετών.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, είναι σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι διαδικασίες.
Έχει πραγματοποιηθεί τεχνική αυτοψία; Υπάρχει εισήγηση για τη δυνατότητα παραχώρησης; Έχει εξεταστεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς και η νόμιμη χρήση του κτιρίου; Υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;
Πρόκειται για ερωτήματα που απαιτούν τεκμηριωμένες απαντήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Μέχρι στιγμής, από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν έχει επιβεβαιωθεί απόφαση παραχώρησης του ακινήτου.
Δεν πρόκειται απλώς για μια κοινωνική δομή
Η σημασία μιας Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης δεν περιορίζεται στην εξασφάλιση στέγης και φροντίδας.
Στον πυρήνα της βρίσκεται το δικαίωμα του ανθρώπου με αναπηρία να συμμετέχει στην κοινωνία, να διατηρεί τις προσωπικές του σχέσεις και να λαμβάνει αποφάσεις για τη ζωή του, με την κατάλληλη υποστήριξη.
Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία της ανεξάρτητης διαβίωσης, όπως κατοχυρώνεται και στο άρθρο 19 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία έχει κυρώσει η Ελλάδα.
Για τις οικογένειες, η ύπαρξη κατάλληλων υπηρεσιών μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα για το μέλλον. Για τους ίδιους τους ανθρώπους με αναπηρία, το διακύβευμα είναι ακόμη πιο ουσιαστικό: να υπάρχουν πραγματικές επιλογές για το πού, πώς και με ποια υποστήριξη θα ζουν.
Η λειτουργία μιας ΣΥΔ, όμως, δεν εξασφαλίζεται μόνο με την εξεύρεση ενός κτιρίου. Απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλες υποδομές, σαφές σχέδιο λειτουργίας και σταθερή χρηματοδότηση.
Το στοιχείο που προσθέτει νέα διάσταση στην υπόθεση
Η δημοσιογραφική διερεύνηση ανέδειξε ένα σημαντικό δεδομένο που πρέπει να ληφθεί υπόψη πριν εξαχθούν συμπεράσματα για την κατάσταση στις Σέρρες.
Σε επίσημο έγγραφο του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με ημερομηνία 30 Απριλίου 2025, περιλαμβάνεται στον κατάλογο εγκαταστάσεων του φορέα δομή Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης στην οδό Ηροδότου 17.
Το έγγραφο αναφέρεται σε κτίριο με τρία διαμερίσματα. Δεν παρέχει, ωστόσο, στοιχεία για τη σημερινή λειτουργία, τη δυναμικότητα σε ενοίκους, την πληρότητα ή τη διαθεσιμότητα θέσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί στο αν υπάρχει ή όχι κάποια δομή στην πόλη.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν οι διαθέσιμες υπηρεσίες επαρκούν για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία στις Σέρρες.
Πόσοι εξυπηρετούνται σήμερα; Υπάρχουν λίστες αναμονής; Ποιες προϋποθέσεις ισχύουν για την ένταξη; Πόσες οικογένειες αναζητούν μια αντίστοιχη λύση;
Χωρίς αυτές τις απαντήσεις, δεν μπορεί να αποτιμηθεί τεκμηριωμένα το πραγματικό έλλειμμα θέσεων και υπηρεσιών.
Η παραχώρηση είναι η αρχή, όχι το τέλος
Η διαδικασία ίδρυσης και λειτουργίας Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης διέπεται από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο επικαιροποιήθηκε το 2026.
Ακόμη και αν ο Δήμος αποφασίσει να παραχωρήσει το πρώην ΚΑΠΗ, θα πρέπει να εξεταστούν η καταλληλότητα του χώρου, οι απαιτούμενες εργασίες, η προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης, ο φορέας λειτουργίας και η οικονομική βιωσιμότητα.
Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ έχει ζητήσει να διερευνηθεί και η δυνατότητα διάθεσης εναλλακτικού δημοτικού ακινήτου, εφόσον το προτεινόμενο κτίριο δεν πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Η επισήμανση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Διότι η ουσία της διεκδίκησης δεν είναι να αξιοποιηθεί οπωσδήποτε ένα συγκεκριμένο ακίνητο, αλλά να δημιουργηθεί μια κατάλληλη και βιώσιμη υπηρεσία.
Η απάντηση που περιμένει η τοπική κοινωνία
Η υπόθεση θέτει πλέον συγκεκριμένα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή, τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες και τους εκπροσώπους των οικογενειών.
Ποια είναι η πραγματική ανάγκη για πρόσθετες θέσεις υποστηριζόμενης διαβίωσης; Ποιος μπορεί να αναλάβει τη δημιουργία και τη λειτουργία τους; Ποιοι πόροι μπορούν να αξιοποιηθούν; Και ποια απόφαση μπορεί να αποτελέσει το επόμενο ουσιαστικό βήμα;
Η επίσημη απάντηση του Δήμου Σερρών, σε συνδυασμό με τα στοιχεία για τις υφιστάμενες δομές, είναι απαραίτητη για να αποσαφηνιστεί αν και πώς μπορεί να προχωρήσει η πρόταση.
Γιατί, τελικά, το πραγματικό αποτέλεσμα δεν θα μετρηθεί μόνο με την παραχώρηση ενός κτιρίου ή με την εξαγγελία μιας νέας δομής.
Θα μετρηθεί από το αν περισσότεροι άνθρωποι με αναπηρία θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να ζουν στον τόπο τους, με την υποστήριξη που χρειάζονται και με ουσιαστικό δικαίωμα επιλογής για την ίδια τους τη ζωή.