12/10/2026
Σχεδόν 3,4 αιτήσεις αντιστοιχούσαν σε κάθε διαθέσιμη θέση Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην ειδική προκήρυξη 6Κ/2024 του ΑΣΕΠ για ανθρώπους με αναπηρία. Τα οριστικά αποτελέσματα εκδόθηκαν τον Οκτώβριο του 2025, αλλά το κρίσιμο ερώτημα για το 2026 παραμένει: πόσοι πτυχιούχοι ΑμεΑ βρίσκουν πραγματικά εργασία, αξιοποιούν τις σπουδές τους και αποκτούν προοπτική επαγγελματικής εξέλιξης;
Τρεις χιλιάδες αιτήσεις για 887 θέσεις Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Αυτή είναι η εικόνα που καταγράφει η ειδική προκήρυξη 6Κ/2024 του ΑΣΕΠ, η οποία αφορούσε αποκλειστικά υποψηφίους με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 50%.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα ουσιαστικό ζήτημα για την Ελλάδα του 2026: η πρόσβαση των πτυχιούχων ΑμεΑ σε θέσεις εργασίας που ανταποκρίνονται στα προσόντα τους.
Η προκήρυξη συγκέντρωσε συνολικά 13.081 αιτήσεις για 1.592 θέσεις όλων των εκπαιδευτικών κατηγοριών. Τα οριστικά αποτελέσματα για τις 887 θέσεις Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης εκδόθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 2025.
Η αναλογία αιτήσεων προς θέσεις δείχνει έντονο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, πόσοι πτυχιούχοι ΑμεΑ είναι άνεργοι ούτε πόσοι διοριστέοι έχουν αναλάβει υπηρεσία.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην ανακοίνωση μιας θέσης και στην πραγματική επαγγελματική αποκατάσταση.
Η ελληνική αγορά εργασίας δυσκολεύει ήδη τους αποφοίτους
Η επαγγελματική ένταξη των νέων αποφοίτων αποτελεί γενικότερο πρόβλημα στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν στις 15 Ιουνίου 2026, το 2025 εργαζόταν το 62,4% των πρόσφατων αποφοίτων ηλικίας 20–34 ετών στην Ελλάδα, έναντι 83% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η χώρα κατέγραψε τη χαμηλότερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο δείκτης περιλαμβάνει αποφοίτους ανώτερης δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ανεξάρτητα από την ύπαρξη αναπηρίας. Δεν αποτελεί ποσοστό απασχόλησης πτυχιούχων ΑμεΑ.
Αποτυπώνει, όμως, το ευρύτερο εργασιακό περιβάλλον στο οποίο καλούνται να ενταχθούν οι απόφοιτοι με αναπηρία.
Το πτυχίο δεν εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση
Η απόκτηση πανεπιστημιακού τίτλου πιστοποιεί συγκεκριμένες γνώσεις και δεξιότητες. Δεν εξασφαλίζει ότι ένας υποψήφιος θα μπορεί να συμμετέχει χωρίς εμπόδια σε μια διαδικασία πρόσληψης.
Η έλλειψη προσβασιμότητας σε κτίρια, οι ηλεκτρονικές εφαρμογές που δεν εξυπηρετούν όλους τους χρήστες και η απουσία κατάλληλων προσαρμογών μπορούν να περιορίσουν τις επαγγελματικές επιλογές.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι οι εργοδότες οφείλουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να πραγματοποιούν τις αναγκαίες προσαρμογές για τους εργαζομένους με αναπηρία.
Αυτό μπορεί να σημαίνει προσβάσιμη είσοδο και χώρο εργασίας, κατάλληλο εξοπλισμό, προσαρμοσμένο ωράριο ή τεχνολογικά εργαλεία που επιτρέπουν στον εργαζόμενο να εκτελεί τα καθήκοντά του.
Σκοπός είναι ο υποψήφιος να αξιολογείται με βάση τις πραγματικές επαγγελματικές του ικανότητες και όχι τα εμπόδια που δημιουργεί το περιβάλλον εργασίας.
Οι θέσεις του Δημοσίου δεν αρκούν
Η προκήρυξη 6Κ/2024 αποτελεί σημαντικό μηχανισμό πρόσβασης στην απασχόληση. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελέσει τη μοναδική επαγγελματική διέξοδο των πτυχιούχων ΑμεΑ.
Οι δυνατότητες εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, η προσβάσιμη πρακτική άσκηση, η επαγγελματική καθοδήγηση και η εξέλιξη σε θέσεις ευθύνης είναι εξίσου σημαντικές.
Η τηλεργασία μπορεί να διευκολύνει συγκεκριμένους εργαζομένους, όπου το αντικείμενο της θέσης το επιτρέπει. Δεν αποτελεί λύση για όλους ούτε υποκαθιστά την ανάγκη προσβάσιμων χώρων εργασίας.
Η επαγγελματική αποκατάσταση δεν ολοκληρώνεται με την πρώτη πρόσληψη. Περιλαμβάνει σταθερότητα, αξιοπρεπείς αποδοχές, αξιοποίηση γνώσεων και δυνατότητα εξέλιξης.
Το κενό στα στοιχεία για τους πτυχιούχους ΑμεΑ
Η Eurostat διαθέτει στατιστικούς πίνακες που συνδυάζουν την κατάσταση αναπηρίας, το εκπαιδευτικό επίπεδο και τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας.
Ωστόσο, από τα στοιχεία που επαληθεύτηκαν για το παρόν ρεπορτάζ δεν προκύπτει ασφαλής, συνολικός αριθμός ανέργων πτυχιούχων ΑμεΑ στην Ελλάδα για το 2026.
Δεν έχει επίσης τεκμηριωθεί πόσοι πτυχιούχοι με αναπηρία εργάζονται σε θέσεις που δεν αξιοποιούν τις σπουδές τους ή πόσοι δεν εργάζονται και έχουν σταματήσει να αναζητούν ενεργά δουλειά.
Η διάκριση είναι σημαντική. Άλλο είναι να αναζητά κάποιος εργασία χωρίς να βρίσκει και άλλο να έχει απομακρυνθεί εντελώς από την αναζήτηση, ενδεχομένως επειδή αντιμετωπίζει διαρκή εμπόδια.
Χωρίς ξεχωριστή καταγραφή αυτών των περιπτώσεων, δεν μπορεί να αξιολογηθεί με ακρίβεια η αποτελεσματικότητα των μέτρων επαγγελματικής ένταξης.
Από τις προκηρύξεις στα πραγματικά αποτελέσματα
Η Ελλάδα χρειάζεται μια ολοκληρωμένη πολιτική που θα συνδέει τις πανεπιστημιακές σπουδές των ανθρώπων με αναπηρία με πραγματικές δυνατότητες απασχόλησης.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η αξιόπιστη καταγραφή. Η ΕΛΣΤΑΤ και η ΔΥΠΑ, σε συνεργασία με το Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας, πρέπει να οργανώσουν τη συστηματική δημοσιοποίηση στοιχείων για την ανεργία, την απασχόληση και την επαγγελματική αξιοποίηση των πτυχιούχων ΑμεΑ, με προστασία των προσωπικών δεδομένων. Ένας πρώτος δημόσιος απολογισμός μέσα στο 2027 θα έδινε σαφή βάση αξιολόγησης.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι η σύνδεση των σπουδών με την εργασία. Πανεπιστήμια, ΔΥΠΑ και επιχειρήσεις χρειάζεται να αναπτύξουν προσβάσιμες πρακτικές ασκήσεις, εξατομικευμένη επαγγελματική καθοδήγηση και συνεργασίες για πραγματικές προσλήψεις. Η επιτυχία κάθε προγράμματος πρέπει να κρίνεται από τη διατήρηση της εργασίας και όχι μόνο από τις συμμετοχές.
Τρίτη προτεραιότητα είναι η λογοδοσία. Το ΑΣΕΠ και οι φορείς πρόσληψης πρέπει να δημοσιοποιούν την εξέλιξη των διορισμών. Οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί οφείλουν να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις διακρίσεις και τις παραβιάσεις υποχρεώσεων προσβασιμότητας.
Τα αποτελέσματα χρειάζεται να παρουσιάζονται ετησίως: πόσοι πτυχιούχοι ΑμεΑ προσλήφθηκαν, πόσοι παρέμειναν στην εργασία τους, πόσοι εξελίχθηκαν και ποια εμπόδια εξακολουθούν να υπάρχουν.
Γιατί όταν ένας άνθρωπος ολοκληρώνει πανεπιστημιακές σπουδές αλλά δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις γνώσεις του εξαιτίας εμποδίων που μπορούν να αντιμετωπιστούν, το κόστος δεν περιορίζεται στο προσωπικό του εισόδημα. Αφορά την οικονομική του αυτονομία, την κοινωνική συμμετοχή και την απώλεια ανθρώπινου δυναμικού για τη χώρα.
Η πραγματική επιτυχία δεν θα μετρηθεί από το πόσες θέσεις προκηρύχθηκαν, αλλά από το πόσοι πτυχιούχοι ΑμεΑ εργάζονται, αμείβονται αξιοπρεπώς και εξελίσσονται. Το πτυχίο τους έχει ήδη αποδείξει τις γνώσεις τους. Αυτό που οφείλουν πλέον να αποδείξουν η Πολιτεία και οι εργοδότες είναι ότι μπορούν να τους προσφέρουν μια δίκαιη ευκαιρία να τις αξιοποιήσουν.
Ρεπορτάζ του Θανάση Μπόμη
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
