Η Ελλάδα στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την προστασία των ανηλίκων από καπνό, νικοτίνη και αλκοόλ

Για να κλείσει αυτή η απόσταση, η Ελλάδα προχώρησε στην ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας για την πώληση καπνού και αλκοόλ στα φυσικά καταστήματα, μέσω του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet. Ο πωλητής μπορεί να επιβεβαιώσει αν ο πελάτης πληροί το νόμιμο όριο ηλικίας χωρίς να έχει πρόσβαση στην ακριβή ηλικία του ή σε περιττά προσωπικά δεδομένα. Μια απλή ψηφιακή επιβεβαίωση, που αποτελεί σημαντική εξέλιξη στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί η νομοθεσία για τη δημόσια υγεία.

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γενική Γραμματέας επισήμανε ότι διαλειτουργικά συστήματα επαλήθευσης ηλικίας και ισχυρότερη διασυνοριακή συνεργασία θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις κατακερματισμένες εθνικές προσεγγίσεις σε πιο συνεκτική προστασία για τους νέους. Αναφέρθηκε επίσης στη νέα πρωτοβουλία της Ελλάδας για την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως μέρος της ευρύτερης πρόκλησης για την προστασία των ανηλίκων σε ολοένα πιο σύνθετα ψηφιακά περιβάλλοντα.

Για χρόνια, όπως σημείωσε, η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων επικεντρωνόταν κυρίως στο τι πρέπει να απαγορεύεται. Η ελληνική εμπειρία προσθέτει ένα εξίσου σημαντικό ερώτημα: πώς τα μέτρα προστασίας λειτουργούν με συνέπεια και με τρόπο επαληθεύσιμο στον πραγματικό κόσμο. Αυτή είναι η συμβολή που μπορεί να φέρει η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό διάλογο, την ώρα που διαμορφώνεται ακόμη η επόμενη γενιά κανόνων της ΕΕ.

«Για μένα, αυτή είναι η πραγματική σημασία της καινοτομίας στη δημόσια υγεία: όταν μια πολιτική απόφαση γίνεται πρακτική δικλίδα προστασίας στην καθημερινότητα ενός νέου ανθρώπου», κατέληξε.

Ολόκληρη η ανάρτηση της κας. Κράββαρη:

«Τι χρειάζεται πραγματικά για να μην μπορεί ένας ανήλικος να αγοράσει καπνό ή αλκοόλ;
Αυτό ήταν ένα από τα κεντρικά ερωτήματα της σημερινής συζήτησης στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Σλοβακικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχα ως Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας.

Είναι ένα ερώτημα φαινομενικά απλό, που όμως αγγίζει τον πυρήνα μιας αποτελεσματικής πολιτικής δημόσιας υγείας. Γιατί η απόσταση ανάμεσα σε μια νομική απαγόρευση και σε όσα πραγματικά συμβαίνουν στο σημείο πώλησης μπορεί να κρίνει αν ένα παιδί προστατεύεται.

Στην Ελλάδα επιλέξαμε να κλείσουμε αυτή την απόσταση.

Με τον νόμο 5216/2025 ενισχύσαμε το πλαίσιο που διέπει τον καπνό, τη νικοτίνη και το αλκοόλ, επεκτείναμε τις ρυθμιστικές δικλίδες ασφαλείας στα αναδυόμενα προϊόντα και αυστηροποιήσαμε τις υποχρεώσεις και τη λογοδοσία όσων τα πωλούν.

Καθοριστικό είναι ότι η Ελλάδα προχώρησε στην ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας για την πώληση καπνού και αλκοόλ στα φυσικά καταστήματα, μέσω του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet.

Ο πωλητής μπορεί να επιβεβαιώσει αν ο πελάτης πληροί το νόμιμο όριο ηλικίας χωρίς να έχει πρόσβαση στην ακριβή ηλικία του ή σε περιττά προσωπικά δεδομένα.

Μια απλή ψηφιακή επιβεβαίωση, αλλά μια σημαντική εξέλιξη στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί η νομοθεσία για τη δημόσια υγεία.

Στο σημείο αυτό είναι που πιστεύω ότι η ελληνική εμπειρία μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμη στην Ευρώπη. Δείχνουμε πώς η εθνική νομοθεσία, οι ψηφιακές δημόσιες υποδομές και η εποπτεία της αγοράς μπορούν να συνδυαστούν, ώστε οι περιορισμοί ηλικίας να γίνουν πιο αποτελεσματικοί στην πράξη.

Η συζήτησή μας κάλυψε επίσης τις ρυθμιστικές προκλήσεις που αφορούν τα νέα προϊόντα νικοτίνης, τις γεύσεις, την online προώθηση και την παράνομη διακίνηση. Πρόκειται για πεδία όπου τα επιστημονικά δεδομένα, η αναλογική ρύθμιση και η αποτελεσματική επιβολή πρέπει να διαμορφώνουν το ένα το άλλο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαλειτουργικά συστήματα επαλήθευσης ηλικίας και ισχυρότερη διασυνοριακή συνεργασία θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις κατακερματισμένες εθνικές προσεγγίσεις σε πιο συνεκτική προστασία για τους νέους.

Αναφέρθηκα επίσης στη νέα πρωτοβουλία της Ελλάδας για την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως μέρος της ευρύτερης πρόκλησης δημόσιας υγείας για την προστασία των ανηλίκων σε ολοένα πιο σύνθετα ψηφιακά περιβάλλοντα. Από όλα αυτά προκύπτει ένα ευρύτερο δίδαγμα.
Για χρόνια, μεγάλο μέρος της συζήτησης για την προστασία των ανηλίκων επικεντρωνόταν στο τι πρέπει να απαγορεύεται. Η ελληνική εμπειρία προσθέτει ένα εξίσου σημαντικό ερώτημα: πώς κάνουμε αυτά τα μέτρα προστασίας να λειτουργούν, με συνέπεια και με τρόπο επαληθεύσιμο, στον πραγματικό κόσμο;

Αυτή είναι μια συμβολή που μπορεί να φέρει σήμερα η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό διάλογο, την ώρα που διαμορφώνεται ακόμη η επόμενη γενιά κανόνων της ΕΕ.

Για μένα, αυτή είναι η πραγματική σημασία της καινοτομίας στη δημόσια υγεία: όταν μια πολιτική απόφαση γίνεται πρακτική δικλίδα προστασίας στην καθημερινότητα ενός νέου ανθρώπου!»