14/10/2026
Νέα επιστημονική έρευνα, που ανέλυσε 22 μελέτες με χιλιάδες συμμετέχοντες, ανατρέπει όσα πιστεύαμε για τα τρανς λιπαρά
Μήπως τελικά το γάλα, το τυρί και το βούτυρο περιέχουν λιπαρά που δεν είναι τόσο επιβλαβή για την καρδιά όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα; Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να αμφισβητήσει την αντίληψη ότι όλα τα τρανς λιπαρά (τεχνητά και φυσικά) έχουν τις ίδιες επιπτώσεις στην υγεία.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στα λιπαρά που υπάρχουν φυσικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα και σε εκείνα που παράγονται με βιομηχανικές διαδικασίες. Μάλιστα, η διάκριση αυτή φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων όσο και για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2.
Τα στοιχεία και η σημασία της έρευνας
Οι ερευνητές εξέτασαν τα διαθέσιμα στοιχεία από 22 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες άνθρωποι από την Ευρώπη, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό που διαπίστωσαν είναι πως τα τρανς λιπαρά που υπάρχουν φυσικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, το βούτυρο και το τυρί, δρουν διαφορετικά στον οργανισμό από τα βιομηχανικά παραγόμενα τρανς λιπαρά.
Ενώ τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά συνδέονται στενά με τις καρδιακές παθήσεις, οι φυσικές μορφές τους που βρίσκονται στα γαλακτοκομικά δεν φαίνεται να συνοδεύονται από τον ίδιο κίνδυνο.
Η έρευνα, η πρώτη του είδους της, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Research και θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους τύπων τρανς λιπαρών.
Παράλληλα, τα αποτελέσματά της ενδέχεται να συμβάλουν στην αποσαφήνιση των πολιτικών επισήμανσης των τροφίμων, οι οποίες σήμερα προκαλούν σύγχυση.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ρέντινγκ, οι καταναλωτές συχνά ακούν τον όρο «τρανς λιπαρά» και υποθέτουν αυτομάτως ότι πρόκειται για κάτι επιβλαβές. Ωστόσο, τα τρανς λιπαρά που περιέχονται στο γάλα, το γιαούρτι, το βούτυρο ή το τυρί δεν είναι ίδια με εκείνα που προέρχονται από βιομηχανικά μερικώς υδρογονωμένα λίπη.
Τα ευρήματα μπορούν επομένως να αλλάξουν μια κοινή αντίληψη των καταναλωτών, καθώς υποδεικνύουν ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όταν καταναλώνονται στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, δεν αποτελούν από μόνα τους λόγο ανησυχίας για την καρδιά εξαιτίας των φυσικών τρανς λιπαρών τους.
Φυσικά και βιομηχανικά τρανς λιπαρά: Ποια είναι η διαφορά
Τα τρανς λιπαρά αποτελούν έναν τύπο ακόρεστων λιπαρών. Υπάρχουν φυσικά στο γάλα ζώων, όπως οι αγελάδες, τα πρόβατα και οι κατσίκες, αλλά μπορούν επίσης να παραχθούν τεχνητά κατά τη διαδικασία παρασκευής μερικώς υδρογονωμένων λιπών.
Τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά, τα οποία μπορεί να υπάρχουν σε ορισμένα επεξεργασμένα και τηγανητά τρόφιμα, έχουν συνδεθεί ισχυρά με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών παθήσεων.
Οι επιστήμονες θέλησαν, λοιπόν, να διαπιστώσουν εάν τα τρανς λιπαρά που βρίσκονται φυσικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, εξέτασαν δύο βασικές κατηγορίες επιστημονικών δεδομένων: ελεγχόμενες διατροφικές δοκιμές και μακροχρόνιες μελέτες παρακολούθησης πληθυσμών.
Τι έδειξε η έρευνα για τη χοληστερίνη και τα λιπίδια
Η πρώτη κατηγορία στοιχείων προήλθε από δέκα ελεγχόμενες διατροφικές δοκιμές. Σε αυτές, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν γαλακτοκομικά προϊόντα με φυσικά αυξημένη περιεκτικότητα σε τρανς λιπαρά και τα αποτελέσματά τους συγκρίθηκαν με εκείνα ανθρώπων που κατανάλωναν συμβατικά γαλακτοκομικά προϊόντα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες μέτρησαν βιοδείκτες λιπιδίων στο αίμα, οι οποίοι χρησιμοποιούνται συνήθως για την αξιολόγηση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων. Και στις δέκα δοκιμές, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν από 1,3 έως 13,2 γραμμάρια τρανς λιπαρών ημερησίως.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρχαν ουσιαστικές διαφορές στα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα μεταξύ όσων κατανάλωναν γαλακτοκομικά με υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυσικά τρανς λιπαρά και εκείνων που κατανάλωναν τα συνηθισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Με άλλα λόγια, η υψηλότερη πρόσληψη φυσικών τρανς λιπαρών από γαλακτοκομικά δεν φάνηκε να προκαλεί σημαντικές μεταβολές στους συγκεκριμένους δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι αποκάλυψαν οι μακροχρόνιες μελέτες για την καρδιά και τον διαβήτη
Η δεύτερη κατηγορία επιστημονικών δεδομένων προήλθε από δώδεκα μακροχρόνιες μελέτες κοόρτης, στις οποίες χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθήθηκαν για πολλά χρόνια. Μάλιστα, ορισμένες από αυτές τις μελέτες διήρκεσαν περισσότερο από δύο δεκαετίες.
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα των τρανς λιπαρών που προέρχονταν από γαλακτοκομικά προϊόντα στο αίμα των συμμετεχόντων και στη συνέχεια τα συνέκριναν με την πορεία της υγείας τους τα επόμενα χρόνια.
Τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Τα υψηλότερα επίπεδα φυσικών τρανς λιπαρών από γαλακτοκομικά στο αίμα δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια. Παράλληλα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα αυτών των λιπαρών στο αίμα δεν συνδέονταν ούτε με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Άλλα τα φυσικά και άλλα τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά
Τα ευρήματα, επομένως, ενισχύουν την επιστημονική άποψη ότι τα τρανς λιπαρά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία κατηγορία ως προς τις επιπτώσεις τους στην υγεία. Η διάκριση ανάμεσα στα φυσικά τρανς λιπαρά των γαλακτοκομικών και στα βιομηχανικά παραγόμενα φαίνεται να είναι καθοριστική για την ορθή αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων, αλλά και για την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Πηγή: https://www.newsbeast.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
