30/9/2026
Οι ωκεανοί της Γης θερμαίνονται και αγριεύουν, μια δραματική μεταβολή για την οποία η ανθρωπότητα δεν είναι προετοιμασμένη, προειδοποιεί έκθεση στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 100 επιστήμονες από όλο τον κόσμο.
Η ετήσια έκθεση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus για την κατάσταση των ωκεανών βασίζεται σε τέσσερις δεκαετίες δεδομένων από δορυφόρους και πλωτήρες για να πάρει τον σφυγμό της υδρογείου. Τα ευρήματα προσφέρουν την «πιο ξεκάθαρη προειδοποίηση μέχρι σήμερα» για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, λένε οι συντάκτες της μελέτης.
«Οι ωκεανοί μεταμορφώνονται μπροστά στα μάτια μας: η θέρμανση, η άνοδος της στάθμης και η υποβάθμιση οικοσυστημάτων αποτελούν αλληλένδετες ενδείξεις σημαντικών και μακροπρόθεσμων αλλαγών», δήλωσε ο Πιερ Μπαρέλ, γενικός διευθυντής της Mercator Ocean International, του μη κερδοσκοπικού ερευνητικού οργανισμού που συνέταξε την έκθεση για λογαριασμό του Copernicus.
Οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που συγκρατεί η Γη λόγω των εκπομπών άνθρακα.
Ο ρυθμός θέρμανσης των ωκεανών έχει διπλασιαστεί τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ το 2023, το 2024 και ξανά το 2026.
Πέρυσι, οι ωκεανοί του κόσμου απορρόφησαν επιπλέον 23 zetajoul θερμότητας, καταγράφοντας νέο ρεκόρ για ένατη συνεχόμενη χρονιά, σημειώνει η έκθεση.
H ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με την ενέργεια 12 πυρηνικών βομβών σαν της Χιροσίμα που εκρήγνυνται κάθε δευτερόλεπτο επί έναν χρόνο, ή περίπου 40 φορές την ενέργεια που κατανάλωσε ολόκληρος ο κόσμος το 2025.
Όλη αυτή η θερμότητα έχει τεράστιες αλυσιδωτές επιπτώσεις, καθώς προκαλεί θαλάσσιους καύσωνες, αυξάνει την ένταση και την ισχύ των καταιγίφων, βλάπτει τη θαλάσσια ζωή και επιταχύνει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τόσο λόγω της τήξης των πάγων όσο και της διαστολής λόγω της θέρμανσης.
Ταυτόχρονα, το ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα που απορροφάται από τους ωκεανούς αυξάνει την οξύτητα του νερού, με αποτέλεσμα οργανισμοί όπως τα κοράλλια, τα μαλάκια και τα καρκινοειδή να δυσκολεύονται να χτίσουν τον εξωσκελετό ή το κέλυφός τους.
Η αύξηση της οξύτητας του νερού εμποδίζει οργανισμούς όπως τα δίθυρα μαλάκια να χτίσουν το κέλυφός τους
Πολική ζέστη
Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα δραματικές στις πολικές περιοχές, οι οποίες αντιστοιχούν γύρω στο 20% της παγκόσμιας έκτασης των ωκεανών.
Η επιφανειακή θερμοκρασία στα νερά της Ανταρκτικής αυξήθηκε κατά 4,2 βαθμούς Κελσίου από το 1982 έως το 2024, ή περίπου έναν βαθμό ανά δεκαετία, σύμφωνα με την έκθεση.
Συγκριτικά, η επιφανειακή θερμοκρασίας του νερού σε παγκόσμιο επίπεδο αυξάνεται κατά 0,12 βαθμούς ανά δεκαετία.
Στη Θάλασσα Κάρα, βόρεια της Σιβηρίας, οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί κατά 6,7 βαθμούς από το 1982, ή 1,68 βαθμούς ανά δεκαετία.
Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική μειώνεται κατά σχεδόν 500.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανά δεκαετία από το 1979, ποσότητα που αντιστοιχεί στην απώλεια μιας έκτασης στο μέγεθος της Ισπανίας κάθε 10 χρόνια.
Η υποχώρηση των πάγων αφήνει τις ακτές της Αρκτικής εκτεθειμένες στα κύματα, επιδεινώνοντας τη διάβρωση των ακτών και αυξάνοντας τους κινδύνους για τις παράκτιες κοινότητες και τις υποδομές, προειδοποιεί η έκθεση.
Στην άλλη άκρη του κόσμου, το ιστορικό χαμηλό στην έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική συνέπεσε χρονικά με το πρώτο περιστατικό μαζικού θανάτου νεοσσών του αυτοκρατορικού πιγκουίνου. Τα νεογέννητα πουλιά πεθαίνουν αν πέσουν στο παγωμένο νερό πριν αναπτύξουν αδιάβροχο φτέρωμα
Η θερμοκρασία στην Αρκτική αυξάνεται πολύ ταχύτερα από ό,τι στον υπόλοιπο πλανήτη
Πιέσεις στη Μεσόγειο
Οι ευρωπαϊκές θάλασσες βρίσκονται υπό «έντονη πίεση», δήλωσε η Καρίνα φον Σούκμαν, μέλος της συντακτικής επιτροπής και ανώτερη σύμβουλος στη Mercator Ocean International.
Η Μεσόγειος και η Μαύρη Θάλασσα κατέγραψαν θαλάσσιους καύσωνες-ρεκόρ το 2024, ορισμένοι από τους οποίους διήρκεσαν περισσότερο από 30 ημέρες και ανέβασαν τις θερμοκρασίες των υδάτων 4,6 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα , σύμφωνα με την έκθεση.
Η έκθεση αναφέρει το παράδειγμα της καταιγίδας Λουίς το 2024, η οποία έφερε κύματα 8 μέτρων σε τμήματα των ισπανικών ακτών, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένας άνθρωπος, να σημειωθούν εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης και να προκληθούν ζημιές στις υποδομές.
Την ίδια χρονιά, ισχυρή καταιγίδα προκάλεσε παρατεταμένους και ισχυρούς ανέμους στον Βοθνικό Κόλπο, μεταξύ Σουηδίας και Φινλανδίας. Η ποσότητα νερού που ωθήθηκε έξω από τον κόλπο ήταν τόσο μεγάλη ώστε η στάθμη της θάλασσας υποχώρησε κατά περίπου 1,5 μέτρο, με αποτέλεσμα να διακοπούν τα δρομολόγια των πλοίων για 18 ώρες.
Χώρες που βυθίζονται
Περισσότερο εκτεθειμένα στις αλλαγές των ωκεανών είναι τα αναπτυσσόμενα νησιωτικά κράτη, τα οποία απειλούνται από την άνοδο της στάθμης, τους συχνότερους και ισχυρότερους κυκλώνες και τη μαζική νέκρωση των κοραλλιογενών υφάλων.
«Για τα νησιωτικά κράτη, η αλλαγή των ωκεανών δεν αποτελεί ένα μακρινό περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι μια άμεση οικονομική, αναπτυξιακή πρόκληση και πρόκληση ασφάλειας -και μια προειδοποίηση για όσα θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον πολλές άλλες παράκτιες περιοχές», τόνισε η φον Σούκμαν.
Η έκθεση καλεί σε συνεχή παρακολούθηση των ωκεανών ώστε οι κυβερνήσεις και οι τοπικές κοινωνίες να διαθέτουν τις πληροφορίες που χρειάζονται για να προετοιμαστούν για το μέλλον.
«Είναι ευθύνη μας να δημιουργήσουμε τη μόνιμη δυνατότητα να προβλέπουμε αυτή τη μεταμόρφωση», δήλωσε ο Μπαρέλ της Mercator Ocean International.
Πηγή https://www.in.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
