Κυβέρνηση – βιομηχανίες: Ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα για το ενεργειακό κόστος

Όπως τόνισε, τα στοιχεία της Eurostat για την εγχώρια μεταποίηση δείχνουν βελτίωση κατά την περίοδο 2019-2024, με αύξηση στην απασχόληση κατά 17% (1η στην Ευρώπη), στην προστιθέμενη αξία κατά 38% (3η) και στη βιομηχανική παραγωγή κατά 21% (5η), όταν η Γερμανία κατέγραψε -11%. «Κατ’ επέκταση, και στους τρεις δείκτες πάμε καλύτερα από άλλες χώρες όπως η Γερμανία» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τσάφος για να προσθέσει, μιλώντας για το ίδιο θέμα στην ημερίδα της εφημερίδας «Μακεδονία της Κυριακής» και του emakedonia.gr, ότι «ήδη στηρίζουμε τη βιομηχανία και εξετάζουμε περισσότερα μέτρα».

Η βιομηχανία

Από την πλευρά της, η βιομηχανία δεν φαίνεται να συμμερίζεται τη «θετική ανάγνωση» του υπουργείου, με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών να επιμένει στην ανάγκη πρόσθετων μέτρων, που σε καμία περίπτωση δεν θα περιορίζονται σε μια βελτίωση των υφιστάμενων, όπως δείχνει προσώρας να κινείται το ΥΠΕΝ στο ζήτημα της αντιστάθμισης, αναζητώντας παράλληλα και τι άλλα περιθώρια υπάρχουν.

Υπενθυμίζεται, όπως έχει γράψει σε προηγούμενο σχετικό ρεπορτάζ η «Ν», ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου, μετά το «όχι» της Κομισιόν επί του «ιταλικού μοντέλου», στρέφει την προσοχή της στον υφιστάμενο μηχανισμό αντιστάθμισης CO2.

Ως γνωστόν, το εν λόγω μέτρο υφίσταται, ωστόσο, τα «ελληνικά δικαιώματα» μειώθηκαν σε συνέχεια της τελευταίας αναπροσαρμογής του εθνικού συντελεστή εκπομπών CO2 σε 0,58 tCO2/MWh από 0,73 tCO2/MWh, πράγμα που «μεταφράζεται» σε απώλειες άνω των 50 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία για την περίοδο 2026-2030.

Νέα διαπραγμάτευση

Σε αυτήν τη βάση, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ εξετάζει να επαναδιαπραγματευτεί με την Κομισιόν την επαναφορά του συντελεστή στα πρότερα επίπεδα ή ακόμη και υψηλότερα, ώστε να προσεγγίσει τους συντελεστές των γειτονικών χωρών, πράγμα που -αν συμβεί- θα συνεπάγεται αφενός ανάκτηση των απωλειών και αφετέρου ένα πρόσθετο όφελος στον τελικό λογαριασμό.

Οι επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν, που δημοσιεύτηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο, προβλέπουν τη δυνατότητα επαναξιολόγησης του συντελεστή στη βάση τεκμηριωμένων στοιχείων που θα προσκομίσουν τα κράτη-μέλη, αποδεικνύοντας την ανάγκη για «υψηλότερα νούμερα», ενώ η «επιστολή αποδοχής» τους από τα κράτη-μέλη πρέπει να σταλεί εντός διμήνου.

Επί του πρακτέου, ο ΔΑΠΕΕΠ καλείται να συντάξει την «επιστολή αποδοχής», η οποία -σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος- θα σταλεί μέσα στις επόμενες 2-3 εβδομάδες στο ΥΠΕΝ, για να την προωθήσει στις Βρυξέλλες, ώστε να ακολουθήσουν οι συζητήσεις των δύο μερών στη βάση μελέτης που έχει ήδη στα χέρια του το ΥΠΕΝ. Η εν λόγω μελέτη «δικαιώνει», με τιμές αγοράς, την αναθεώρηση του εθνικού συντελεστή εκπομπών CO2 σε ένα εύρος από 0,75 μέχρι 0,85 tCO2/MWh. Η εν λόγω διαδικασία θα πρέπει να γίνει μέχρι 30 Ιουνίου, με την Κομισιόν στη συνέχεια να αποφαίνεται θετικά ή αρνητικά επί των επιχειρημάτων της ελληνικής πλευράς.

Μια εναλλακτική

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρουν κύκλοι της βιομηχανίας, ακόμη και το πιο αισιόδοξο σενάριο να ισχύσει ως προς το κομμάτι της αντιστάθμισης, αυτό δεν παύει να είναι ανεπαρκές και σε «αναντιστοιχία» ως προς το μέγεθος του προβλήματος. Ο μεν ΣΕΒ, ως εκ τούτου, επιμένει στην ανάγκη του «ιταλικού μοντέλου», η δε ΕΒΙΚΕΝ κάνει λόγο για «τρίτο δρόμο», που θα συνδυάζει τα οφέλη της αντιστάθμισης με την αξιοποίηση του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για την Καθαρή Βιομηχανία (Clean Industrial State Aid Framework – CISAF).

Αρχικά, θα πρέπει να είναι σίγουρο ότι το σενάριο αυτό συμμορφώνεται με το ευρωπαϊκό πλαίσιο περί κρατικών ενισχύσεων, πράγμα που φαίνεται να συμβαίνει, κρίνοντας από την πρόσφατη δήλωση της αντιπροέδρου της Κομισιόν Teresa Ribera. Σε δεύτερο χρόνο, πρέπει να αποδειχθεί και να αποτυπωθεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η πολιτική βούληση της κυβέρνησης να σχεδιάσει και να προσαρμόσει το μέτρο του CISAF στα δεδομένα της ελληνικής βιομηχανίας και μάλιστα με τρόπο που, συνδυαστικά με την αντιστάθμιση, να προκύπτει ένα καλό αποτέλεσμα στο «τέλος της ημέρας».

Αξίζει να σημειωθεί ότι το CISAF επιτρέπει τη διεύρυνση των δικαιούχων, καθώς απευθύνεται σε όσους λαμβάνουν μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ και όχι μονάχα στις 57 επιχειρήσεις-δικαιούχους της αντιστάθμισης. Ο «αστερίσκος» της χρηματοδότησης δύναται -όπως επισημαίνουν πληροφορίες- να ξεπεραστεί, αξιοποιώντας πόρους από τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων, που μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης μπορούν να καταλήξουν στον κρατικό προϋπολογισμό και να διατεθούν προς χρηματοδότηση των μέτρων, χωρίς ουσιαστικά να προκύπτει επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Σε κάθε περίπτωση, η βιομηχανία αναμένεται να τοποθετηθεί πιο συγκεκριμένα τις επόμενες μέρες, με την ΕΒΙΚΕΝ να συνεδριάζει αύριο Τρίτη. Δεδομένη θεωρείται η «κατ’ αρχήν» απόρριψη των μέχρι στιγμής εξαγγελιών ως ανεπαρκών, ενώ οι όποιες νέες προτάσεις αναμένεται να πάρουν μορφή σε συνέχεια των αποφάσεων της Κομισιόν για τα μέτρα που έχουν υποβάλει άλλα κράτη-μέλη προς έγκριση.

Δεν καλύπτουν μόνο τα μέτρα για βελτίωση της αντιστάθμισης

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων δήλωσε στη «Ν»: «Εδώ και μήνες περιμένουμε όλοι τις επίσημες ανακοινώσεις για τα μέτρα μείωσης του κόστους ενέργειας για τις βιομηχανίες της χώρας.

Αντιλαμβανόμαστε ότι προς το παρόν αυτά περιορίζονται στην ενίσχυση της υφιστάμενης επιδότησης της αντιστάθμισης CO2 μετά από καθυστερημένη διαπραγμάτευση με την Επιτροπή για ανατροπή της απόφασης της του Δεκεμβρίου, με την οποία υπήρξε μείωση του ύψους της επιδότησης για τις 57 εγχώριες βιομηχανίες που τη λαμβάνουν. Σημειώνουμε ότι η όποια βελτίωση της αντιστάθμισης αφορά ποσά που θα λάβουν οι 57 βιομηχανίες τον Ιούλιο του 2027.

Την ίδια στιγμή η Βουλγαρία από την 1η Ιουλίου 2025 και η Γερμανία από την 1η Ιανουαρίου 2026 εγγυώνται τιμή ρεύματος 62,5 €/ΜWh και 50 €/MWh αντίστοιχα μέσω εφαρμογής του νέου πλαισίου της Επιτροπής για επιδοτήσεις CISAF.

Η δε Ιταλία εφαρμόζει ήδη το ιταλικό μοντέλο, που καταλήγει σε τιμή 65€/MWh, μέτρο που όμως δεν εγκρίνει η Επιτροπή για τη χώρα μας, καθώς πλέον δεν είναι συμβατό με το CISAF.

Σημειώνουμε ότι για την αντιστάθμιση, για μεν το 2023 εκκρεμεί η απόδοση 50 εκατ. €, όπως προβλέπει σχετική Υ.Α., για δε το 2025, σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που περιέχεται στη σχετική Υ.Α., οφείλονται ακόμα 50 εκατ. €. Υπενθυμίζουμε ότι εκκρεμεί από το 2022 η απόδοση του μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ, ύψους 17 εκατ. €/έτος και πρόσφατα η με έκπτωση εφαρμοζόμενη χρέωση χρήσης του συστήματος αυξήθηκε κατά 30%-32%.

Είναι προφανές ότι εάν τα μέτρα στήριξης περιορίζονται μόνο στη βελτίωση της αντιστάθμισης δεν μπορούν να τύχουν της αποδοχής της βιομηχανίας».