11/2/2026
Σχεδόν όλες οι μεγάλες τράπεζες που έχουν δεσμευθεί να χρηματοδοτήσουν τη μετάβαση σε χαμηλών εκπομπών άνθρακα παραγωγή χάλυβα στηρίζουν πρωτοβουλίες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε επιπλέον εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Ανάλυση που δημοσιεύθηκε από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση BankTrack διαπιστώνει ότι όλες εκτός από μία από τις 20 κορυφαίες τράπεζες — με εξαίρεση τη Lloyds Banking Group — χρηματοδοτούν εταιρείες ή έργα που, κατά την οργάνωση, βασίζονται σε «ψευδείς λύσεις». Σε αυτές περιλαμβάνονται πρακτικές όπως η μείωση του σιδηρομεταλλεύματος με χρήση φυσικού αερίου ή η έγχυση υδρογόνου σε κλίβανους, μέθοδοι που, σύμφωνα με την έκθεση, ενδέχεται να παρατείνουν τις ρυπογόνες διαδικασίες ή να οδηγήσουν ακόμη και σε αποψίλωση δασών.
Ένας από τους πιο ρυπογόνους κλάδους
Η βιομηχανία χάλυβα αποτελεί σημαντική πηγή εκπομπών άνθρακα. Η συμβατική παραγωγή εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα δύο φορές: αρχικά όταν ο άνθρακας θερμαίνεται και στη συνέχεια όταν καίγεται για να λιώσει το σιδηρομετάλλευμα. Με την παγκόσμια ζήτηση για χάλυβα να αυξάνεται, εντείνεται και η προσπάθεια ανάπτυξης «πράσινου χάλυβα» μέσω νέων, καθαρότερων τεχνολογιών.
«Ο χάλυβας ευθύνεται για το 11% των εκπομπών, άρα η μετάβαση του κλάδου είναι κρίσιμη και απαιτεί κεφάλαια», σημειώνει η Τζούλια Χόβενιερ, συγγραφέας της έκθεσης. «Δεν έχει σημασία μόνο ο όγκος των κεφαλαίων, αλλά και η ποιότητά τους».
Σύμφωνα με την Mission Possible Partnership, η ευθυγράμμιση του κλάδου με τη Συμφωνία του Παρισιού απαιτεί επενδύσεις έως 335 δισ. δολάρια έως το 2050. Μεταξύ 2016 και μέσων 2023, 354 τράπεζες διέθεσαν 429 δισ. δολάρια στους 100 μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα, γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι η διαθεσιμότητα κεφαλαίων.
Ωστόσο, μόνο το 7% της συνολικής χρηματοδότησης του κλάδου την περίοδο 2019–μέσα 2024 κατευθύνθηκε σε πράσινες ή μεταβατικές δραστηριότητες. Επιπλέον, μόλις 7 από τις 20 τράπεζες διαθέτουν σαφές πλαίσιο βιώσιμης χρηματοδότησης για την αποανθρακοποίηση του χάλυβα.
«Πραγματικές» και «ψευδείς» λύσεις
Η BankTrack ανέπτυξε δικό της σύστημα ταξινόμησης για να διαχωρίσει τις «πραγματικές» από τις «ψευδείς» λύσεις. Στις αποτελεσματικές τεχνολογίες περιλαμβάνονται οι ηλεκτρικοί κλίβανοι που τροφοδοτούνται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η χρήση «πράσινου» υδρογόνου σε κλίβανους άμεσης αναγωγής.
Αντίθετα, στις «ψευδείς» λύσεις κατατάσσεται η παραγωγή άμεσης αναγωγής σιδήρου με χρήση ορυκτού αερίου, καθώς και η εκτεταμένη χρήση τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, οι οποίες — σύμφωνα με την οργάνωση — δεν έχουν αποδειχθεί σε εμπορική κλίμακα και εγκυμονούν κίνδυνο «κλειδώματος» στα ορυκτά καύσιμα.
Οι τράπεζες που θεωρούνται περισσότερο ευθυγραμμισμένες με τις «πραγματικές» λύσεις είναι οι Lloyds, Barclays και Societe Generale, σύμφωνα με την έκθεση.