Εκατομμύρια περιπτώσεις άνοιας θα μπορούσαν να προληφθούν με απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, σύμφωνα με κορυφαίους επιστήμονες παγκοσμίως, οι οποίοι παρουσίασαν έναν ολοκληρωμένο «οδικό χάρτη» για την αντιμετώπιση της νόσου.
Σε μια σημαντική νέα έκθεση, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Reviews Neurology, οι ερευνητές διατυπώνουν 56 τεκμηριωμένες συστάσεις που στοχεύουν στη δραστική μείωση του κινδύνου άνοιας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της απώλειας ακοής, της υψηλής αρτηριακής πίεσης και της κοινωνικής απομόνωσης, η βελτίωση των μηνυμάτων δημόσιας υγείας, η μείωση περιβαλλοντικών στρεσογόνων παραγόντων και η εξασφάλιση σταθερής χρηματοδότησης για την πρόληψη.
Η επιστημονική ομάδα καλεί τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν επειγόντως την προσέγγισή τους στη φροντίδα της άνοιας, υπογραμμίζοντας ότι με μια συντονισμένη στρατηγική, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων άνοιας – σχεδόν το 50% – θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Σήμερα περισσότεροι από 55 εκατ. άνθρωποι ζουν με τη νόσο και οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο αριθμός θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 150 εκατομμύρια έως το 2050.
«Χρειάζεται άμεσα δράση και μέτρα πρόληψης»
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Harriet Demnitz-King από το Queen Mary University of London, τόνισε ότι η επιστημονική γνώση για την πρόληψη της άνοιας είναι ήδη σαφής, αλλά δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστική πολιτική.
«Γνωρίζουμε ότι ο κίνδυνος άνοιας μπορεί να μειωθεί, όμως τα στοιχεία δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε μια συνεκτική κυβερνητική στρατηγική», ανέφερε.
«Οι άνθρωποι χρειάζονται σαφείς, τεκμηριωμένες οδηγίες για το πώς να προστατεύσουν την υγεία του εγκεφάλου τους, όμως συχνά οι πληροφορίες που λαμβάνουν είναι συγκεχυμένες ή τους κάνουν να αισθάνονται ότι φταίνε οι ίδιοι για την κατάστασή τους. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι συντονισμένη, δομική δράση για πολιτικές πρόληψης της άνοιας που να είναι δίκαιες, ρεαλιστικές και να βασίζονται στην πραγματική ζωή των ανθρώπων».
Η νέα ανασκόπηση βασίζεται στα ευρήματα της Lancet Commission του 2024, η οποία είχε εντοπίσει 14 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την άνοια και είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι σχεδόν οι μισές περιπτώσεις της νόσου Αλτσχάιμερ θα μπορούσαν να προληφθούν.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται η υψηλή χοληστερόλη, η μη αντιμετωπισμένη απώλεια ακοής και όρασης, η σωματική αδράνεια, η κοινωνική απομόνωση και η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση – παράγοντες που, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, εξακολουθούν να μην αντιμετωπίζονται επαρκώς σε επίπεδο πληθυσμού.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι, ελλείψει θεραπείας ή ευρείας πρόσβασης σε αποτελεσματικές αγωγές, η πρόληψη είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης επίπτωσης της άνοιας.
Ο καθηγητής Charles Marshall, συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι απαιτείται άμεση δράση, δεδομένου ότι η άνοια αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα ένα σαφές σχέδιο δημόσιας υγείας για να βελτιωθεί η κατάσταση», είπε.
«Ελπίζουμε ότι αυτή η συναίνεση θα οδηγήσει σε καλύτερη ενημέρωση του κοινού, σε βελτιωμένη αναγνώριση και διαχείριση των καταστάσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας, σε μια στρατηγική για δομικές παρεμβάσεις υπέρ της υγείας του εγκεφάλου και σε έρευνα που θα καλύψει τα κενά γνώσης μας. Η εφαρμογή των συστάσεών μας θα διασφαλίσει ότι όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι θα φτάσουν σε μεγάλη ηλικία χωρίς άνοια».
Εστίαση στους παράγοντες κινδύνου… με απλά λόγια
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι προσπάθειες πρόληψης είναι πιο αποτελεσματικές όταν τα μηνύματα δημόσιας υγείας επικεντρώνονται σε παράγοντες κινδύνου πάνω στους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να δράσουν και για τους οποίους υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι η αλλαγή μειώνει τον κίνδυνο άνοιας.
Υποστηρίζουν ότι σαφή και άμεσα μηνύματα, όπως «η απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας», είναι πιο αποτελεσματικά από ασαφείς προειδοποιήσεις ή τεχνική γλώσσα και βοηθούν να μην αισθάνονται οι πολίτες ενοχές ή υπερβολική πίεση.
Παράλληλα, προτείνουν να χρησιμοποιείται ο γενικός όρος «άνοια» αντί της εστίασης σε επιμέρους υποτύπους, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, ώστε να βελτιωθεί η κατανόηση του κοινού. Προειδοποιούν επίσης κατά της αναμονής μιας μελλοντικής θεραπείας, τονίζοντας ότι η εθνική δράση πρέπει να ξεκινήσει άμεσα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την κοινωνική απομόνωση, την υψηλή αρτηριακή πίεση και την απώλεια ακοής ως τους ισχυρότερους στόχους για την πρόληψη, επιβεβαιώνοντας προηγούμενη έρευνα του Lancet.
Για τον λόγο αυτό, οι συγγραφείς ζητούν καθολική πρόσβαση σε ακουστικά βαρηκοΐας, μέτρα για τη μείωση της επιβλαβούς έκθεσης στον θόρυβο και καλύτερη ανίχνευση και θεραπεία της υψηλής χοληστερόλης σε άτομα άνω των 40 ετών – παρεμβάσεις που, όπως λένε, θα μπορούσαν να μειώσουν δραστικά τα ποσοστά άνοιας στις επόμενες γενιές.
Ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας
Η εικόνα που προκύπτει από τα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρη: η άνοια δεν είναι ένα μοιραίο αποτέλεσμα της ηλικίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό το άθροισμα παραγόντων που μπορούμε να επηρεάσουμε. Όσο η συζήτηση παραμένει εγκλωβισμένη στην αναμονή μιας μελλοντικής θεραπείας, χάνονται πολύτιμα χρόνια και μαζί τους χιλιάδες ζωές που θα μπορούσαν να εξελιχθούν διαφορετικά.
Η πρόληψη της άνοιας απαιτεί κάτι περισσότερο από ατομικές συμβουλές. Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, καθαρά μηνύματα προς το κοινό, ισότιμη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας και σοβαρή επένδυση στην έρευνα. Αν αυτά γίνουν πράξη, η άνοια μπορεί να πάψει να θεωρείται αναπόφευκτη και να αντιμετωπιστεί ως αυτό που πραγματικά είναι: ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας που μπορεί –και πρέπει– να προληφθεί.
Πηγή: https://www.newsbeast.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
