21/1/2026
Τα τεχνητά γλυκαντικά υποτίθεται ότι θα έκαναν τα ζαχαρούχα τρόφιμα και ποτά πιο υγιεινά, όμως σήμερα ορισμένα από τα πιο δημοφιλή υποκατάστατα της ζάχαρης προκαλούν σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις στον οργανισμό.
Με αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες φαίνεται πως ανακάλυψαν ένα νέα φυσική ζάχαρη που θα μπορούσε να αποτελέσει μια υγιεινή επιλογή και να παραχθεί σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, με τη βοήθεια ενζύμων από βλεννομύκητες.
Η φυσική αυτή ζάχαρη ονομάζεται ταγατόζη (tagatose) και έχει γεύση που φτάνει το 92% της γλυκύτητας της σακχαρόζης (της κοινής ζάχαρης), αλλά εριέχει μόλις περίπου το ένα τρίτο των θερμίδων της.
Αυτό που την κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι ότι δεν προκαλεί απότομη αύξηση των επιπέδων ινσουλίνης, όπως συμβαίνει με τη σακχαρόζη ή τα τεχνητά γλυκαντικά υψηλής έντασης. Αυτό την καθιστά μια εξαιρετική επιλογή για άτομα με διαβήτη ή προβλήματα ρύθμισης του σακχάρου στο αίμα.
Ερευνητές από το Tufts University, σε συνεργασία με τις βιοτεχνολογικές εταιρείες Manus Bio (ΗΠΑ) και Kcat Enzymatic (Ινδία), ηγήθηκαν της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports Physical Science και επιβεβαιώνει επί της αρχής ότι η ταγατόζη μπορεί να παραχθεί με βιώσιμο και αποδοτικό τρόπο. Πρόκειται για ένα εμπόδιο που μέχρι σήμερα περιόριζε την ανάπτυξη της αγοράς.
Ποια τα βασικά πλεονεκτήματα της ταγατόζης
Η ταγατόζη είναι ένα σπάνιο φυσικό γλυκαντικό, που απαντάται μόνο σε μικρές ποσότητες σε ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα και φρούτα. Προσφέρει μια δυνητικά πιο υγιεινή εναλλακτική τόσο στη σακχαρόζη όσο και στα τεχνητά γλυκαντικά, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν έντονες αυξήσεις της ινσουλίνης.
Ένας βασικός λόγος που η ταγατόζη δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα είναι ότι μεγάλο μέρος της φαίνεται να ζυμώνεται στο παχύ έντερο. Μόνο ένα τμήμα της απορροφάται στην κυκλοφορία του αίματος μέσω του λεπτού εντέρου.
Στο έντερο, αυτή η σπάνια ζάχαρη μεταβολίζεται με παρόμοιο τρόπο με τη φρουκτόζη, τη ζάχαρη των φρούτων. Αυτό σημαίνει ότι άτομα με δυσανεξία στη φρουκτόζη ίσως χρειαστεί να την αποφεύγουν. Ωστόσο, η ταγατόζη έχει αναγνωριστεί γενικά ως ασφαλής για κατανάλωση από τις αρμόδιες αρχές και τον ΠΟΥ.
Η ταγατόζη θεωρείται επίσης «φιλική προς τα δόντια» και ενδέχεται να προσφέρει ακόμη και πρεβιοτικά οφέλη για το στοματικό μικροβίωμα. Σε αντίθεση με τη σακχαρόζη, η οποία τροφοδοτεί ορισμένα βακτήρια στο στόμα που συμβάλλουν στην τερηδόνα, οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι η ταγατόζη περιορίζει την ανάπτυξη επιβλαβών στοματικών μικροοργανισμών.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι η ταγατόζη μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο ψήσιμο, σε αντίθεση με πολλά άλλα υποκατάστατα γλυκαντικών.
Η λύση στο πρόβλημα της μαζικής παραγωγής
Οι δυνατότητες υπάρχουν, όμως μέχρι σήμερα η αγορά της ταγατόζης περιοριζόταν από τη χαμηλή παραγωγή. «Υπάρχουν καθιερωμένες διαδικασίες για την παραγωγή ταγατόζης, αλλά μέχρι σήμερα είναι αναποτελεσματικές και ακριβές», αναφέρουν οι ερευνητές σύμφωνα με το Science Alert και εξηγούν πως η ανακάλυψή τους αλλάζει τα δεδομένα:
«Αναπτύξαμε έναν τρόπο να παράγουμε ταγατόζη τροποποιώντας γενετικά το βακτήριο Escherichia coli, ώστε να λειτουργεί σαν ένα μικρό εργοστάσιο, γεμάτο με τα κατάλληλα ένζυμα που μετατρέπουν άφθονες ποσότητες γλυκόζης σε ταγατόζη».
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εισήγαγαν σε αυτά τα βακτήρια ένα πρόσφατα ανακαλυφθέν ένζυμο από βλεννομύκητα, το οποίο ονομάζεται γαλακτόζη-1-φωσφορική εκλεκτική φωσφατάση (Gal1P). Το ένζυμο αυτό μετατρέπει τη γλυκόζη σε γαλακτόζη, η οποία στη συνέχεια μετατρέπεται σε ταγατόζη από ένα δεύτερο ένζυμο.
Χρησιμοποιώντας αυτή τη νέα αλληλουχία, οι επιστήμονες έδειξαν ότι οι αποδόσεις παραγωγής της ταγατόζης μπορούν να φτάσουν έως και το 95%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το περίπου 40% έως 77% που επιτυγχάνεται σήμερα.
«Η βασική καινοτομία στη βιοσύνθεση της ταγατόζης ήταν ο εντοπισμός του ενζύμου Gal1P από βλεννομύκητα και η ενσωμάτωσή του στα βακτήρια παραγωγής μας», λέει ο Nair.
«Αυτό μας επέτρεψε να αντιστρέψουμε μια φυσική βιολογική οδό που μεταβολίζει τη γαλακτόζη σε γλυκόζη και, αντίθετα, να παράγουμε γαλακτόζη από γλυκόζη που παρέχεται ως πρώτη ύλη. Από εκεί και πέρα, μπορούν να συντεθούν η ταγατόζη και πιθανώς και άλλα σπάνια σάκχαρα».
Το επόμενο βήμα
Η ερευνητική ομάδα χρειάζεται ακόμη να βελτιστοποιήσει περαιτέρω τη γραμμή παραγωγής της ταγατόζης, όμως ελπίζει ότι η στρατηγική της θα αποτελέσει ένα χρήσιμο πλαίσιο για τη μελλοντική παραγωγή σπάνιων σακχάρων. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η αγορά της ταγατόζης αναμένεται να φτάσει σε αξία τα 250 εκατομμύρια δολάρια έως το 2032.
-
Πηγή: https://www.newsbeast.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
