21/1/2026
Αλλά η έρευνα τα τελευταία χρόνια έχει περιπλέξει αυτή την εικόνα, αποκαλύπτοντας ότι δεν συμπεριφέρονται όλα τα λίπη με τον ίδιο τρόπο.
Συγκεκριμένα, νέα μελέτη προσθέτει μία ακόμα διάσταση: το μπεζ λίπος, ένας μεταβολικά ενεργός τύπος λίπους, μπορεί να παίζει άμεσο ρόλο στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, τουλάχιστον σε ζωικά μοντέλα.
Αν και τα ευρήματα προέρχονται από πειράματα σε ποντίκια, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι μηχανισμοί που αποκαλύφθηκαν ανοίγουν μια εύλογη βιολογική οδό, η οποία θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει στην εξήγηση της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης στους ανθρώπους και, ενδεχομένως, να ανοίξει νέες θεραπευτικές οδούς.
Τι είναι το μπεζ λίπος και πώς διαφέρει από άλλα λίπη;
Οι περισσότεροι είναι εξοικειωμένοι με το λευκό λίπος, τον κύριο ιστό αποθήκευσης ενέργειας του σώματος. Το λευκό λίπος αποθηκεύει τις περιττές θερμίδες και, όταν υπάρχει σε υπερβολική ποσότητα, σχετίζεται με αντίσταση στην ινσουλίνη, φλεγμονή και καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Το μπεζ λίπος βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο λευκό και το καφέ (φαιό) λίπος, έναν εξειδικευμένο ιστό που καίει ενέργεια, για να παράγει θερμότητα. Τα μπεζ λιποκύτταρα μπορούν να εμφανιστούν μέσα σε αποθήκες λευκού λίπους υπό ορισμένες συνθήκες, όπως η έκθεση στο κρύο ή συγκεκριμένα ορμονικά σήματα. Όταν ενεργοποιούνται, συμπεριφέρονται περισσότερο σαν καφέ λιποκύτταρα, αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη αντί να αποθηκεύουν απλώς θερμίδες.
Είναι σημαντικό, ότι το μπεζ λίπος δεν είναι μόνο μεταβολικά ενεργό: φαίνεται επίσης να αλληλεπιδρά με τα αιμοφόρα αγγεία, τις ορμόνες και το νευρικό σύστημα με τρόπους που οι επιστήμονες μόλις τώρα αρχίζουν να κατανοούν.
Τι βρήκε η νέα μελέτη σε ποντίκια
Στην έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Science, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι τα ποντίκια με υψηλότερη δραστηριότητα μπεζ λίπους εμφάνισαν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και βελτιωμένη αγγειακή λειτουργία σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν αυτή την απόκριση/δραστηριότητα λίπους.
Το αποτέλεσμα δεν ήταν έμμεσο ή τυχαίο. Οι ερευνητές εντόπισαν συγκεκριμένες οδούς σηματοδότησης μέσω των οποίων το μπεζ λίπος επηρέασε την αρτηριακή πίεση, συμπεριλαμβανομένων των επιδράσεων σε:
- Αγγειακό τόνο (πόσο σφιχτά συστέλλονται τα αιμοφόρα αγγεία)
- Ορμονικά συστήματα, που εμπλέκονται στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
- Επικοινωνία μεταξύ λιπώδους ιστού και συμπαθητικού νευρικού συστήματος
Όταν η δραστηριότητα του μπεζ λίπους διαταράχθηκε, η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης επιδεινώθηκε. Όταν αυξήθηκε, η αρτηριακή πίεση βελτιώθηκε, ακόμη και χωρίς αλλαγές στο σωματικό βάρος.
Ο βιολογικός μηχανισμός: Πώς το λίπος “μιλάει” στα αιμοφόρα αγγεία
Μία από τις πιο σημαντικές συνεισφορές αυτής της μελέτης είναι η μηχανιστική σαφήνεια: το μπεζ λίπος φαίνεται να απελευθερώνει σηματοδοτικά μόρια, που επηρεάζουν την επένδυση των αιμοφόρων αγγείων, βελτιώνοντας την ικανότητά τους να χαλαρώνουν και να ανταποκρίνονται κατάλληλα στις αλλαγές στη ροή του αίματος.
Σε ποντίκια, αυτό οδήγησε σε:
- Μειωμένη αγγειακή δυσκαμψία
- Καλύτερη σηματοδότηση μονοξειδίου του αζώτου, η οποία βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να διαστέλλονται
- Μειωμένη αντίσταση στις μικρές αρτηρίες, έναν βασικό καθοριστικό παράγοντας της αρτηριακής πίεσης
Αυτό υποδηλώνει ότι το μπεζ λίπος δρα λιγότερο σαν παθητικός ιστός και περισσότερο σαν ενδοκρινικό όργανο, επηρεάζοντας ενεργά την καρδιαγγειακή φυσιολογία.
Γιατί αυτό έχει σημασία για την έρευνα για την υπέρταση
Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) παραμένει ένας από τους πιο συνηθισμένους και δύσκολους στον έλεγχο παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις και εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι τρέχουσες θεραπείες στοχεύουν κυρίως στα νεφρά, τα αιμοφόρα αγγεία και τα ορμονικά συστήματα, όπως η οδός ρενίνης-αγγειοτενσίνης.
Τα νέα ευρήματα εγείρουν μια ενδιαφέρουσα διάσταση: οι ίδιοι οι μεταβολικοί ιστοί μπορεί να αποτελούν μέρος της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης, όχι μόνο παράπλευρες βλάβες από μεταβολικές ασθένειες.
Εάν υπάρχουν παρόμοιοι μηχανισμοί στους ανθρώπους, οι θεραπείες που ενεργοποιούν ή διατηρούν τη λειτουργία του μπεζ λίπους θα μπορούσαν να συμπληρώσουν τις υπάρχουσες θεραπείες για την αρτηριακή πίεση, ειδικά σε άτομα των οποίων η υπέρταση συνδέεται με μεταβολική δυσλειτουργία.
Συγκρατημένη αισιοδοξία, επειδή :αυτά είναι ευρήματα σε ζώα
Παρά τον ενθουσιασμό για τα αποτελέσματα, οι ερευνητές είναι προσεκτικοί ώστε να μην υποτιμώνται οι σχετικοί περιορισμοί. Αυτή η έρευνα διεξήχθη σε ποντίκια τα οποία ήταν υπό ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες. Η ανθρώπινη φυσιολογία είναι πιο περίπλοκη και το μπεζ λίπος συμπεριφέρεται διαφορετικά μεταξύ των ειδών και των ηλικιακών ομάδων.
Προς το παρόν:
- Δεν υπάρχει κλινική θεραπεία που να στοχεύει το μπεζ λίπος για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
- Η ποσότητα και η δραστηριότητα του μπεζ λίπους ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων
- Οι παράγοντες του τρόπου ζωής, που επηρεάζουν το μπεζ λίπος στους ανθρώπους, εξακολουθούν να μελετώνται
Ωστόσο, οι βιολογικές οδοί που εντοπίστηκαν ισχύουν σε όλα τα θηλαστικά, καθιστώντας τα ευρήματα εξαιρετικά σημαντικά για μελλοντική έρευνα σε ανθρώπους.
Τι δεν σημαίνει αυτό για τους ασθενείς αυτήν τη στιγμή
Είναι σημαντικό να καταστεί σαφές τι δεν πρέπει να αποκομίσουν οι αναγνώστες από αυτήν την μελέτη:
- Η ενεργοποίηση του μπεζ λίπους δεν αποτελεί θεραπεία για την υπέρταση σε αυτό το στάδιο
- Καμία παρέμβαση στον τρόπο ζωής δεν έχει αποδειχθεί, ότι αυξάνει το μπεζ λίπος αρκετά, ώστε αυτό να μειώσει την αρτηριακή πίεση
- Τα άτομα με υπέρταση δεν πρέπει να τροποποιούν τα σχέδια θεραπείας με βάση αυτά τα ευρήματα
Αντ’ αυτού, η μελέτη προσθέτει σε μια αυξανόμενη επιστημονική κατανόηση, ότι ο μεταβολισμός και η καρδιαγγειακή υγεία είναι βαθιά αλληλένδετες και, συχνά, με απροσδόκητους τρόπους.
Συχνές Ερωτήσεις
Μειώνει το μπεζ λίπος την αρτηριακή πίεση στους ανθρώπους;
Προς το παρόν δεν υπάρχουν άμεσα κλινικά στοιχεία, που να δείχνουν, ότι το μπεζ λίπος μειώνει την αρτηριακή πίεση στους ανθρώπους. Τα ευρήματα προέρχονται από μοντέλα ποντικών, αλλά οι υποκείμενοι μηχανισμοί είναι βιολογικά εύλογοι και μελετώνται ενεργά σε ανθρώπους.
Μπορούν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής να αυξήσουν τη δραστηριότητα του μπεζ λίπους;
Ορισμένοι παράγοντες, όπως η έκθεση στο κρύο και η σωματική δραστηριότητα, είναι γνωστό ότι διεγείρουν το μπεζ λίπος στους ανθρώπους, αλλά δεν είναι σαφές εάν αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν ουσιαστικά την αρτηριακή πίεση εκτός εργαστηριακών συνθηκών.
Θα μπορούσε το μπεζ λίπος να γίνει φαρμακευτικός στόχος για την υπέρταση;
Δυνητικά, ναι. Οι επιστήμονες διερευνούν εάν οι σηματοδοτικές οδοί, που χρησιμοποιούνται από το μπεζ λίπος, θα μπορούσαν να γίνουν στόχος φαρμακολογικά, ακόμη και χωρίς να αυξήσουν άμεσα τον καθαυτό λιπώδη ιστό.
Συμπέρασμα
Η ιδέα ότι ένας συγκεκριμένος τύπος λίπους θα μπορούσε να βοηθήσει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης αμφισβητεί μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με το σωματικό λίπος και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αν και τα τρέχοντα στοιχεία περιορίζονται σε ζωικά μοντέλα, αυτή η νέα μελέτη προσφέρει μια συναρπαστική εικόνα για το πώς οι μεταβολικοί ιστοί μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.
Προς το παρόν, τα ευρήματα χρησιμεύουν ως μια πολλά υποσχόμενη βάση και όχι ως κλινική λύση, κατευθύνοντας τους ερευνητές προς νέους τρόπους σκέψης για τη βιολογία της υπέρτασης.
Πηγή: https://www.onmed.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
