Μπορεί ο ίδιος ο καρκινικός όγκος να καθοδηγεί την ακτινοβολία που στοχεύει στην καταστροφή του; Στο Λαϊκό Νοσοκομείο σχεδιάζεται ένα ερευνητικό κέντρο που φιλοδοξεί να φέρει την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή μιας νέας εποχής στην αντιμετώπιση του καρκίνου.

Η βιολογικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία αξιοποιεί τη δραστηριότητα του όγκου για ακριβέστερη στόχευση, ανοίγοντας νέες ερευνητικές προοπτικές.

Ο καθηγητής Διαγνωστικής και Επεμβατικής Ακτινολογίας του ΕΚΠΑ, Αλέξης Κελέκης μιλά αποκλειστικά στο Newsbeast για την τεχνολογία που έχει ήδη εγκριθεί στις ΗΠΑ, το στοίχημα της ευρωπαϊκής πιστοποίησης και τις δυνατότητες που θα διερευνηθούν για τους ασθενείς.

Γιατί πίσω από κάθε επιστημονική καινοτομία βρίσκεται το πραγματικό ζητούμενο: όχι μόνο περισσότερος χρόνος ζωής, αλλά περισσότερος χρόνος με ποιότητα.

Ο καθηγητής Διαγνωστικής και Επεμβατικής Ακτινολογίας του ΕΚΠΑ, Αλέξης Κελέκης

Κύριε καθηγητά, θα ήθελα να μας παρουσιάσετε το έργο που αυτή την ώρα βρίσκεται σε φάση υλοποίησης. Τι ακριβώς σχεδιάζεται να δημιουργηθεί στο Λαϊκό Νοσοκομείο, ποιος είναι ο ρόλος του ΕΚΠΑ και ποια είναι η κεντρική επιστημονική ιδέα πίσω από αυτή την πρωτοβουλία;

Αυτό που σχεδιάζουμε στο Λαϊκό Νοσοκομείο δεν είναι απλώς η εγκατάσταση ενός νέου, προηγμένου μηχανήματος. Είναι η δημιουργία ενός εξειδικευμένου ερευνητικού κέντρου, το οποίο φιλοδοξεί να φέρει πιο κοντά τρία σημαντικά πεδία της σύγχρονης Ογκολογίας: τη Μοριακή Απεικόνιση, την Επεμβατική Ακτινολογία και την Ακτινοθεραπεία.

Το Γ΄ Εργαστήριο Ακτινολογίας του ΕΚΠΑ ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Πρύτανη, κ. Γ. Σιάσου, και του Προέδρου, κ. Ν. Αρκαδόπουλου, και εγκαταστάθηκε στο ΓΝΑ «Λαϊκό», με πρωτοβουλία του Υπουργού Υγείας, κ. Α. Γεωργιάδη, του Υφυπουργού, κ. Μ. Θεμιστοκλέους, και του Διοικητή του Νοσοκομείου, κ. Φ. Ροΐδη. Στόχος είναι η περαιτέρω ανάπτυξη του κλινικού έργου και της έρευνας σε ένα νοσοκομείο κομβικής σημασίας για το σύστημα υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, το Πανεπιστημιακό Ακτινολογικό Εργαστήριο, με τη συνδρομή του Υπουργείου Ανάπτυξης και ειδικότερα του Υπουργού, κ. Π. Θεοδωρικάκου, εμπνεύστηκε τη δημιουργία ενός ερευνητικού κέντρου εντός του πανεπιστημιακού ακινήτου του ΓΝΑ «Λαϊκό».

Η κεντρική επιστημονική ιδέα είναι να συνδυάσουμε τεχνολογίες που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν σε διαφορετικά πεδία, αξιοποιώντας τις δυνατότητές τους σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της ογκολογικής νόσου. Θέλουμε να συνδέσουμε την ακριβέστερη απεικόνιση του όγκου με τη βιολογική του δραστηριότητα και τη στοχευμένη θεραπευτική παρέμβαση. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που δημιουργεί νέες προοπτικές για την κλινική έρευνα και την ανάπτυξη συνδυαστικών θεραπειών.

Φιλοδοξία μας είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου διαφορετικές επιστημονικές ειδικότητες και τεχνολογίες θα συνεργάζονται, διευρύνοντας τις δυνατότητες της εφαρμοσμένης έρευνας στη χώρα μας.

Κύριε καθηγητά, ποιο είναι το μεγάλο όραμα πίσω από αυτό το εγχείρημα στο Λαϊκό Νοσοκομείο; Ποια ανάγκη στην αντιμετώπιση του καρκίνου σας οδήγησε σε αυτή την πρωτοβουλία και γιατί θεωρείτε σημαντικό να αποκτήσει η Ελλάδα ενεργό ρόλο στην έρευνα για τη βιολογικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία;

Σε μια χώρα με πληθυσμό που γηράσκει, ο καρκίνος αποτελεί αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Το ΓΝΑ «Λαϊκό» κατέχει ιδιαίτερη θέση στον τομέα αυτό, καθώς φιλοξενεί πολλαπλές πανεπιστημιακές και μη κλινικές με εξειδίκευση στην αντιμετώπιση του καρκίνου, ενώ αποτελεί και το πρώτο νοσοκομείο στην Ελλάδα σε αριθμό μεταμοσχεύσεων.

Ένα νοσοκομείο με αυτόν τον ρόλο χρειάζεται να διαθέτει σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές, που να υποστηρίζουν τόσο την εξέλιξη της κλινικής έρευνας όσο και μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη φροντίδα του ασθενούς. Αυτή ακριβώς την ανάγκη φιλοδοξεί να καλύψει η δημιουργία του νέου ερευνητικού κέντρου.

Παράλληλα, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές προοπτικές να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην εφαρμοσμένη έρευνα, αξιοποιώντας και τη γεωγραφική της θέση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το ΕΚΠΑ, με το υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό του, έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει περαιτέρω τη δραστηριότητά του στον τομέα της καινοτόμου ιατρικής τεχνολογίας και να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία της χώρας σε αυτό το πεδίο.

Η επένδυση του Υπουργείου Ανάπτυξης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέας ερευνητικής δραστηριότητας, την εκπαίδευση επιστημόνων σε τεχνολογίες αιχμής και την ενίσχυση της θέσης του ΕΚΠΑ και του Λαϊκού Νοσοκομείου στον διεθνή επιστημονικό χάρτη.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιχειρεί κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: να αξιοποιήσει το μεταβολικό σήμα του ίδιου του όγκου για να καθοδηγήσει την ακτινοβολία. Πώς λειτουργεί στην πράξη ο συνδυασμός LINAC/PET/CT, τι αλλάζει σε σχέση με τη συμβατική απεικονιστικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία και πώς αντιμετωπίζεται η κίνηση του όγκου κατά τη θεραπεία;

Η βασική καινοτομία της βιολογικά καθοδηγούμενης ακτινοθεραπείας είναι ότι επιτρέπει να μην περιοριζόμαστε μόνο στην ανατομική απεικόνιση του όγκου, δηλαδή στο σχήμα και το μέγεθός του, αλλά να εντοπίζουμε και τις περιοχές που παρουσιάζουν ενεργή κυτταρική δραστηριότητα.

Μέχρι σήμερα, η στόχευση της ακτινοθεραπείας και η αξιολόγηση της βιολογικής ανταπόκρισης του όγκου βασίζονταν σε διαφορετικές απεικονιστικές διαδικασίες, οι οποίες πραγματοποιούνταν με ξεχωριστό εξοπλισμό. Η νέα τεχνολογία ενοποιεί αυτές τις δυνατότητες σε ένα σύστημα. Συγκεκριμένα, μέσω του PET/CT μπορούμε να απεικονίσουμε τον όγκο σε μοριακό επίπεδο και, κατά την ίδια συνεδρία, να κατευθύνουμε την ακτινοβολία μέσω του συστήματος LINAC στις περιοχές που εμφανίζουν βιολογική δραστηριότητα.

Επιπλέον, η προσέγγιση αυτή αποκτά μεγαλύτερη δυναμική μέσα από τη συνεργασία με την Επεμβατική Ακτινολογία. Με τη χρήση τεχνικών ογκοκατάλυσης, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη βλάβη μέσω ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων, συμπληρώνοντας τις δυνατότητες της ακτινοθεραπείας.

Στην πράξη, συνδυάζουμε τη Μοριακή Απεικόνιση για τον εντοπισμό και τη στόχευση του όγκου με την Ακτινοθεραπεία και την Επεμβατική Ακτινολογία για τη θεραπευτική του αντιμετώπιση. Παράλληλα, η συμπληρωματική Μοριακή Απεικόνιση μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση του αποτελέσματος.

Ο συνδυασμός αυτών των τεχνολογιών δημιουργεί νέες ερευνητικές δυνατότητες και ανοίγει σημαντικούς ορίζοντες για την εκπαίδευση νέων επιστημόνων σε ένα ιδιαίτερα προηγμένο τεχνολογικό πεδίο. Πρόκειται για ένα μεγάλο στοίχημα για το ΕΚΠΑ, το ΓΝΑ «Λαϊκό» και συνολικά για τη χώρα μας, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας στις διεθνείς εξελίξεις της ιατρικής τεχνολογίας.

Ας δούμε την τεχνολογία μέσα από τα μάτια ενός ασθενούς. Ένας άνθρωπος που έχει ήδη υποβληθεί σε δύσκολες θεραπείες δεν ενδιαφέρεται τόσο για ενός δυνατότητες ενός μηχανήματος όσο για το αν θα έχει περισσότερες επιλογές, λιγότερες επιπλοκές και καλύτερη καθημερινότητα. Σε ποιες κατηγορίες ασθενών θα μπορούσε να έχει τη μεγαλύτερη αξία αυτή η μέθοδος και ποια οφέλη είναι σήμερα επιστημονικά τεκμηριωμένα;

Το κέντρο που αναπτύσσουμε έχει ερευνητικό χαρακτήρα και ένας από τους βασικούς στόχους του είναι ακριβώς να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα μέσα από την επιστημονική διερεύνηση.

Είναι σαφές ότι κάθε ασθενής επιθυμεί μια όσο το δυνατόν πιο στοχευμένη θεραπεία, με τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες και τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Ο συνδυασμός των τεχνολογιών που σχεδιάζουμε να αξιοποιήσουμε δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη εξειδίκευση στη στόχευση, καλύτερη συνεργασία διαφορετικών θεραπευτικών τεχνικών και ενδεχομένως λιγότερες επαναλήψεις των διαδικασιών.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία εφαρμόζεται ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει λάβει έγκριση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Αυτό αποτελεί μια σημαντική βάση για την περαιτέρω ερευνητική της αξιοποίηση.

Η δική μας φιλοδοξία είναι να διερευνήσουμε το επόμενο βήμα, προσφέροντας στον Έλληνα ασθενή και επιστήμονα τη δυνατότητα πρόσβασης σε μια ιδιαίτερα εξειδικευμένη ερευνητική προσέγγιση. Το σημαντικό είναι ότι σχεδιασμός, στόχευση και θεραπευτική παρέμβαση, που μέχρι σήμερα απαιτούσαν διαφορετικό εξοπλισμό και ξεχωριστές συνεδρίες, συνδυάζονται σε ένα ενιαίο τεχνολογικό περιβάλλον.

Η καινοτομία στην ιατρική δημιουργεί ελπίδα, αλλά απαιτεί και αποδείξεις. Τι γνωρίζουμε από τις διεθνείς κλινικές μελέτες για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της βιολογικά καθοδηγούμενης ακτινοθεραπείας; Ποια κρίσιμα ερωτήματα θέλετε να απαντήσει η έρευνα στο Λαϊκό και πώς θα αξιολογήσετε όχι μόνο τον έλεγχο του καρκίνου, αλλά και την ποιότητα ζωής των ασθενών;

Η ιατρική έρευνα βασίζεται σε μια συνεχή διαδικασία εξέλιξης της επιστημονικής γνώσης: αξιοποιεί προηγούμενες θεωρίες και κλινικά δεδομένα, τα επαληθεύει και στη συνέχεια εξετάζει τις δυνατότητες ενσωμάτωσής τους στην καθημερινή κλινική πράξη.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιμέρους τεχνολογίες, όπως το PET/CT και τα συστήματα ακτινοθεραπείας CT/LINAC, είναι ήδη λειτουργικές και αξιοποιούνται στο ελληνικό Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η βιολογικά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία έχει λάβει έγκριση από τον FDA και ελπίζουμε να διαδραματίσουμε καταλυτικό ρόλο ώστε να λάβει έγκριση και στην Ευρώπη.

Η δική μας ερευνητική πρόκληση είναι να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα, διερευνώντας τον συνδυασμό της συγκεκριμένης τεχνολογίας με την Επεμβατική Ακτινολογία. Μέσα από τις κλινικές μελέτες που θα πραγματοποιηθούν, θα καταγράψουμε δεδομένα τόσο για τον έλεγχο της νόσου όσο και για την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Ξεκινάμε, επομένως, από μια τεχνολογία με αναγνωρισμένες δυνατότητες, αξιοποιούμε την υπάρχουσα διεθνή εμπειρία και αναπτύσσουμε τη δική μας ερευνητική δραστηριότητα γύρω από τη συνδυαστική θεραπευτική προσέγγιση με μοριακή στόχευση.

Ο τελικός μας στόχος είναι να διερευνήσουμε πώς μπορούμε να επιτύχουμε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, με τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες και με ταχύτερη και ευκολότερη αποκατάσταση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Παράλληλα, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε τη θέση της Ελλάδας, του ΕΚΠΑ και του Λαϊκού Νοσοκομείου στον διεθνή ερευνητικό χάρτη.

Μιλάμε για ένα σύνθετο επιστημονικό και τεχνολογικό έργο, όχι απλώς για την εγκατάσταση ενός νέου μηχανήματος. Γιατί επιλέχθηκε το Λαϊκό Νοσοκομείο, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση και πώς θα οργανωθεί η συνεργασία ακτινοθεραπευτών ογκολόγων, πυρηνικών ιατρών, ακτινολόγων και ιατρικών φυσικών; Ποιος είναι ο δικός σας ρόλος στον επιστημονικό συντονισμό;

Το βασικό ερώτημα δεν είναι απλώς γιατί επιλέχθηκε το Λαϊκό Νοσοκομείο, αλλά κατά πόσο διαθέτει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να υποστηρίξει την ανάπτυξη και την αξιοποίηση μιας τόσο σύνθετης τεχνολογίας.

Το Λαϊκό συγκεντρώνει σημαντικά πλεονεκτήματα ως χώρος φιλοξενίας αυτής της πρωτοβουλίας. Πρόκειται για ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο, με ιστορικές πανεπιστημιακές κλινικές που αναπτύσσουν καθημερινά σημαντικό κλινικό και ερευνητικό έργο, διαθέτει πειραματικά χειρουργεία και προσφέρει τη δυνατότητα συνεργασίας με τα υπόλοιπα πανεπιστημιακά εργαστήρια της Ιατρικής Σχολής. Επιπλέον, δεδομένου ότι φορέας υλοποίησης του έργου είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), η εγκατάσταση του ερευνητικού κέντρου σε πανεπιστημιακό ακίνητο αποτελεί μια εύλογη επιλογή, που συνδέεται άμεσα με τον θεσμικό χαρακτήρα του έργου.

Είχα την τιμή να γίνει αποδεκτή από τον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Π. Θεοδωρικάκο, η πρόταση που υποβάλαμε στο Υπουργείο, με την υποστήριξη των Πρυτανικών Αρχών του ΕΚΠΑ, οι οποίες χρηματοδοτούν τη διαμόρφωση των χώρων, καθώς και του Διοικητή του Νοσοκομείου, κ. Φ. Ροΐδη. Η αποδοχή της πρότασης αντανακλά την αναγνώριση της σημασίας της επένδυσης σε καινοτόμο τεχνολογία και των δυνατοτήτων που αυτή δημιουργεί για την ανάπτυξη νέων κλινικών εφαρμογών.

Σε επίπεδο προετοιμασίας και επιστημονικού σχεδιασμού, υπό την επιστημονική μου ευθύνη και σε συνεργασία με τις Πρυτανικές Αρχές και τον Αντιπρύτανη, κ. Ε. Ευσταθόπουλο, συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή ερευνητών και ακαδημαϊκών από διαφορετικά Τμήματα του ΕΚΠΑ. Χάρη στη διεπιστημονική σύνθεση και τη συστηματική δουλειά της, η ομάδα κατάφερε, μέσα σε μόλις λίγους μήνες, να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό και να προχωρήσει στην προκήρυξη του διαγωνισμού για την προμήθεια της καινοτόμου τεχνολογίας.

Παράλληλα, επιδιώκουμε την ανάπτυξη συνεργασιών με τα υπόλοιπα πανεπιστήμια της χώρας, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στις επιστημονικές και ερευνητικές δραστηριότητες. Στο πλαίσιο αυτό, το ερευνητικό κέντρο θα είναι προσβάσιμο και σε άλλους ακαδημαϊκούς φορείς, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας και την από κοινού περαιτέρω εξέλιξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα, ο διαγωνισμός για τις βασικές εγκαταστάσεις έχει ήδη προκηρυχθεί και αναμένουμε την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάδειξης των αναδόχων. Την ίδια στιγμή, οι ερευνητικές ομάδες εργάζονται ήδη με ορίζοντα το 2027-2028, προετοιμάζοντας τον σχεδιασμό των ερευνητικών προγραμμάτων και των κλινικών μελετών.

Πρόκειται, επομένως, για μια οργανωμένη επιστημονική προσπάθεια με σαφή σχεδιασμό και προοπτική, στην οποία η διεπιστημονική προσέγγιση και η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ακαδημαϊκών πεδίων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία της.

Ένα τόσο προηγμένο σύστημα δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ασφάλεια και το θεσμικό πλαίσιο. Ποιο είναι το καθεστώς πιστοποίησης της τεχνολογίας που πρόκειται να εγκατασταθεί; Ποιες εγκρίσεις απαιτούνται πριν χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς και πώς θα διασφαλιστεί η σαφής διάκριση ανάμεσα στη συμμετοχή σε κλινική έρευνα και στην καθιερωμένη θεραπευτική εφαρμογή;

Η εφαρμογή ιατρικής τεχνολογίας στον ευρωπαϊκό χώρο προϋποθέτει την απαραίτητη πιστοποίηση CE και, στο σύγχρονο κανονιστικό πλαίσιο, τη συμμόρφωση με τον Κανονισμό MDR. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αντίστοιχες εγκρίσεις και πιστοποιήσεις πραγματοποιούνται από τον FDA. Ορισμένες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ελβετία, αναγνωρίζουν ισότιμα και τα δύο συστήματα πιστοποίησης.

Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακολουθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο CE και MDR, ενώ η εποπτεία των σχετικών διαδικασιών εμπίπτει στις αρμοδιότητες των αρμόδιων εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών.

Στη δική μας περίπτωση, ο συγκεκριμένος εξοπλισμός διαθέτει πιστοποίηση από τον αμερικανικό φορέα, αλλά όχι την αντίστοιχη ευρωπαϊκή πιστοποίηση. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να ενταχθεί στην καθιερωμένη κλινική πράξη στην Ευρώπη. Ωστόσο, στο πλαίσιο ενός ερευνητικού εγχειρήματος, υπάρχει συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την αξιολόγηση της τεχνολογίας υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Η συμμετοχή ασθενών σε κλινικές έρευνες διέπεται από ειδικό νομικό πλαίσιο, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, και τελεί υπό την εποπτεία του ΕΟΦ. Κάθε ερευνητικό πρωτόκολλο υποβάλλεται προς αξιολόγηση και απαιτείται η σχετική έγκριση, ενώ η χρήση του εξοπλισμού περιορίζεται αυστηρά στα όσα προβλέπει το εγκεκριμένο πρωτόκολλο.

Τα δεδομένα που θα προκύψουν από τις μελέτες θα αξιοποιηθούν για την περαιτέρω αξιολόγηση της τεχνολογίας και την υποστήριξη της διαδικασίας ευρωπαϊκής πιστοποίησης, με στόχο να μπορέσει μελλοντικά να διατεθεί και στην καθημερινή κλινική πράξη.

Η διαδικασία αυτή δημιουργεί σημαντικές προοπτικές: μας δίνει τη δυνατότητα να αναπτύξουμε τεχνογνωσία, να εκπαιδεύσουμε επιστήμονες και να ενισχύσουμε τη θέση της Ελλάδας ως διεθνούς κέντρου ερευνητικής τεχνολογίας. Το γεγονός ότι η χώρα μας επιλέχθηκε, μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να αναλάβει την πιστοποίηση, καθώς και να συμμετάσχει ενεργά στην ανάπτυξη και την εκπαίδευση γύρω από τη συγκεκριμένη τεχνολογία, αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και σημαντική αναγνώριση τόσο του υψηλού επιστημονικού επιπέδου του ΕΚΠΑ όσο και της προόδου που έχει σημειώσει η χώρα μας τα τελευταία χρόνια.

Θα ήθελα να σταθούμε στη σημασία αυτού του έργου για τη χώρα. Μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για ένα ελληνικό κέντρο αναφοράς με διεθνείς ερευνητικές συνεργασίες; Και, κυρίως, πώς θα διασφαλιστεί ότι οι δυνατότητές του θα είναι προσβάσιμες και σε ασθενείς εκτός Αθηνών, ώστε η ιατρική καινοτομία να μη δημιουργήσει νέες ανισότητες στην υγεία;

Όταν μια τεχνολογία αυτού του επιπέδου εγκαθίσταται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, δημιουργούνται σημαντικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της διεθνούς επιστημονικής παρουσίας της χώρας. Η επιλογή της Ελλάδας για την ανάπτυξη μιας τέτοιας πρωτοβουλίας αποτελεί, παράλληλα, ένδειξη εμπιστοσύνης από τη διεθνή τεχνολογική κοινότητα.

Δημιουργείται ένας νέος πόλος επιστημονικής δραστηριότητας και εφαρμοσμένης τεχνολογίας, ο οποίος μπορεί να ενισχύσει τις διεθνείς συνεργασίες και να δώσει τη δυνατότητα σε Έλληνες επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες να αναπτύξουν και να αναδείξουν το έργο τους σε διεθνές επίπεδο.

Αυτή είναι η Ελλάδα που θέλουμε να προβάλλουμε: μια χώρα σοβαρή, καινοτόμα και δημιουργική, με ενεργό συμμετοχή στις διεθνείς επιστημονικές εξελίξεις.

Όσον αφορά την πρόσβαση των ασθενών, το Λαϊκό Νοσοκομείο αποτελεί ήδη έναν σημαντικό πόλο προσέλκυσης ασθενών από ολόκληρη τη χώρα, καθώς διαθέτει πανεπιστημιακές κλινικές εγνωσμένης αξίας και πανελλήνιας εμβέλειας.

Στο πλαίσιο λειτουργίας του ερευνητικού κέντρου, οι δυνατότητες συμμετοχής στα ερευνητικά πρωτόκολλα θα είναι διαθέσιμες σε ασθενείς από όλη την Ελλάδα, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα συγκεκριμένα κλινικά κριτήρια κάθε μελέτης.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η συμμετοχή στην έρευνα δεν μπορεί να γίνεται χωρίς συγκεκριμένα επιστημονικά κριτήρια. Κάθε ερευνητικό πρωτόκολλο αφορά συγκεκριμένα ιατρικά ερωτήματα και ασθενείς των οποίων η νόσος ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις της υπό διερεύνηση προσέγγισης.

Θα ήθελα να κλείσουμε τη σημερινή μας συζήτηση με τον άνθρωπο πίσω από τον επιστήμονα. Έχοντας βρεθεί δίπλα σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο, τι είναι εκείνο που σας κινητοποιεί προσωπικά να επιδιώκετε τέτοιες επιστημονικές εξελίξεις; Και αν συναντούσαμε ξανά έναν ασθενή σε πέντε χρόνια, τι θα θέλατε να έχει αλλάξει στη ζωή του χάρη σε αυτή την προσπάθεια;

Η ενασχόληση με τον ασθενή που πάσχει από καρκίνο είναι μια βαθιά συναισθηματική εμπειρία. Κάθε μεταβολή στην καθημερινότητά του έχει πραγματικό αντίκτυπο όχι μόνο στον ίδιο, αλλά και στους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα του.

Ο καρκίνος είναι συνυφασμένος με την ίδια τη ζωή, με το DNA μας, και η παρουσία του γίνεται ολοένα πιο εμφανής, ιδιαίτερα σε κοινωνίες με πληθυσμό που γηράσκει.

Υπάρχει, όμως, μια ιδιαίτερη συγκίνηση κάθε φορά που συναντώ ξανά έναν άνθρωπο στον οποίο κατάφερα να προσφέρω κάτι περισσότερο: ημέρες, ώρες ή χρόνια ζωής, χωρίς να υποφέρει. Αυτή η εμπειρία αποτελεί για εμένα μια βαθιά προσωπική ικανοποίηση και, αν θέλετε, έναν από τους λόγους της ίδιας μου της ύπαρξης.

Κάθε ώρα ποιοτικής ζωής που μπορούμε να προσφέρουμε σε έναν άνθρωπο με καρκίνο είναι χρόνος που εκείνος μπορεί να αφιερώσει στην οικογένειά του, στη ζωή του, στα παιδιά του. Κάθε φορά που συναντώ κάποιον που ξεπέρασε τη νόσο ή συνεχίζει να ζει με αυτήν, ελπίζω να ακούσω τα ίδια λόγια: «Ζω καλά κι ελπίζω να ζήσω καλά άλλη μία ημέρα».

Είμαστε όλοι δεμένοι στην ίδια αλυσίδα της ζωής. Και ίσως αυτό να είναι το ουσιαστικότερο νόημα της επιστήμης: να μπορείς να προσφέρεις κάτι καλύτερο στους οικείους σου, στους συνανθρώπους σου και, τελικά, στην ανθρωπότητα.

Αυτός είναι ο μικρός κόκκος άμμου που μπορούμε να αφήσουμε πίσω μας, στο γνωσιακό και υπαρξιακό σύμπαν.