29/10/2026
Οι κενώσεις μπορούν να αποκαλύψουν πολλά για την υγεία του οργανισμού, καθώς το χρώμα, η υφή και η συχνότητά τους αντανακλούν τη λειτουργία του εντέρου. Έξι ειδικοί εξηγούν ποιες αλλαγές στα κόπρανα χρειάζονται ιατρικό έλεγχο.
Κενώσεις: Τι θεωρείται φυσιολογικό στα κόπρανα και τι όχι
«Οι κενώσεις διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την ποσότητα νερού που καταναλώνει και τα φάρμακα που παίρνει», εξηγεί ο Αμερικανός γαστρεντερολόγος M. Nuri Kalkay, σύμφωνα με τη HuffPost.
Κάθε άνθρωπος έχει το δικό του φυσιολογικό μοτίβο κενώσεων. Όταν όμως παρατηρούνται αλλαγές που αποκλίνουν από το συνηθισμένο, ενδέχεται να χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τις κενώσεις και την υγεία
Οι μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η εξέταση των κοπράνων μπορεί να χρησιμεύσει και ως εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Deep Learning Model Using Stool Pictures for Predicting Endoscopic Mucosal Inflammation in Patients With Ulcerative Colitis», ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης κατάφερε να προβλέψει την παρουσία φλεγμονής στο έντερο ασθενών με ελκώδη κολίτιδα, αναλύοντας φωτογραφίες κοπράνων που είχαν ληφθεί με κινητό τηλέφωνο.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Comparative study of fecal calprotectin levels in ulcerative colitis versus irritable bowel syndrome», η μέτρηση της καλπροτεκτίνης στα κόπρανα μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση της ελκώδους κολίτιδας από το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2024 με τίτλο «Next-Generation Multitarget Stool DNA Test for Colorectal Cancer Screening», ένα νέο τεστ DNA κοπράνων ανίχνευσε περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου και προκαρκινικών βλαβών σε σύγκριση με την εξέταση ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα, αλλά παρουσίασε περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα.
9 αλλαγές στα κόπρανα που χρειάζονται ιατρικό έλεγχο
1. Μαύρα κόπρανα που μοιάζουν με πίσσα
«Αν τα κόπρανά σας είναι μαύρα και όχι απλώς σκούρα καφέ, αυτό πρέπει να σας προβληματίσει», λέει ο χειρουργός Jeffery Nelson, διευθυντής χειρουργικής στο Mercy Medical Center της Βαλτιμόρης. Το εύρημα μπορεί να σχετίζεται με αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό σύστημα, όπως τον οισοφάγο, το στομάχι ή το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου, συμπληρώνει.
Εξαίρεση είναι τα συμπληρώματα σιδήρου και τα φάρμακα που περιέχουν βισμούθιο, τα οποία μπορούν να σκουρύνουν τα κόπρανα. Αν δεν γνωρίζετε την αιτία, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς τα μαύρα κόπρανα που μοιάζουν με πίσσα μπορεί να είναι ένδειξη σοβαρής αιμορραγίας.
2. Κόκκινο αίμα στα κόπρανα
Το ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί υγείας, στο νερό της λεκάνης ή στην επιφάνεια των κοπράνων συνήθως σχετίζεται με αιμορραγία από τον πρωκτό ή το κατώτερο τμήμα του ορθού. Πιθανές αιτίες είναι οι αιμορροΐδες, οι ραγάδες του πρωκτού, οι πολύποδες ή ο καρκίνος του ορθού. Η παρουσία αίματος χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, σημειώνει ο Nelson.
3. Βυσσινί κόπρανα
Τα βυσσινί κόπρανα μπορεί να είναι πιο υδαρή και να έχουν ιδιαίτερα έντονη οσμή. Το χρώμα τους ενδέχεται να σχετίζεται με αιμορραγία από το τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου ή το παχύ έντερο, εξηγεί ο Nelson. Στις πιθανές αιτίες περιλαμβάνονται η εκκολπωμάτωση, δηλαδή η παρουσία μικρών θυλάκων στο τοίχωμα του εντέρου, και οι αγγειακές δυσπλασίες. Η εμφάνιση βυσσινί κοπράνων απαιτεί άμεση αξιολόγηση σε τμήμα επειγόντων περιστατικών.
4. Ωχρά, λιπαρά και ιδιαίτερα δύσοσμα κόπρανα
«Το εύρημα αυτό ονομάζεται στεατόρροια και οφείλεται στην παρουσία υπερβολικής ποσότητας λίπους στα κόπρανα», εξηγεί ο Αμερικανός παθολόγος Chris Carrubba. Η στεατόρροια παρατηρείται σε σύνδρομα δυσαπορρόφησης, σε παγκρεατική ανεπάρκεια και σε ορισμένα νοσήματα των χοληφόρων. Όσοι την εμφανίζουν μπορεί να παρουσιάσουν ελλείψεις στις λιποδιαλυτές βιταμίνες A, D, E και K, συμπληρώνει.
5. Κόπρανα με διαφορετικό σχήμα από το συνηθισμένο
Αν τα κόπρανά σας είναι συνήθως μακριά και λεία, αλλά ξαφνικά αποκτήσουν εντελώς διαφορετικό σχήμα, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, ιδιαίτερα αν η αλλαγή επιμένει.
«Οι επίμονα λεπτές κενώσεις, που μοιάζουν με μολύβι, αντί για τα συνηθισμένα μακριά και λεία κόπρανα, μπορεί να σχετίζονται με φλεγμονή, όπως στη νόσο του Crohn, ή κάποια λοίμωξη», εξηγεί η Αμερικανίδα γενική χειρουργός Karen Soika.
6. Υδαρής διάρροια έπειτα από κατασκήνωση
Η αιτία μπορεί να είναι η Giardia, ένα μικροσκοπικό παράσιτο που μπορεί να υπάρχει σε μολυσμένα γλυκά νερά. Γι’ αυτό το νερό από ρυάκια ή λίμνες πρέπει να υποβάλλεται σε κατάλληλη επεξεργασία πριν καταναλωθεί, εξηγεί ο Carrubba. Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει κοιλιακό πόνο και επίμονη υδαρή διάρροια και αντιμετωπίζεται με κατάλληλα αντιπαρασιτικά φάρμακα.
Η μετάδοση είναι επίσης δυνατή μέσω μολυσμένων τροφίμων, όπως άπλυτα φρούτα και λαχανικά, καθώς και λόγω ανεπαρκούς πλυσίματος των χεριών έπειτα από επαφή με κόπρανα ή μολυσμένο άνθρωπο ή ζώο.
7. Βλέννα στα κόπρανα
Η αυξημένη παρουσία βλέννας στα κόπρανα μπορεί να είναι ένδειξη φλεγμονής του εντέρου, λέει ο γαστρεντερολόγος από το Λος Άντζελες Peyton Berookim. Μπορεί να παρατηρηθεί στην ελκώδη κολίτιδα και τη νόσο του Crohn, αλλά και σε βακτηριακές λοιμώξεις ή στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Μικρή ποσότητα βλέννας μπορεί να είναι φυσιολογική. «Η βλέννα που συνοδεύεται από αίμα ή κοιλιακό πόνο δεν πρέπει να αγνοείται και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση», επισημαίνει.
8. Σκληρά κόπρανα ή αραιές κενώσεις
Πρόκειται για πιθανά συμπτώματα δυσκοιλιότητας, η οποία συνδέεται συχνά με ανεπαρκή πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε φάρμακα ή άλλες παθήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζεται με απόφραξη του εντέρου ή καρκίνο του παχέος εντέρου.
«Ξεκινώ πάντα με την αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών και νερού. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών είναι τουλάχιστον 25 γραμμάρια, ενώ οι ανάγκες σε νερό διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο», λέει ο γαστρεντερολόγος Jack Braha, από το Brooklyn Gastroenterology and Endoscopy Associates.
Τα καθαρτικά που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή δρουν με διαφορετικούς τρόπους, όπως αυξάνοντας την κινητικότητα του εντέρου ή την ποσότητα νερού στα κόπρανα, προσθέτει. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν ή η δυσκοιλιότητα εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 50 ετών, ο γαστρεντερολόγος μπορεί να κρίνει απαραίτητη την κολονοσκόπηση.
9. Υδαρείς ή πολύ συχνές κενώσεις
Η διάρροια είναι συχνή έπειτα από κατανάλωση μολυσμένου φαγητού ή κάποια λοίμωξη και, στις περισσότερες περιπτώσεις, υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, εξηγεί ο Braha. Ιατρικός έλεγχος χρειάζεται αν διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες ή αν συνοδεύεται από αίμα, απώλεια βάρους ή συμπτώματα που σας ξυπνούν τη νύχτα. Αν εμφανιστούν σημάδια αφυδάτωσης, έντονος πόνος ή σημαντική αιμορραγία, η αξιολόγηση πρέπει να γίνει νωρίτερα.
Άλλες πιθανές αιτίες είναι η δυσανεξία στη λακτόζη, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου και η κοιλιοκάκη. Ανάλογα με τα συμπτώματα, η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος, εξετάσεις κοπράνων ή κολονοσκόπηση, συμπληρώνει.
Πηγή: https://www.newsbeast.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
