Μεγάλη έρευνα αποκαλύπτει τα «μυστικά» της μακροζωίας

10/9/2026

Νέα μελέτη που παρακολούθησε χιλιάδες άνδρες για έως και 60 χρόνια δείχνει ότι όσα κάνουμε στη μέση ηλικία μπορεί να καθορίζουν όχι μόνο πόσο θα ζήσουμε, αλλά και σε τι κατάσταση θα φτάσουμε στα βαθιά γεράματα.

Οι ερευνητές, συγκεντρώνοντας στοιχεία για το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής των συμμετεχόντων, εντόπισαν ένα εντυπωσιακό μοτίβο: όσο περισσότερους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου διατηρούσαν υπό έλεγχο στη μέση ηλικία, τόσο περισσότερες πιθανότητες είχαν όχι μόνο να ζήσουν περισσότερο, αλλά και να απολαμβάνουν καλύτερη υγεία και ευεξία όταν έφταναν σε μεγάλη ηλικία.

Παρότι τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν σε όσους είχαν υιοθετήσει και διατηρήσει υγιεινές συνήθειες ήδη από τη μέση ηλικία, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι «ποτέ δεν είναι αργά» για να βελτιωθούν βασικοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη.

Σε ό,τι αφορά την παχυσαρκία, η καλύτερη στρατηγική είναι η πρόληψή της πριν από τη μέση ηλικία. Στους μεγαλύτερους ανθρώπους, όμως, η απώλεια βάρους χρειάζεται να γίνεται με σύνεση και να συνδυάζεται με άσκηση και σωστή διατροφή, ώστε να αποφεύγεται η απώλεια μυϊκής μάζας.

Η μελέτη που παρακολούθησε τους συμμετέχοντες επί δεκαετίες

Τα ευρήματα προέρχονται από τη μακροχρόνια Helsinki Businessmen Study, στην οποία συμμετείχαν 2.690 υγιείς άνδρες από τη Φινλανδία. Η μέση ηλικία τους κατά την έναρξη της παρακολούθησης ήταν τα 42 χρόνια και οι ερευνητές συνέχισαν να καταγράφουν την πορεία της υγείας τους μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Οι επιστήμονες εξέτασαν πέντε ευνοϊκούς παράγοντες που μετρήθηκαν στην αρχή της μέσης ηλικίας:

• Να μην καπνίζουν.
• Να έχουν δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) κάτω από 25.
• Να διατηρούν τη συστολική αρτηριακή πίεση κάτω από 140 mmHg.
• Να έχουν συνολική χοληστερόλη κάτω από 6,0 mmol/L.
• Να παρουσιάζουν υγιή επίπεδα σακχάρου μετά από δοκιμασία γλυκόζης.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο European Journal of Preventive Cardiology, έδειξε ότι η πιθανότητα μακροζωίας αυξανόταν σταθερά με κάθε επιπλέον παράγοντα χαμηλού κινδύνου.

Από 6,8% σε 41,9% – Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά και εντυπωσιακά. Μεταξύ των ανδρών που στην αρχή της μελέτης δεν πληρούσαν κανέναν από τους πέντε ευνοϊκούς παράγοντες, μόλις το 6,8% κατάφερε να φτάσει στην ηλικία των 90 ετών.

Αντίθετα, μεταξύ εκείνων που πληρούσαν και τους πέντε παράγοντες, το 41,9% έζησε μέχρι τα 90 ή και περισσότερο.

Ωστόσο, οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν μόνο στο προσδόκιμο ζωής. Θέλησαν να απαντήσουν σε ένα ερώτημα που τίθεται συχνά σχετικά με τον υγιεινό τρόπο ζωής: προσθέτει απλώς περισσότερα χρόνια στη ζωή ή κάνει και αυτά τα επιπλέον χρόνια καλύτερα;

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να συμβαίνουν και τα δύο.

Δεν έχει σημασία μόνο πόσο θα ζήσετε, αλλά και πώς

Όταν οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν σε μέση ηλικία περίπου 79 ετών, εκείνοι που είχαν μπει στη μέση ηλικία με το ευνοϊκότερο προφίλ κινδύνου βάσει των πέντε εξεταζόμενων παραγόντων είχαν πολύ μικρότερες πιθανότητες να εμφανίζουν ευπάθεια και ανέφεραν καλύτερη ποιότητα ζωής σε μια σειρά διαφορετικών δεικτών.

Παράλληλα, εμφάνισαν υψηλότερες βαθμολογίες ψυχολογικής ευεξίας και είχαν την τάση να δηλώνουν μεγαλύτερα επίπεδα ευτυχίας.

Η διαφορά ως προς την ευπάθεια ήταν εντυπωσιακή. Μεταξύ των ανδρών που είχαν και τους πέντε παράγοντες περιορισμού του κινδύνου, μόλις το 2,2% χαρακτηρίστηκε ως ευπαθές σε μεγάλη ηλικία. Στην ομάδα που δεν διέθετε κανέναν από τους πέντε ευνοϊκούς παράγοντες, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 24,5%.

Οι άνδρες που είχαν το πιο υγιές προφίλ στη μέση ηλικία ανέφεραν επίσης υψηλότερα επίπεδα ευεξίας και καλύτερη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής σε αρκετούς τομείς.

Ποιος από τους 5 παράγοντες είναι ο σημαντικότερος;

Στο ερώτημα ποιον από τους πέντε παράγοντες θα πρέπει να βάλει κάποιος σε προτεραιότητα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η απάντηση εξαρτάται από την κατάσταση κάθε ανθρώπου.

Για έναν καπνιστή, για παράδειγμα, η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί την καλύτερη επιλογή. Όσον αφορά την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη, δεν είναι πάντα εύκολο να προσδιοριστεί ποιος από τους δύο παράγοντες θα πρέπει να αντιμετωπιστεί πρώτος. Απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση, ώστε να διαπιστωθεί ποιος βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα και συνεπώς αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο.

Έως και 60 χρόνια παρακολούθησης

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη είναι ασυνήθιστη λόγω της εξαιρετικά μεγάλης διάρκειάς της. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για διάστημα που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε έως και τα 60 χρόνια, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εξετάσουν όχι μόνο τη θνησιμότητα, αλλά και την ποιότητα ζωής προς το τέλος της ανθρώπινης ζωής.

Μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, σχεδόν το 94% των συμμετεχόντων είχε πεθάνει, γεγονός που προσέφερε στους ερευνητές μια σπάνια δυνατότητα να αξιολογήσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που έχει η κατάσταση της υγείας στη μέση ηλικία πάνω στην πορεία της γήρανσης.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας

Ο επικεφαλής της έρευνας Τίμο Στράντμπεργκ, μιλώντας στο Newsweek, συνοψίζοντας τα συμπεράσματα της έρευνας, σημείωσε πως «έχουμε ήδη εφικτές και πρακτικές λύσεις για να αντιμετωπίσουμε και τους πέντε παράγοντες και να αυξήσουμε τις πιθανότητες για μια πιο μακρά και υγιή ζωή, χωρίς να χρειάζεται εξειδικευμένη επιστήμη της γήρανσης ή πολύπλοκο biohacking». «Νομίζω ότι αυτό είναι το βασικό μήνυμα της μελέτης μας», κατέληξε.