18/8/2026
Γνωρίζατε ότι το να τρίβετε τα μάτια σας ενώ φοράτε φακούς επαφής μπορεί να οδηγήσει σε εκδορές του κερατοειδούς; Πρόκειται για μια συνήθεια που πολλοί κάνουν χωρίς να το σκέφτονται, όπως μετά από πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή ή όταν είναι κουρασμένοι. Τι συνιστούν οφθαλμίατροι;
Το να τοποθετείτε ή να αφαιρείτε τους φακούς χωρίς να πλένετε πρώτα τα χέρια σας είναι ένα ακόμη συνηθισμένο λάθος. Μετά από χρόνια χρήσης φακών, χρειάζεται μόλις ένα δευτερόλεπτο για να τους βάλετε ή να τους βγάλετε, με αποτέλεσμα πολλοί να παραλείπουν αυτό το απλό βήμα και να μεταφέρουν μικρόβια που προκαλούν ερεθισμό ή λοίμωξη.
Εκτός από λάθη όπως αυτά, υπάρχει ένα κοινό αντικείμενο που οι οφθαλμίατροι εύχονται να πετάξουν αμέσως όλοι όσοι φορούν φακούς επαφής – οι ληγμένοι φακοί επαφής.
«Οι φακοί επαφής σίγουρα λήγουν και οι ημερομηνίες που αναγράφονται στο κουτί έχουν σημασία», λέει, σύμφωνα με το Parade η Dr. Maria Montero Romero, οφθαλμίατρος και αναπληρώτρια διευθύντρια κλινικών υπηρεσιών στο Orbis International.
Εξηγεί ότι με την πάροδο του χρόνου η σφράγιση της συσκευασίας μπορεί να αποτύχει, με αποτέλεσμα το νατριούχο διάλυμα να μην είναι πλέον αποστειρωμένο. «Το να τοποθετείτε ληγμένους φακούς στα μάτια σας ανοίγει την πόρτα σε σοβαρό ερεθισμό, φλεγμονή και δυσάρεστες βακτηριακές λοιμώξεις».
Επιπλέον, ο Dr. Lakshman Mulpuri, οφθαλμίατρος στο Cook County Health Department, αναφέρει ότι οι φακοί επαφής αλλοιώνονται με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα να είναι πιο πιθανό να σκιστούν και να έχουν μικρότερη ικανότητα να διατηρούν το σχήμα τους.
Αν φοράτε φακούς επαφής, το να τους τοποθετείτε και να τους αφαιρείτε πιθανότατα δεν είναι κάτι που σκέφτεστε ιδιαίτερα. Είναι απλώς ένα συνηθισμένο μέρος της καθημερινής σας ρουτίνας. Ωστόσο, ο χειρισμός τους χωρίς ιδιαίτερη προσοχή είναι ο λόγος για τον οποίο μπορεί να κάνετε λάθη χωρίς να το αντιλαμβάνεστε. Οι φακοί επαφής είναι πιο ευαίσθητοι από όσο μπορεί να νομίζετε.
«Πιο ανησυχητική από τη θολή όραση είναι η αυξημένη πιθανότητα η υπερβολική χρήση των φακών επαφής να οδηγήσει σε κάτι τόσο σοβαρό όσο μια λοίμωξη του κερατοειδούς, καθώς μια επιφάνεια φακού που αλλοιώνεται επιτρέπει στα βακτήρια να προσκολλώνται και να συσσωρεύονται πολύ πιο εύκολα από ό,τι μια φρέσκια», λέει ο Dr. Mulpuri.
Έχοντας όλα αυτά υπόψη, η Dr. Karen Allison, MD, FACS, οφθαλμίατρος στις ΗΠΑ, αναφέρει ότι, ενώ οι φακοί επαφής θεωρούνται γενικά ασφαλείς, είναι σημαντικό να τηρείτε την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στο κουτί.
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των φακών επαφής
Οι φακοί επαφής προσφέρουν σημαντικά οφέλη σε σχέση με τα γυαλιά, αλλά συνοδεύονται και από συγκεκριμένους κινδύνους:
- Καλύτερη όραση και άνεση: Κινούνται απευθείας μαζί με το μάτι, προσφέροντας ένα πλήρες, καθαρό οπτικό πεδίο χωρίς παρεμβολές από τον σκελετό των γυαλιών ή τυφλά σημεία στην περιφερική όραση.
- Ενεργός τρόπος ζωής: Ενισχύουν την αυτοπεποίθηση και κάνουν πολύ πιο εύκολη την άθληση ή την άσκηση, σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο «Contact Lenses and Vision-Related Quality of Life: Evidence and Clinical Insights».
- Κίνδυνος λοίμωξης: Η χρήση τους κατά τη διάρκεια της νύχτας ή η κακή υγιεινή αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών βακτηριακών λοιμώξεων των ματιών.
- Ξηρότητα και ερεθισμός: Οι φακοί μπορούν να εμποδίσουν την παροχή οξυγόνου στον κερατοειδή, οδηγώντας σε ξηροφθαλμία, ερυθρότητα και πρήξιμο.
- Καθημερινή φροντίδα: Η κακή υγιεινή, όπως το άγγιγμα των φακών με βρώμικα χέρια ή η έκθεσή τους στο νερό, οδηγεί σε επιπλοκές.
Είναι εντάξει να φοράτε τους φακούς επαφής παραπάνω από όσο συνιστάται;
Η παράταση της χρήσης των φακών μπορεί να φαίνεται οικονομικά λογική, όπως το να φοράτε τους ημερήσιους φακούς για δύο ημέρες ή τους μηνιαίους για δύο μήνες. Ωστόσο, τέσσερις οφθαλμίατροι αναφέρουν ότι δεν είναι καλή ιδέα.
«Οι ημερήσιοι φακοί επαφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για περισσότερο από μία ημέρα, ακόμη και αν αφαιρούνται το βράδυ», λέει ο Dr. Daniel Brocks, MD, οφθαλμίατρος και επικεφαλής ιατρός στο Boston Sight.
Εξηγεί ότι οι ημερήσιοι φακοί δεν έχουν σχεδιαστεί για καθαρισμό και προειδοποιεί: «Οι κίνδυνοι από την επαναχρησιμοποίηση των ημερήσιων φακών επαφής περιλαμβάνουν τη συσσώρευση πρωτεϊνών, υπολειμμάτων και μικροοργανισμών στην επιφάνεια του φακού. Αυτά μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο λοίμωξης του ματιού».
Ισχύει το ίδιο και για τους φακούς μεγαλύτερης διάρκειας χρήσης;
«Η παρατεταμένη χρήση των μηνιαίων φακών πέρα από την ημερομηνία λήξης τους μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα, ακόμη και αν εξακολουθούν να είναι άνετοι», εξηγεί η Dr. Montero Romero.
«Με την πάροδο του χρόνου, το υλικό του φακού διασπάται, στερεί από το μάτι οξυγόνο και παγιδεύει επίμονες συσσωρεύσεις που ένα φυσιολογικό καθαριστικό διάλυμα απλώς δεν μπορεί να απομακρύνει. Αυτό αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες να εμφανίσετε επώδυνα έλκη του κερατοειδούς και λοιμώξεις που απειλούν την όραση», συνεχίζει.
Άλλα κοινά λάθη που μπορεί να κάνουν όσοι φορούν φακούς επαφής
Η ακατάλληλη αποθήκευση αυξάνει επίσης τον κίνδυνο λοίμωξης του κερατοειδούς. Οι θήκες θα πρέπει να καθαρίζονται με φρέσκο διάλυμα, ποτέ με νερό βρύσης, να στεγνώνουν στον αέρα ανάποδα και χωρίς να είναι σφραγισμένες και να αντικαθίστανται κάθε τρεις μήνες.
Οι φακοί δεν πρέπει ποτέ να έρχονται σε επαφή με νερό βρύσης ή σάλιο, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει κερατίτιδα από Acanthamoeba, μια σοβαρή λοίμωξη από ελεύθερα ζωντανές αμοιβάδες που βρίσκονται στο νερό και το έδαφος. Αφαιρείτε πάντα τους φακούς πριν κολυμπήσετε, κάνετε ντους ή χρησιμοποιήσετε υδρομασάζ.
Επιπλέον, αποφεύγετε να κοιμάστε με τους φακούς. «Ο ύπνος με φακούς επαφής αυξάνει τον κίνδυνο μικροβιακής κερατίτιδας κατά έξι έως οκτώ φορές, επομένως είναι απαραίτητο να αφαιρείτε τους φακούς πριν από τον ύπνο. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι το μάτι δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο», προειδοποιεί η Dr. Allison.
Να είστε συνεπείς. «Παρόλο που είναι ένα μικρό μέρος του σώματός μας, τα μάτια μας είναι μεγάλο μέρος της ζωής μας, επομένως ας τα προσέχουμε», λέει ο Dr. Mulpuri.
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
