Έως τις 27 Νοεμβρίου 2026 μπορούν να υποβάλουν αίτηση τα άτομα με αναπηρία για τον Προσωπικό Βοηθό, που καθιερώνεται ως μόνιμη υπηρεσία σε όλη την Ελλάδα. Η χρηματοδότηση φτάνει έως τα 1.939 ευρώ μηνιαίως από το 2027, με συγκεκριμένα κριτήρια ένταξης. Οι αιτήσεις γίνονται στο prosopikosvoithos.gov.gr, ενώ η ΕΣΑμεΑ καταγγέλλει αποκλεισμούς ανθρώπων που χρειάζονται υποστήριξη.
Τα 1.939 ευρώ δεν αποτελούν πρόσθετο επίδομα που εισπράττει ο δικαιούχος. Είναι η ανώτατη μηνιαία αξία της υπηρεσίας, η οποία χρηματοδοτεί την αμοιβή προσωπικού βοηθού. Ο ωφελούμενος επιλέγει το πρόσωπο που θα τον υποστηρίζει στην καθημερινότητα, στις μετακινήσεις, στην εργασία, στις σπουδές και στην κοινωνική ζωή.
Το πρόγραμμα υλοποιείται από τον ΟΠΕΚΑ, με ετήσια χρηματοδότηση 53 εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, η πανελλαδική επέκταση δεν εξασφαλίζει αυτομάτως πρόσβαση σε όλους όσοι έχουν ανάγκη.
Ποιοι δικαιούνται Προσωπικό Βοηθό – Τα κριτήρια και οι αποκλεισμοί
Η ένταξη εξαρτάται από την ηλικία, την πιστοποίηση αναπηρίας, το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης. Το συνολικό ποσοστό αναπηρίας δεν αρκεί από μόνο του.
Σύμφωνα με την ΚΥΑ 18867/2026, δικαίωμα αίτησης έχουν άτομα ηλικίας 16 έως 67 ετών, με ειδική εξαίρεση έως τα 75 για συγκεκριμένους δικαιούχους επιδόματος κίνησης.
Απαιτούνται πιστοποίηση ΚΕΠΑ εφ’ όρου ζωής, ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή αναγνωρισμένη κατάσταση απόλυτης αναπηρίας, καθώς και νόμιμη, μόνιμη διαμονή και φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.
Το βασικό ετήσιο εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και 52.500 ευρώ για δύο ενηλίκους, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Η απαίτηση ΚΕΠΑ εφ’ όρου ζωής αποτελεί σημείο αντιπαράθεσης. Άνθρωποι με σοβαρή αναπηρία και πιστοποίηση ορισμένης διάρκειας αποκλείονται από τη διαδικασία, ακόμη και όταν έχουν ανάγκη καθημερινής υποστήριξης.
Πόσα χρήματα προβλέπονται και τι ισχύει για τα επιδόματα
Το ύψος της χρηματοδότησης προκύπτει από εξατομικευμένη αξιολόγηση της λειτουργικότητας και των πραγματικών αναγκών. Τα νέα ανώτατα ποσά προβλέπονται από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Κατηγορία ανάγκης Μηνιαία αξία έως
Μικρή 416 €
Μέτρια 831 €
Μεγάλη 1.352 €
Απόλυτη και διαρκής εξάρτηση 1.939 €
Στην ωριαία προσωπική βοήθεια ο ΟΠΕΚΑ καταβάλλει στον βοηθό μικτή αποζημίωση 6 έως 7 ευρώ ανά πραγματική ώρα, ανάλογα με την κατηγορία ανάγκης, με ανώτατο όριο 184 ωρών τον μήνα ανά βοηθό.
Σε καθεστώς συνοίκησης προβλέπεται αμοιβή 1.200 ευρώ μικτά μηνιαίως για τον βοηθό και ξεχωριστή οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ στον ωφελούμενο, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η συμμετοχή δεν στερεί τις υφιστάμενες αναπηρικές προνοιακές και συνταξιοδοτικές παροχές, όπως ορίζει η ΚΥΑ. Η επίδραση σε άλλες εισοδηματικά ελεγχόμενες ενισχύσεις απαιτεί εξέταση των ειδικών κανόνων τους.
Αιτήσεις και μοριοδότηση – Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι
Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά με κωδικούς TAXISnet. Ακολουθούν αυτοματοποιημένος έλεγχος των προϋποθέσεων, μοριοδότηση και αξιολόγηση από ειδική επιτροπή.
Στην κατάταξη συνεκτιμώνται το ποσοστό αναπηρίας, το εισόδημα, η σύνθεση του νοικοκυριού, η εργασία και η επιλέξιμη φοίτηση. Η σειρά υποβολής δεν προσφέρει πλεονέκτημα.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα στοιχεία τους πριν από την οριστική υποβολή. Για συγκεκριμένα σφάλματα επιλεξιμότητας, μοριοδότησης ή διοικητικής επεξεργασίας προβλέπεται ηλεκτρονική προσφυγή εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης.
Για πληροφορίες λειτουργεί το 1555, με επιλογή 3 και στη συνέχεια 8, καθώς και το 210 7000 240, εργάσιμες ημέρες 09:00–21:00.
Πανελλαδικά στοιχεία – Πόσοι αιτούνται, πόσοι εγκρίνονται, πόσοι εξυπηρετούνται
Η εικόνα της νέας πανελλαδικής διαδικασίας αποτυπώθηκε σε συνέντευξη της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας στις 6 Οκτωβρίου 2026: στην πλατφόρμα είχαν καταγραφεί περίπου 19.500 αιτήσεις, περισσότερες από 8.300 είχαν υποβληθεί και περίπου 6.500 είχαν κριθεί επιλέξιμες. Πρόκειται για διαφορετικά στάδια της διαδικασίας. Οι επιλέξιμες αιτήσεις δεν ισοδυναμούν με οριστικές εγκρίσεις ούτε με πραγματική παροχή υπηρεσιών.
Για την πιλοτική εφαρμογή, η έκθεση του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ καταγράφει, με στοιχεία Ιουνίου 2026, 2.637 ολοκληρωμένες αξιολογήσεις, 2.576 θετικές αποφάσεις απονομής ωρών και 1.818 άτομα που είχαν λάβει προσωπική βοήθεια από την έναρξη του προγράμματος. Στο ίδιο χρονικό σημείο είχαν απασχοληθεί 2.975 προσωπικοί βοηθοί και 5.181 ήταν εγγεγραμμένοι στο Μητρώο. Η εγγραφή στο Μητρώο δεν αποδεικνύει ότι ένας βοηθός είναι διαθέσιμος για άμεση ανάληψη υπηρεσίας.
Το ερώτημα των 752 περιπτώσεων: Σε κοινοβουλευτική ερώτηση της 20ής Οκτωβρίου 2026 παρατίθενται, με ημερομηνία αναφοράς την 24η Ιουλίου 2026, 2.576 θετικές αποφάσεις και 1.824 πρόσωπα που είχαν λάβει έστω μία ώρα προσωπικής βοήθειας. Η αριθμητική διαφορά είναι 752. Ωστόσο, δεν μπορεί να παρουσιαστεί αυτομάτως ως αριθμός ανθρώπων που στις 6 Νοεμβρίου διαθέτουν ενεργή έγκριση αλλά παραμένουν χωρίς υποστήριξη. Για να διαπιστωθεί αυτό απαιτείται διοικητικός έλεγχος της κατάστασης κάθε περίπτωσης. Το θέμα τέθηκε με κοινοβουλευτικές ερωτήσεις στις 9 και 20 Οκτωβρίου.
Από τα διαθέσιμα δημοσιοποιημένα στοιχεία έως τις 6 Νοεμβρίου 2026 δεν προκύπτει ενιαίος, επικαιροποιημένος πανελλαδικός αριθμός των προσώπων που έχουν ενεργή έγκριση αλλά δεν λαμβάνουν ακόμη προσωπική βοήθεια. Γι’ αυτό πρέπει να διαχωρίζονται τα δεδομένα του πιλοτικού προγράμματος από εκείνα των νέων αιτήσεων του μόνιμου θεσμού.
Τι έδειξε η έρευνα της ΕΣΑμεΑ – Το πρόβλημα στην περιφέρεια
Η προσωπική βοήθεια μπορεί να περιορίσει την εξάρτηση από την οικογένεια και να διευκολύνει την ανεξάρτητη διαβίωση. Τα οφέλη καταγράφονται ήδη από την πιλοτική εφαρμογή.
Η πανελλαδική έρευνα του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ καταγράφει σημαντική βελτίωση της αυτονομίας, της κοινωνικοποίησης και της ποιότητας ζωής των συμμετεχόντων. Παράλληλα, αναδεικνύει δυσκολίες εύρεσης βοηθών, προβλήματα αμοιβών και ασάφειες καθηκόντων.
Η τελική έκθεση της ΕΣΑμεΑ, που δημοσιεύθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, βασίζεται μεταξύ άλλων σε ποσοτική έρευνα 215 συμμετεχόντων: 142 ωφελούμενων με αναπηρία και 73 εκπροσώπων τους. Το 53,5% των ερωτηθέντων ανέφερε μεγάλη δυσκολία στην εύρεση βοηθού. Μεταξύ των αιτιών που αναφέρθηκαν ήταν η περιορισμένη διαθεσιμότητα στις απαιτούμενες ημέρες και ώρες (46%) και η περιορισμένη διαθεσιμότητα στην περιοχή κατοικίας (43,8%).
Παρά τα εμπόδια, το 89,02% συμφώνησε ή μάλλον συμφώνησε ότι η ποιότητα ζωής του βελτιώθηκε σημαντικά, ενώ το 76,16% δήλωσε μεγαλύτερη αυτονομία και ανεξαρτησία. Τα ποσοστά αφορούν τους συμμετέχοντες της έρευνας, η οποία χρησιμοποίησε σκόπιμη και όχι τυχαία δειγματοληψία· δεν αποτελούν στατιστική εκτίμηση για το σύνολο των δικαιούχων της χώρας.
Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, η ΕΣΑμεΑ ζήτησε την άρση αποκλεισμών που συνδέονται με τις γνωματεύσεις ΚΕΠΑ ορισμένης διάρκειας, τις πιστοποιήσεις άλλων υγειονομικών επιτροπών και τα εισοδηματικά κριτήρια.
Το Υπουργείο αναγνώρισε επίσης, στις 26 Αυγούστου, ότι οι περισσότεροι από 2.000 προσωπικοί βοηθοί δεν κατανέμονται ισόρροπα στη χώρα.
Έτσι, η κατοικία στην περιφέρεια μπορεί να δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες εύρεσης υποστήριξης. Δεν υπάρχουν επαρκή δημοσιοποιημένα στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλή αποτύπωση της διαθεσιμότητας ανά περιφερειακή ενότητα.
Ωφελούμενοι ανά Περιφέρεια – Η διαθέσιμη γεωγραφική εικόνα
Η μελέτη της ΕΣΑμεΑ δημοσιεύει αναλυτική κατανομή 1.567 ωφελούμενων σε όλες τις Περιφέρειες, με ημερομηνία αναφοράς τον Ιούλιο του 2025. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν τη συγκέντρωση της υπηρεσίας κυρίως στην Αττική και στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά δεν επιτρέπουν από μόνα τους να αξιολογηθεί ποια Περιφέρεια καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες των δικαιούχων.
Περιφέρεια Ωφελούμενοι
Αττική 712
Κεντρική Μακεδονία 241
Δυτική Ελλάδα 106
Θεσσαλία 99
Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 75
Στερεά Ελλάδα 74
Κρήτη 69
Πελοπόννησος 59
Δυτική Μακεδονία 46
Ήπειρος 40
Νότιο Αιγαίο 18
Ιόνια Νησιά 16
Βόρειο Αιγαίο 12
Σύνολο 1.567
Πηγή: Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, στοιχεία Ιουλίου 2025, όπως δημοσιεύονται στη μελέτη της ΕΣΑμεΑ (Πίνακας 2, σελ. 15).
Οι μικροί απόλυτοι αριθμοί στο Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο ή στα Ιόνια Νησιά δεν ισοδυναμούν κατ’ ανάγκην με τα μεγαλύτερα ποσοστά αποκλεισμού: για ασφαλή σύγκριση χρειάζονται ανά Περιφέρεια οι αιτήσεις, οι εγκρίσεις, οι πραγματικά εξυπηρετούμενοι, οι διαθέσιμοι βοηθοί και ο χρόνος αναμονής.
Τι πρέπει να γίνει, πώς και γιατί
Η αποτελεσματικότητα του μόνιμου θεσμού θα κριθεί από τη δυνατότητα των ανθρώπων με αναπηρία να λαμβάνουν πράγματι την υποστήριξη που εγκρίνεται.
Το αναγκαίο πανελλαδικό στοιχείο, με κοινή ημερομηνία αναφοράς την 6η Νοεμβρίου 2026, είναι πόσοι έχουν ενεργή έγκριση αλλά δεν λαμβάνουν υπηρεσία – ανά Περιφέρεια και με καταγραφή της αιτίας καθυστέρησης. Χωρίς αυτόν τον δείκτη, ο αριθμός των εγκρίσεων δεν δείχνει πόσοι άνθρωποι έχουν πράγματι πρόσβαση στον θεσμό.
Τι πρέπει να γίνει: Να επανεξεταστούν οι αποκλεισμοί που δεν συνδέονται άμεσα με τις πραγματικές ανάγκες υποστήριξης και να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις προσωπικών βοηθών, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.
Πώς πρέπει να γίνει: Με επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου σε συνεργασία με την ΕΣΑμεΑ, ενίσχυση της εκπαίδευσης και των όρων απασχόλησης των βοηθών και τακτική δημοσίευση στοιχείων ανά περιοχή: αριθμός αιτήσεων, εγκρίσεων, απορρίψεων, διαθέσιμων βοηθών και μέσος χρόνος από την έγκριση έως την έναρξη της υποστήριξης.
Γιατί πρέπει να γίνει: Επειδή η διοικητική έγκριση δεν ισοδυναμεί με πραγματική ανεξαρτησία. Χωρίς διαθέσιμο προσωπικό, ουσιαστική αξιολόγηση και δυνατότητα πρόσβασης, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει εγκριθεί αλλά να εξακολουθεί να εξαρτάται αποκλειστικά από το οικογενειακό του περιβάλλον.
Η επιτυχία του Προσωπικού Βοηθού δεν θα μετρηθεί μόνο από τις εγκρίσεις, αλλά από το πόσοι άνθρωποι απέκτησαν πραγματικά μεγαλύτερη αυτονομία στην καθημερινή τους ζωή.
Πηγές – Τεκμηρίωση
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, 24/8/2026: Έναρξη αιτήσεων, δικαιούχοι και χρηματοδότηση.
ΚΥΑ 18867/2026, ΦΕΚ Β΄ 5050/11.8.2026: Όροι εφαρμογής, μοριοδότηση και αποζημιώσεις.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, 11/8/2026: Μόνιμος θεσμός και ποσά από το 2027.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, 26/8/2026: Διαθεσιμότητα και κατανομή προσωπικών βοηθών.
ΕΣΑμεΑ, 18/9/2026: Άμεση άρση των αποκλεισμών από τον Προσωπικό Βοηθό.
Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ, 25/6/2026: Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη – Ευρήματα πανελλαδικής έρευνας.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, 6/10/2026: Συνέντευξη της υπουργού στο aftodioikisi.gr – 19.500 καταγεγραμμένες, 8.300 υποβληθείσες και περίπου 6.500 επιλέξιμες αιτήσεις (minscfa.gov.gr).
Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ, 2/9/2026: «Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη», τελική έκθεση, Πίνακες 1–2 (σελ. 15), σελ. 24–25, 70–71 και 95 (paratiritirioanapirias.gr).
Βουλή των Ελλήνων, 9/10/2026 και 20/10/2026: Ερωτήσεις και αιτήσεις κατάθεσης εγγράφων 42/203 και 110/607. Η δεύτερη επικαλείται στοιχεία του πιλοτικού προγράμματος έως τις 24/7/2026 (hellenicparliament.gr).
Πρωτογενείς διαδικτυακές πηγές: Υπουργείο 6/10/2026 · Τελική μελέτη ΕΣΑμεΑ · Κοινοβουλευτική ερώτηση 20/10/2026
Ρεπορτάζ του Θανάση Μπόμη
