10/11/2026
Τι έδειξε έρευνα του «Global Carbon Project»
Μια μικρή υποχώρηση στις παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων αναμένεται το 2026, για πρώτη φορά έπειτα από διαδοχικές αυξήσεις. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν φαίνεται να συνδέεται με ουσιαστική πρόοδο στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, καθώς οι ερευνητές εκτιμούν ότι οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και ενδέχεται να είναι προσωρινή.
Σύμφωνα με νέα έρευνα του διεθνούς ερευνητικού προγράμματος «Global Carbon Project», στο οποίο συμμετέχουν περισσότερα από 90 ερευνητικά ιδρύματα σε όλο τον κόσμο, για το 2026, οι εκπομπές CO₂ από ορυκτά καύσιμα προβλέπεται ότι θα ανέλθουν φέτος σε 38,2 δισεκατομμύρια τόνους. Οι εκπομπές από το πετρέλαιο προβλέπεται να μειωθούν κατά 1,9%, μια εξέλιξη που πιθανότατα αποτελεί βραχυπρόθεσμη αντίδραση στην ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε η σύγκρουση στο Ιράν. Παρότι η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας εξακολουθεί να αυξάνεται, τα δύο τρίτα της πρόσθετης ζήτησης καλύπτονται πλέον από την ενίσχυση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας και τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η έκθεση που δημοσιεύεται σε δύο άρθρα, στο περιοδικό «Nature Climate Change» και στο περιοδικό «Earth System Science Data», η ανάπτυξη των καθαρών μορφών ενέργειας δεν έχει ακόμη αρκετή δυναμική ώστε να οδηγήσει σε σταθερή και διαρκή μείωση των παγκόσμιων εκπομπών CO₂ από ορυκτά καύσιμα.
Αντίθετα, καθώς οι εκπομπές που προκύπτουν από τις αλλαγές στη χρήση γης, όπως την αποψίλωση των δασών, αναμένεται να αυξηθούν ελαφρώς φέτος, οι συνολικές εκπομπές CO₂ εκτιμάται ότι θα φτάσουν τους 43,3 δισεκατομμύρια τόνους το 2026, από 42,8 δισεκατομμύρια τόνους το 2025.
Την ίδια στιγμή, το εναπομείναν «αποθεματικό άνθρακα», δηλαδή η ποσότητα CO₂ που μπορεί ακόμη να εκλυθεί προτού η υπερθέρμανση του πλανήτη φτάσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, έχει περιοριστεί στους 150 δισεκατομμύρια τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια εκπομπών με τους σημερινούς ρυθμούς.
Σύμφωνα με την έκθεση «Global Carbon Budget 2026», οι εκπομπές CO₂ από ορυκτά καύσιμα παρουσιάζουν διαφορετική πορεία στις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη το 2026. Συγκεκριμένα, οι εκπομπές στην Κίνα αναμένεται να μειωθούν κατά 0,9%, έπειτα από δύο χρόνια περιορισμένης αύξησης. Σημειώνεται ότι η Κίνα ευθύνεται για το 32% των παγκόσμιων εκπομπών από ορυκτά καύσιμα, αλλά είναι ταυτόχρονα η χώρα με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα στην ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών και στην ενίσχυση των φυσικών δεξαμενών άνθρακα μέσω της αναδάσωσης. Στις ΗΠΑ, οι εκπομπές προβλέπεται να μειωθούν κατά 1,3%, κυρίως λόγω της υποχώρησης των εκπομπών από τον άνθρακα (οι οποίες είχαν αυξηθεί απότομα πέρυσι εξαιτίας των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου και του ψυχρού καιρού). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εκπομπές προβλέπεται να μειωθούν κατά 1,5%. Στην Ινδία, οι εκπομπές αναμένεται να αυξηθούν κατά 4,4%, ποσοστό υψηλότερο από τη μέση ετήσια αύξηση 3,5% της τελευταίας δεκαετίας.
Οι εκπομπές στην Ιαπωνία προβλέπεται να μειωθούν κατά 1%. Τέλος, στον υπόλοιπο κόσμο οι εκπομπές εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 0,7%, με τη μεγαλύτερη συμβολή να προέρχεται από την υποχώρηση των εκπομπών πετρελαίου, πιθανότατα λόγω των αυξημένων τιμών και των περιορισμών στην παγκόσμια προσφορά, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.