4/10/2026
Νέα προθεσμία έως τις 30 Νοεμβρίου 2026 δίνεται σε ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους του «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» που δεν ολοκλήρωσαν τις παρεμβάσεις τους. Καθυστερήσεις εξοπλισμού, οικονομικές δυσκολίες και εμπόδια στις πολυκατοικίες εξηγούν μέρος της διαδρομής. Ένα κρίσιμο στοιχείο, όμως, παραμένει άγνωστο: πόσα έργα έχουν πράγματι ολοκληρωθεί.
Μερικά σκαλοπάτια αρκούν για να κάνουν την είσοδο μιας πολυκατοικίας απροσπέλαστη. Ένα ακατάλληλο μπάνιο μπορεί να δημιουργεί καθημερινή ανάγκη βοήθειας. Μια ράμπα, ένα αναβατόριο ή η σωστή διαμόρφωση ενός χώρου μπορούν επομένως να αλλάξουν πρακτικά τον βαθμό αυτονομίας μέσα στο ίδιο το σπίτι.
Αυτές τις παρεμβάσεις ήρθε να χρηματοδοτήσει το «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον». Το πρόγραμμα προσέλκυσε χιλιάδες αιτήσεις, τροποποιήθηκε στην πορεία και τώρα αποκτά ακόμη μία προθεσμία ολοκλήρωσης.
Έως τις 30 Νοεμβρίου – αλλά μόνο για όσους έχουν ήδη εγκριθεί
Η παράταση δεν σημαίνει ότι το πρόγραμμα ανοίγει ξανά. Αφορά παρεμβάσεις που έχουν εγκριθεί οριστικά αλλά δεν ολοκληρώθηκαν εμπρόθεσμα.
Η ΚΥΑ 21948/29.09.2026, ΦΕΚ Β΄ 5900/30.09.2026, μεταφέρει την προθεσμία στις 30 Νοεμβρίου 2026. Μέχρι τότε οι συγκεκριμένοι ωφελούμενοι πρέπει να υποβάλουν στον φορέα υλοποίησης δήλωση ολοκλήρωσης μαζί με τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά. Αν αυτό δεν γίνει εμπρόθεσμα, οφείλουν να επιστρέψουν την προκαταβολή.
Δεν ανοίγουν, συνεπώς, νέες αιτήσεις ούτε διευρύνονται οι κατηγορίες δικαιούχων ή οι επιλέξιμες παρεμβάσεις.
Η επιχορήγηση καταβάλλεται σε δύο στάδια: προκαταβολή 50% μετά την οριστική έγκριση και εξόφληση μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης και την προβλεπόμενη διαδικασία ελέγχου.
Η ζήτηση ξεπέρασε από την αρχή τον σχεδιασμό
Η ανταπόκριση των ενδιαφερομένων έδειξε από τις πρώτες ημέρες ότι οι ανάγκες ήταν μεγαλύτερες από τον αρχικό σχεδιασμό.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε με δημόσια δαπάνη περίπου 24 εκατ. ευρώ και στόχο 2.500 ωφελούμενους. Τον Ιούλιο του 2025 ανακοινώθηκε ενίσχυση του προϋπολογισμού κατά 10 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, με στόχο συνολικό ύψος 34 εκατ. ευρώ, ενώ η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε με 5.500 αιτήσεις.
Δυνητικοί δικαιούχοι είναι άτομα με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα και ατομικό εισόδημα έως 60.000 ευρώ. Η μέγιστη επιχορήγηση φτάνει τις 12.000 ευρώ για κινητική αναπηρία, τις 5.000 ευρώ για αισθητηριακή και τις 14.500 ευρώ για συνδυασμό κινητικής και αισθητηριακής αναπηρίας.
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τεχνικές διαμορφώσεις, ράμπες, αναβατόρια, αυτοματισμούς και εξειδικευμένο εξοπλισμό. Το πρόγραμμα προβλέπει επίσης, υπό τους όρους του, παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών και επαγγελματικούς χώρους.
Από την αίτηση στο έργο, η διαδρομή αποδείχθηκε δυσκολότερη
Οι 5.500 αιτήσεις κατέγραψαν τη ζήτηση. Δεν ισοδυναμούσαν όμως με 5.500 εγκεκριμένα έργα, καθώς ακολουθούσαν επιπλέον στάδια τεκμηρίωσης και αξιολόγησης.
Τον Δεκέμβριο του 2025 το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ανακοίνωσε ότι 1.202 δικαιούχοι είχαν λάβει έγκριση, ενώ 2.858 προεγκεκριμένοι δεν είχαν ακόμη υποβάλει τα απαιτούμενα συμπληρωματικά στοιχεία της δεύτερης φάσης. Άλλοι 108 φάκελοι ήταν ελλιπείς ή περιείχαν λάθη.
Τον Μάιο του 2026 το υπουργείο έκανε λόγο για 1.945 ενταγμένους ωφελούμενους. Η διαφορά από τις αρχικές αιτήσεις δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως ισάριθμες απορρίψεις: οι αριθμοί αφορούν διαφορετικά στάδια της διαδικασίας.
Παράλληλα, η πρόσκληση είχε φτάσει έως την έβδομη τροποποίησή της τον Απρίλιο του 2026, ένδειξη των προσαρμογών που χρειάστηκαν κατά την εφαρμογή.
Γιατί χρειάστηκαν διαδοχικές παρατάσεις
Οι επίσημες πηγές καταγράφουν συγκεκριμένα εμπόδια: χρόνους παράδοσης εξοπλισμού, οικονομικές δυσκολίες και προβλήματα σε κοινόχρηστους χώρους.
Τον Μάιο του 2026 το υπουργείο αναγνώρισε «αντικειμενικές καθυστερήσεις», κυρίως στην παραγγελία και παράδοση εξειδικευμένου εξοπλισμού από το εξωτερικό, όπως αναβατόρια. Τότε ανακοινώθηκε δυνατότητα ολοκλήρωσης έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 με εθνικούς πόρους.
Η ΕΣΑμεΑ ανέδειξε διαφορετικό πρόβλημα: δικαιούχους που δυσκολεύονταν να καλύψουν το υπόλοιπο απαιτούμενο ποσό ώστε να ολοκληρώσουν τις παρεμβάσεις. Για μελλοντικό πρόγραμμα πρότεινε να καταβάλλεται ολόκληρη η επιχορήγηση κατά την οριστική υπαγωγή και όχι μόνο το 50%.
Στις πολυκατοικίες εμφανίζεται ένα ακόμη εμπόδιο. Η Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας κατέγραψε αντιδράσεις συνιδιοκτητών, ελλιπή ενημέρωση, γραφειοκρατικές δυσχέρειες και εσφαλμένες ερμηνείες της νομοθεσίας. Για το ζήτημα αποφασίστηκε μάλιστα σχεδιασμός Task Force με συμμετοχή της Αρχής, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ΕΣΑμεΑ.
Η οριστική έγκριση, επομένως, δεν εγγυάται από μόνη της ότι ένα έργο θα ολοκληρωθεί. Μεσολαβούν η χρηματοδότηση, η προμήθεια του εξοπλισμού και η πρακτική δυνατότητα εκτέλεσης της παρέμβασης.
Τα έργα που έμειναν πίσω περνούν στον τακτικό προϋπολογισμό
Η προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου συνοδεύεται και από αλλαγή στην πηγή χρηματοδότησης των συγκεκριμένων εκκρεμών παρεμβάσεων.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η νέα ΚΥΑ προβλέπει ότι οι παρεμβάσεις που καλύπτει η παράταση, μαζί με την αντίστοιχη διαχειριστική δαπάνη του φορέα υλοποίησης, θα βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Η ίδια απόφαση εκτιμά ότι η σχετική δημοσιονομική δαπάνη δεν θα υπερβεί τα 3,26 εκατ. ευρώ.
Το σημαντικότερο νούμερο είναι αυτό που δεν έχει δημοσιευθεί
Υπάρχουν στοιχεία για τις αρχικές αιτήσεις και ενδιάμεσα στοιχεία για την πορεία των εγκρίσεων. Δεν υπάρχει όμως ακόμη δημόσια συγκεντρωτική εικόνα για το τελικό αποτέλεσμα.
Μέχρι τις 2 Οκτωβρίου 2026, στις δημόσια διαθέσιμες επίσημες πηγές που εξετάστηκαν δεν εντοπίστηκε συγκεντρωτικός απολογισμός που να αναφέρει πόσες εγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν πράγματι ολοκληρωθεί, πόσες μεταφέρονται στη νέα παράταση και ποιο ποσό έχει καταβληθεί συνολικά σε προκαταβολές και εξοφλήσεις.
Αυτό είναι το στοιχείο που χρειάζεται για να περάσει η συζήτηση από την πορεία των αιτήσεων στο αποτέλεσμα του προγράμματος.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί στα έργα, όχι στις αιτήσεις
Η παράταση έως τις 30 Νοεμβρίου δίνει χρόνο για να τελειώσουν όσα έργα έχουν ήδη εγκριθεί. Μετά από αυτή την ημερομηνία, όμως, το ζητούμενο αλλάζει: από τις προθεσμίες περνάμε στον απολογισμό.
Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και η ΕΕΤΑΑ χρειάζεται να δημοσιοποιήσουν την πλήρη εικόνα: πόσες παρεμβάσεις ολοκληρώθηκαν, πόσες δεν προχώρησαν, ποια προβλήματα τις σταμάτησαν και ποιο ήταν το τελικό κόστος. Όχι μόνο για λόγους διαφάνειας, αλλά γιατί αυτά τα στοιχεία μπορούν να δείξουν πού χρειάζεται αλλαγή ένας επόμενος κύκλος.
Τα πρώτα σημεία είναι ήδη ορατά. Οι χρόνοι παράδοσης ειδικού εξοπλισμού πρέπει να συνυπολογίζονται στα χρονοδιαγράμματα. Το μοντέλο της προκαταβολής χρειάζεται να αξιολογηθεί με βάση τις δυσκολίες που κατέγραψε η ΕΣΑμεΑ. Και τα εμπόδια στις πολυκατοικίες χρειάζονται σαφέστερη και ταχύτερη αντιμετώπιση, ακριβώς επειδή μπορούν να ακυρώσουν στην πράξη μια εγκεκριμένη παρέμβαση.
Για έναν άνθρωπο που περιμένει αναβατόριο, η έγκριση ενός φακέλου δεν αλλάζει την καθημερινότητά του. Την αλλάζει το αναβατόριο όταν εγκατασταθεί. Το ίδιο ισχύει για τη ράμπα που κατασκευάστηκε, το μπάνιο που προσαρμόστηκε, την είσοδο που έγινε προσβάσιμη.
Γι’ αυτό, μετά τις 30 Νοεμβρίου, το «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» πρέπει να κριθεί εκεί όπου υποσχέθηκε να παρέμβει: όχι στους αριθμούς των αιτήσεων και των εγκρίσεων, αλλά στα έργα που ολοκληρώθηκαν και στην αυτονομία που αυτά έκαναν πράξη.
Ρεπορτάζ του Θανάση Μπόμη
