13/2/2026
Με διαφορετικές αφετηρίες αλλά κοινό παρονομαστή την ανάγκη μείωσης του ενεργειακού κόστους παρεμβαίνουν κορυφαίοι εκπρόσωποι της βιομηχανίας και μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, την ώρα που κύκλοι της αγοράς άφηναν τις προηγούμενες ημέρες να εννοηθεί ότι τα μέτρα στήριξης έχουν ουσιαστικά «κλειδώσει» και οι σχετικές ανακοινώσεις θεωρούνται θέμα χρόνου.
Πίσω από τη δημόσια σύγκλιση για ανταγωνιστικότερα τιμολόγια ρεύματος, καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τα εργαλεία και τις προτεραιότητες, αντανακλώντας τις αποκλίνουσες ανάγκες των διαφορετικών κλάδων της ελληνικής βιομηχανίας.
Τον τόνο των παρεμβάσεων έδωσε χθες ο πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε άρθρο του με αφορμή τη μετονομασία της Eurometaux σε European Metals, προειδοποιώντας ότι η ευρωπαϊκή μεταλλουργία συνεχίζει να χάνει έδαφος παρά τις πολιτικές δεσμεύσεις για στήριξη της βιομηχανίας. Ο ίδιος άσκησε κριτική στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων Clean Industrial State Aid Framework (CISAF), που προωθεί η ΕΕ χαρακτηρίζοντάς το μη λειτουργικό για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Οι περιορισμοί που θέτει καθιστούν, όπως ανέφερε, πρακτικά ανεφάρμοστη την ουσιαστική στήριξη. Παράλληλα, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε άμεσες παρεμβάσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, την προστασία των κρίσιμων πρώτων υλών και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, προειδοποιώντας ότι χωρίς τέτοιες κινήσεις η Ευρώπη κινδυνεύει να απολέσει περαιτέρω βιομηχανική βάση. Ο κ. Μυτιληναίος επισήμανε μάλιστα ότι το τελευταίο χυτήριο πυριτίου στην Ευρώπη έκλεισε τον Δεκέμβριο του 2025, ενώ μονάδες σε ολόκληρη την ήπειρο παραμένουν εκτός λειτουργίας από την ενεργειακή κρίση του 2022, την ώρα που άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα, η Ινδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύουν συστηματικά τη βιομηχανική τους δυναμικότητα.
ΕΒΙΚΕΝ: Έμφαση σε άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα και σύγκριση με το ευρωπαϊκό κόστος
Σε διαφορετική κατεύθυνση, η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) που εκπροσωπεί μεγάλες βιομηχανίες μέσης υψηλής τάσης εστιάζει κυρίως σε μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα και να εγκριθούν χωρίς προσκόμματα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτυπώνοντας τις προτεραιότητες ενός ευρύτερου φάσματος βιομηχανικών καταναλωτών.
Στο πλαίσιο αυτό θεωρεί χαμένη οποιαδήποτε κουβέντα για το ιταλικό μοντέλο, το οποίο έχει απορρίψει η ΕΕ και προκρίνει άμεση εφαρμογή του πλαισίου συμφωνίας CISAF για την καθαρή βιομηχανία που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη αντιστάθμιση CO2 (αποζημίωση για μέρος της επιβάρυνσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας λόγω ρύπων). Η επιδότηση που προβλέπει για την βιομηχανία διαμορφώνεται έως και 50% της κατανάλωσης, με ανώτατη ενίσχυση που αντιστοιχεί περίπου σε 25 ευρώ/MWh στη χονδρεμπορική τιμή. Ήδη χώρες όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία έχουν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, επιτυγχάνοντας τελικές τιμές για τη βιομηχανία στην περιοχή των 50–60 ευρώ/MWh. Υπολογίζεται ότι από την εφαρμογή του μέτρου η επιβάρυνση για την Ελλάδα θα είναι στα επίπεδα των 50 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς θα υπάρξει συνδυασμός αντιστάθμισης και CISAF.
Η ένωση τεκμηριώνει το ανταγωνιστικό μειονέκτημα της ελληνικής βιομηχανίας επικαλούμενη συγκεκριμένα παραδείγματα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όπως επισημαίνει, στη Βουλγαρία εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2025 εγγυημένη τιμή ηλεκτρικής ενέργειας 62,5 ευρώ ανά MWh για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, ενώ στη Γερμανία έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026 αντίστοιχος μηχανισμός που διαμορφώνει το κόστος στα επίπεδα των 50 ευρώ ανά MWh. Στον αντίποδα, η ελληνική βιομηχανία συνεχίζει να λειτουργεί με αισθητά υψηλότερο ενεργειακό κόστος, το οποίο, σύμφωνα με την ένωση, φθάνει έως και 40% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα στο επίκεντρο των αιτημάτων της ΕΒΙΚΕΝ βρίσκεται πλέον και η ενίσχυση της αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂. Πρόκειται για τον μηχανισμό μέσω του οποίου επιστρέφεται στις ενεργοβόρες βιομηχανίες μέρος του κόστους που ενσωματώνεται στην τιμή του ρεύματος λόγω των δικαιωμάτων εκπομπών, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος «carbon leakage», δηλαδή η μεταφορά παραγωγής εκτός ΕΕ. Η πρόσφατη απόφαση της Κομισιόν να μειώσει τον συντελεστή αποζημίωσης από 0,73 σε 0,58 τόνους CO₂ ανά MWh περιορίζει το ύψος της ενίσχυσης. Αν και η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα επιχειρήσει βελτίωση του συντελεστή, η βιομηχανία επισημαίνει ότι ακόμη και σε θετικό σενάριο, τα οφέλη θα φανούν το 2027, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να τιμολογήσουν και να εξάγουν σήμερα.
Η Ένωση υπενθυμίζει ότι ο μηχανισμός μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ παραμένει σε εκκρεμότητα από το 2022, ενώ επαναφέρει και ζητήματα που επηρεάζουν τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνολικής αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία.
ΣΕΒ: Προσδοκίες για ανακοινώσεις και ευρωπαϊκή διάσταση του προβλήματος
Από την πλευρά του ΣΕΒ, οι καθυστερήσεις στις ανακοινώσεις των μέτρων από την πλευρά της κυβέρνησης αποδίδονται κυρίως στο ευρωπαϊκό πλαίσιο εγκρίσεων. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ανέφερε σε δηλώσεις του τις προηγούμενες μέρες ότι επίκεινται ανακοινώσεις για τα μέτρα στήριξης της βιομηχανίας, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τις διαδικασίες και τους περιορισμούς των ευρωπαϊκών κανόνων κρατικών ενισχύσεων.
Το ζήτημα του ενεργειακού κόστους και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τέθηκε και σε ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω κοινής επιστολής του προέδρου του ΣΕΒ και του προέδρου της BusinessEurope, Fredrik Persson, προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενόψει της χθεσινής άτυπης συνάντησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην επιστολή, οι ευρωπαϊκοί εργοδοτικοί φορείς, μέσω της BusinessEurope, απευθύνουν έκκληση για άμεσες και ουσιαστικές πολιτικές παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, υπογραμμίζοντας ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες πίεσης για τη βιομηχανία. Ο ΣΕΒ συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση της κοινής ευρωπαϊκής θέσης, μεταφέροντας σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις προτεραιότητες και τις ανησυχίες των ελληνικών επιχειρήσεων με κεντρική πολιτική άμυνας την εφαρμογή του ιταλικού μοντέλου.
Από τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ στο «φρένο» της Κομισιόν
Η συζήτηση για τη λήψη μέτρων στήριξης της ενεργοβόρου βιομηχανίας ξεκίνησε ουσιαστικά μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου είχε αναγνωριστεί η ανάγκη παρεμβάσεων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, τέσσερις μήνες μετά, οι τελικές αποφάσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα σχήμα συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το λεγόμενο «ιταλικό μοντέλο», το οποίο είχε προταθεί από τη βιομηχανία ως μηχανισμός διασφάλισης χαμηλότερου ενεργειακού κόστους μέσω μακροχρόνιας πρόσβασης σε ηλεκτρική ενέργεια σε προκαθορισμένες τιμές. Το μοντέλο αυτό προέβλεπε τιμή της τάξης των 55 ευρώ ανά MWh για συγκεκριμένη περίοδο, με τη συμμετοχή των επιχειρήσεων στην ανάπτυξη νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η εφαρμογή αντίστοιχου σχήματος στην Ελλάδα δεν προχώρησε, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να διατύπωσε επιφυλάξεις ως προς τη συμβατότητά του με το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων (CISAF). Η εξέλιξη αυτή οδήγησε στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων που θα μπορούσαν να εγκριθούν χωρίς τον κίνδυνο προσφυγών ή καθυστερήσεων.
Την ίδια στιγμή στο τραπέζι βρίσκεται η ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης CO₂, ο οποίος λειτουργεί από το 2013, αλλά και η ενεργοποίηση πρόσθετων εργαλείων με στόχο τη μείωση του τελικού ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία. Το αποτέλεσμα είναι μια παρατεταμένη περίοδος διαβουλεύσεων, με την αγορά να αναμένει τις τελικές αποφάσεις, οι οποίες θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το ενεργειακό κόστος και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας τα επόμενα χρόνια.