29/1/2026
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βαδίζει προς την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, με νομικά δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα μετά το 2027, ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου μετατρέπεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα έργα του νέου ενεργειακού χάρτη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντιλαμβανόμενες ότι το φιλόδοξο project κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε ένα δαιδαλώδες ευρωπαϊκό ρυθμιστικό περιβάλλον, κινούνται πλέον θεσμικά και πολιτικά για να το προστατεύσουν και να το επαναφέρουν στον ρόλο που αρχικά του είχε αποδοθεί.
Η παρέμβαση της Κίμπερλι και το πολιτικό μήνυμα
Σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο εντάσσεται και η χθεσινή δημόσια παρέμβαση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία έδωσε σαφές πολιτικό βάρος στην αμερικανική εμπλοκή. Με τη δήλωσή της ότι η απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της Ουάσινγκτον και με τη ρητή αναφορά στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές ως βασικό δίαυλο μεταφοράς αξιόπιστου LNG, η Αμερικανίδα πρέσβης κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμος ενεργειακός κόμβος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι ο Κάθετος Διάδρομος έχει αναβαθμιστεί σε έργο γεωπολιτικής σημασίας.
Το Eastern Mediterranean Gateway Act ως θεσμικός μοχλός
Σε συνέχεια αυτής της πολιτικής τοποθέτησης έρχεται και το Eastern Mediterranean Gateway Act, ένα σχέδιο νόμου το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και προωθείται για ψήφιση, φιλοδοξώντας να εντάξει επίσημα την Ανατολική Μεσόγειο στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό και γεωοικονομικό σχεδιασμό των ΗΠΑ. Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται σε γενικές πολιτικές διακηρύξεις, αλλά χαράσσει συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας με χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και η Αίγυπτος, τις οποίες αντιμετωπίζει ως πυλώνες σταθερότητας και κρίσιμους εταίρους για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Οι ελληνικές υποδομές στον ρόλο της «πύλης»
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στο κείμενο του Act γίνεται ρητή αναφορά στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως στρατηγικής σημασίας για τη διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών προμηθειών φυσικού αερίου. Τα LNG terminals, οι διασυνδέσεις φυσικού αερίου και τα μεγάλα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης περιγράφονται ως αναπόσπαστα στοιχεία ενός ενιαίου συστήματος που λειτουργεί ως πύλη εισόδου από τον Νότο προς την ευρωπαϊκή ήπειρο. Στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, αναφέρονται έργα όπως ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Αιγύπτου (Gregy), ο αγωγός Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB) και τα τερματικά LNG της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο IMEC και η γεωοικονομική διάσταση
Το νομοθέτημα συνδέει ευθέως την περιοχή με τον ευρύτερο οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), τον οποίο οι ΗΠΑ προωθούν ως στρατηγική εναλλακτική απέναντι στην κινεζική πρωτοβουλία Belt and Road. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται απλώς ως χώρα διέλευσης, αλλά ως βασικός κόμβος συνδεσιμότητας, ενέργειας και μεταφορών, με ρόλο αντίστοιχο με εκείνον μεγάλων hubs.
Η επανεκκίνηση του σχήματος 3+1
Παράλληλα, το Eastern Mediterranean Gateway Act επαναφέρει στο προσκήνιο την τριμερή συνεργασία ΗΠΑ–Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (το σχήμα 3+1), ζητώντας ενεργή διπλωματική εμπλοκή της Ουάσινγκτον και ενίσχυση της παρουσίας της στο East Mediterranean Gas Forum. Η λογική του νομοθετήματος είναι ότι η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετωπίζεται ως ενιαίο γεωπολιτικό πεδίο, όπου η ενέργεια, η ασφάλεια και οι υποδομές λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι αποσπασματικά.
Πηγή: https://www.newmoney.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
