Σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων είναι σε πορεία κατάρρευσης – Ήδη μια χώρα κάνει λόγο για εθνική απειλή

Γι’ αυτό και η προειδοποίηση είναι τόσο δραματική: το AMOC φαίνεται να επιβραδύνεται, καθώς η θέρμανση του πλανήτη διαταράσσει την εύθραυστη ισορροπία θερμότητας και αλατότητας που το διατηρεί σε λειτουργία.

Η επιστήμη γίνεται πιο σαφής — και πιο σκοτεινή

Πολλοί επιστήμονες τοποθετούν την κατάρρευση του AMOC στην κορυφή των πιο τρομακτικών κλιματικών σεναρίων. Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η επιβράδυνση δεν είναι μόνο πιθανή, αλλά πλέον ίσως και κοντινή.

«Η πιθανότητα κατάρρευσης δεν μπορεί πια να θεωρείται χαμηλή», προειδοποιεί ο Στέφαν Ράμστορφ, κορυφαίος ωκεανογράφος και κλιματολόγος του Πανεπιστημίου Πότσνταμ.

Κάποιες μελέτες τοποθετούν το «κρίσιμο σημείο» μέσα σε αυτόν τον αιώνα – ακόμη και μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Η επιστήμη δεν έχει καταλήξει στο πότε, αλλά συμφωνεί ολοένα και περισσότερο στο «αν»: η κατάρρευση θεωρείται πλέον πιθανή.

Σενάρια καταστροφής

Η κατάρρευση του AMOC δεν είναι ένα γεγονός που θα αφορά μόνο τον Βορρά. Οι συνέπειες θα είναι παγκόσμιες:

• Βαθύς χειμώνας στην Ευρώπη, με θερμοκρασίες που θα πέσουν απότομα.
• Θάλασσες που ανεβαίνουν στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ και τμήματα της Ευρώπης.
• Ανατροπή των μουσώνων σε Ασία και Αφρική.
• Πτώση της γεωργικής παραγωγής, καταρρεύσεις καλλιεργειών, εκτεταμένες πλημμύρες.

Και για την Ισλανδία ειδικά: το ενδεχόμενο να βρεθεί ξανά περικυκλωμένη από θαλάσσιο πάγο, όπως πριν από αιώνες.

«Η Ισλανδία θα βρεθεί στο επίκεντρο ενός δραστικού περιφερειακού ψυχραντικού φαινομένου», λέει ο Ράμστορφ.

Η πρώτη χώρα που σημαίνει συναγερμό

Μετά από νέα έρευνα τον Αύγουστο που «σήμανε συναγερμό», ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλίματος της Ισλανδίας, Γιοχάν Παλ Γιοχάνσον, ενημέρωσε το υπουργικό συμβούλιο.

Τον Σεπτέμβριο, το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας έκανε μια κίνηση-ορόσημο:
αναγνώρισε την πιθανή κατάρρευση του AMOC ως κίνδυνο εθνικής ασφάλειας.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που μια κλιματική απειλή λαμβάνει ανάλογη αποτίμηση στη χώρα. Η απόφαση απαιτεί πλέον:

• υψηλού επιπέδου κυβερνητικό συντονισμό,
• σχέδια πρόληψης και θωράκισης,
• προετοιμασία υποδομών, μεταφορών και της κρίσιμης αλιευτικής βιομηχανίας.

«Το κλίμα, η οικονομία και η ασφάλειά μας είναι άρρηκτα δεμένα με τη σταθερότητα των ωκεάνιων ρευμάτων», δήλωσε ο Γιοχάνσον. «Αυτό είναι υπαρξιακή απειλή».