9/9/2025
Καθώς οι ωκεανοί πνίγονται από μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού, η Ποσειδωνία η ωκεάνιος (Posidonia oceanica), θαλάσσιο φυτό της Μεσογείου, αναλαμβάνει έναν απρόσμενο ρόλο: εγκλωβίζει τα πλαστικά και τα επιστρέφει στις ακτές ως «μπάλες του Ποσειδώνα».
Η Ποσειδωνία σχηματίζει εκτεταμένα υποθαλάσσια λιβάδια, θεμελιώδη για το μεσογειακό οικοσύστημα. Οι συμπαγείς σφαιρικοί σχηματισμοί από το φύλλωμά της ξεβράζονται εδώ και αιώνες στις παραλίες, χρησιμοποιούμενοι για συσκευασίες, στρώματα ή μόνωση.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Βαρκελώνης εντόπισαν ότι αυτές οι μπάλες έχουν και περιβαλλοντική αποστολή: απομακρύνουν μικροπλαστικά από τον βυθό.
Τα σωματίδια, μικρότερα από 5 χιλιοστά, προέρχονται από σακούλες, μπουκάλια ή δίχτυα και καταλήγουν στους ωκεανούς. Τα φύλλα της Ποσειδωνίας επιβραδύνουν τα ρεύματα, παγιδεύοντας άνθρακα, ιζήματα και –όπως φαίνεται– πλαστικό.
Κάθε χρόνο, 1,15 έως 2,41 εκατ. τόνοι πλαστικού ρέουν στη θάλασσα από ποτάμια, με τα λιβάδια Ποσειδωνίας να παγιδεύουν έως 900 εκατ. θραύσματα ετησίως. Το φθινόπωρο, τα φύλλα πλέκονται σε σφιχτές μπάλες που «κουβαλούν» το εγκλωβισμένο πλαστικό.
Μελέτη του 2018-2019 σε παραλίες της Μαγιόρκα έδειξε ότι στο 50% των φύλλων υπήρχαν έως 600 κομμάτια πλαστικού ανά κιλό.
Στις μπάλες, μόνο το 17% περιείχε πλαστικό, αλλά η συγκέντρωση έφτανε σχεδόν τα 1.500 θραύσματα ανά κιλό. Όσο πιο συμπαγείς οι μπάλες, τόσο πιο αποτελεσματική η παγίδευση.
«Μετά τη δημοσίευση, έλαβα φωτογραφίες με τεράστιες μπάλες που είχαν παγιδεύσει ακόμη και σερβιέτες ή μωρομάντηλα», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Άννα Σάντσεθ-Βιντάλ.
Καταιγίδες και παλίρροιες αποσπούν τις μπάλες, στέλνοντάς τες ξανά στις ακτές. «Είναι σαν η θάλασσα να μας επιστρέφει τα σκουπίδια που δεν έπρεπε να φτάσουν στον βυθό», σχολιάζει η Σάντσεθ-Βιντάλ.
Ωστόσο, οι μπάλες δεν αποτελούν λύση. Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν πρόκειται για μηχανισμό καθαρισμού και συνιστούν να παραμένουν στις παραλίες, όπου προσφέρουν υγρασία και θρεπτικά συστατικά, υποστηρίζοντας την ακτογραμμή.
Η μελέτη έρχεται σε περίοδο κατά την οποία τα λιβάδια Ποσειδωνίας συρρικνώνονται διεθνώς, με έκταση μειωμένη κατά 29% από τα τέλη του 19ου αιώνα, εξαιτίας ρύπανσης, παράκτιας ανάπτυξης, εισβολικών ειδών και αύξησης της θερμοκρασίας.
Πηγή: https://www.in.gr
Πηγή φωτογραφίας: https://secure.gravatar.com
