5/8/2025
Οι εποχές της αιθαλομίχλης και των σκουπιδιών προστίθενται στον νέο κλιματικό ρυθμό του πλανήτη, με ανθρωπογενείς αιτίες, απρόβλεπτες συνέπειες και απορρύθμιση του φυσικού ημερολογίου
Σύμφωνα με νέα μελέτη του London School of Economics που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Progress in Environmental Geography, η «εποχή της αιθαλομίχλης» και η «εποχή των σκουπιδιών» καθιερώνονται ως περιοδικά φαινόμενα με έντονες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και την παγκόσμια κλιματική σταθερότητα, διαμορφώνοντας νέες εποχικές κανονικότητες με ανθρώπινη αιτιότητα.
Η εποχή της αιθαλομίχλης
Αναπτύσσεται ετησίως από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο κυρίως στη Νοτιοανατολική Ασία, με επίκεντρο τις εκτεταμένες πυρκαγιές αποψίλωσης γης, ιδιαίτερα σε Ινδονησία και Μαλαισία. Η μεταφερόμενη αιθαλομίχλη επηρεάζει κράτη όπως η Σιγκαπούρη, η Ταϊλάνδη και η Ινδία, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η περίοδος των πυρκαγιών στην Καλιφόρνια έχει επεκταθεί από την άνοιξη μέχρι τον Δεκέμβριο, ενώ νέες εστίες αιθαλομίχλης καταγράφονται και στα βορειοανατολικά, εξαιτίας πυρκαγιών στον Καναδά.
Η εποχή των σκουπιδιών
Εμφανίζεται έντονα στο Μπαλί κάθε χρόνο μεταξύ Δεκεμβρίου και Μαρτίου, όταν μουσώνες και θαλάσσια ρεύματα συγκεντρώνουν τεράστιους όγκους πλαστικών αποβλήτων στις παραλίες. Το φαινόμενο έχει αποκτήσει τόσο προβλέψιμο χαρακτήρα, ώστε οι κάτοικοι γνωρίζουν επακριβώς πότε να το περιμένουν. Μόνο το 2024, 3.000 τόνοι σκουπιδιών συγκεντρώθηκαν στις ακτές. Ανάλογες καταστάσεις παρατηρούνται σε Φιλιππίνες, Ταϊλάνδη και στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, επηρεαζόμενες από το Ρεύμα του Κόλπου.
Νέες εποχές και απορρυθμισμένοι κύκλοι
Η ερευνητική ομάδα εισάγει τρεις νέες κατηγορίες κλιματικών εποχών:
- Εξαφανισμένες εποχές: Όπως η περίοδος χειμερινού τουρισμού στις Άνδεις και τα Βραχώδη Όρη, η οποία δεν υφίσταται λόγω έλλειψης χιονιού.
- Απορυθμισμένες εποχές: Εποχές που ξεκινούν εκτός προβλεπόμενου χρόνου, όπως πρώιμες ανοίξεις ή παρατεταμένα καλοκαίρια. Η αναπαραγωγή και η χειμέρια νάρκη μετατοπίζονται, ενώ θαλασσοπούλια στην Αγγλία χάνουν τον ετήσιο ρυθμό επιστροφής στις φωλιές τους.
- Εντεινόμενες εποχές: Τα ίδια μοτίβα συνεχίζονται, αλλά με αυξημένη ένταση και διάρκεια. Τα καλοκαίρια στην Ευρώπη, μετά τον φονικό καύσωνα του 2003, έχουν γίνει πιο επικίνδυνα και συχνότερα.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι «νέες εποχές» προέρχονται από ανθρώπινες παρεμβάσεις και όχι από φυσικούς κύκλους. Η ανάλυση βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα, τοπικές μαρτυρίες και μετεωρολογικές μετρήσεις, αποκαλύπτοντας νέες μορφές εποχικότητας που προκαλούν κρίσεις υγείας, αλλαγές στην πανίδα και έντονες κοινωνικές πιέσεις.
Συμπερασματικά, η εποχή του Ανθρωπόκαινου δεν αναδιατάσσει μόνο το κλίμα αλλά και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε και αντιλαμβανόμαστε τις ίδιες τις εποχές, οι οποίες πλέον δεν έχουν σαφή όρια ή διάρκεια, επηρεάζοντας βαθιά τον ανθρώπινο και φυσικό κόσμο.