20/6/2025
Πώς θα πλήξουν οι δασμοί Τραμπ την ελληνική οικονομία – Τα τρία σενάρια
Οι άμεσες επιδράσεις στην ελληνική οικονομία από το διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδος και ΗΠΑ θα είναι περιορισμένες.
Τρία σενάρια εξετάζει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) για τις ενδεχόμενες επιδράσεις στην ελληνική οικονομία, στην περίοδο 2025-2027, από μια πιθανή επιβολή δασμών εκ μέρους των ΗΠΑ σε εισαγωγές αγαθών από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Τα τρία σενάρια συμπυκνώνονται σε βασικό, ήπιο και δυσμενές, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την ένταση και την επιμονή των πολιτικών προστατευτισμού.
Ενα σημαντικό ποσοστό των εξαγωγών της ελληνικής οικονομίας, περίπου 50%, είναι υπηρεσίες (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ) και η επιβολή δασμών των ΗΠΑ αφορά μόνο αγαθά
Συνοπτικά, τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων της ΤτΕ δείχνουν ότι οι επιδράσεις στην ελληνική οικονομία από τις πολιτικές επιβολής δασμών της κυβέρνησης των ΗΠΑ είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ. Το μέγεθος της επίπτωσης εξαρτάται σημαντικά από την ένταση των διαταραχών στην εξωτερική ζήτηση και στην αβεβαιότητα. Ειδικότερα, στο δυσμενές σενάριο όπου η επίδραση της αυξημένης αβεβαιότητας έχει πρωτεύοντα ρόλο, οι επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα αναμένονται σημαντικές. Εντούτοις, παρά τις συνεχόμενες αλλαγές στην επιβολή των δασμών οι οποίες έχουν ανακοινωθεί, δεν έχει παρατηρηθεί αξιόλογη μεταβολή στις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, που αντικατοπτρίζουν και το ασφάλιστρο κινδύνου της χώρας. Ως εκ τούτου, η θετική δυναμική της ελληνικής οικονομίας φαίνεται να αντισταθμίζει σε μεγάλο βαθμό τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις από μια επιβολή δασμών.
Τα τρία σενάρια
Οι κυριότερες υποθέσεις στο βασικό σενάριο είναι ότι οι δασμοί των ΗΠΑ προς την ΕΕ ανέρχονται στο 10% και στο 25% σε μέταλλα και αυτοκίνητα αντίστοιχα. Επιπλέον, θεωρείται ότι η ΕΕ δεν θα προβεί σε αντίποινα. Η αβεβαιότητα της εμπορικής πολιτικής αναμένεται να παραμείνει υψηλή καθ’ όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα
προβολής, 2025-2027, αλλά θα έχει καθοδική πορεία φθάνοντας τα επίπεδα του 2018 στο τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής.
Στο ήπιο σενάριο γίνεται υπόθεση ότι θα επιτευχθεί συμφωνία για μηδενικούς δασμούς με ισχύ από το γ΄ τρίμηνο του 2025 και ότι η αβεβαιότητα θα αποκλιμακώνεται γρηγορότερα από ό,τι στο βασικό σενάριο.
Στο δυσμενές σενάριο, οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμούς 20% στις εισαγωγές αγαθών από χώρες της ΕΕ με συμμετρικά αντίποινα. Επίσης, οι δασμοί των ΗΠΑ προς τον υπόλοιπο κόσμο θα βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα. Τέλος, η αβεβαιότητα αναμένεται ότι θα παραμείνει υψηλότερη από ό,τι στο βασικό σενάριο για όλο το χρονικό ορίζοντα προβολής.
Από τα αποτελέσματα εκτιμάται ότι οι άμεσες επιδράσεις στην ελληνική οικονομία από το διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδος και ΗΠΑ θα είναι περιορισμένες. Οι επιδράσεις αναμένεται να είναι κυρίως έμμεσες: αφενός, μέσω της μείωσης της εξωτερικής ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες της ευρωζώνης, η οποία με τη σειρά της θα επηρεάσει αρνητικά τη ζήτηση ελληνικών εξαγωγών, και αφετέρου, λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας και των σχετικών αρνητικών επιπτώσεων στις επενδύσεις.
Δίαυλοι μετάδοσης των επιδράσεων των δασμών στην ελληνική οικονομία
Όπως επισημαίνει η ΕΛΣΤΑΤ, ένα σημαντικό ποσοστό των εξαγωγών της ελληνικής οικονομίας, περίπου 50%, είναι υπηρεσίες (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ) και η επιβολή δασμών των ΗΠΑ αφορά μόνο αγαθά. Επιπροσθέτως, οι ΗΠΑ δεν αποτελούν σημαντικό προορισμό για τις ελληνικές εξαγωγές αγαθών, καθώς τα τελευταία έτη (2020-2024) απορροφούν μόλις το 4,1% των εξαγωγών αγαθών.
Ως εκ τούτου, οι άμεσες επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία αναμένονται περιορισμένες και εξαρτώνται τόσο από το ύψος των δασμών όσο και από το βαθμό ευαισθησίας των εξαγωγών στους δασμούς αυτούς.
Εντούτοις, εκτιμάται ότι θα υπάρξουν έμμεσες επιδράσεις από μια πιθανή μείωση της εξωτερικής ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών των χωρών της ευρωζώνης, η οποία ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη ζήτηση ελληνικών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών και, κατά συνέπεια, το ΑΕΠ της Ελλάδος. Σημειώνεται ότι περίπου το 9% των συνολικών εξαγωγών αγαθών των χωρών της ευρωζώνης κατευθύνεται προς τις ΗΠΑ.
Οι κυριότεροι (έμμεσοι) δίαυλοι μέσω των οποίων οι δασμοί αναμένεται να επιδράσουν στην ελληνική οικονομία είναι οι ακόλουθοι:
-Πρώτον, αναμένεται μείωση της εξωτερικής ζήτησης για ελληνικά αγαθά, κυρίως εκ μέρους της ευρωζώνης, λόγω της ενδεχόμενης επιβράδυνσης των οικονομιών της ευρωζώνης. Ο συγκεκριμένος δίαυλος αποτελεί έναν από τους κύριους μηχανισμούς μέσω των οποίων οι δασμοί των ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσουν την ελληνική οικονομία. Σημειώνεται ότι περίπου το 42% των εξαγωγών αγαθών και το 34% των εξαγωγών υπηρεσιών της Ελλάδος κατευθύνονται στις χώρες της ευρωζώνης. Εφόσον οι πολιτικές προστατευτισμού που υιοθετούν οι ΗΠΑ οδηγήσουν σε μείωση της εξωτερικής ζήτησης και του ΑΕΠ της ευρωζώνης, η ελληνική οικονομία θα επηρεαστεί
-(α) μέσω της μειωμένης ζήτησης ελληνικών ενδιάμεσων αγαθών, τα οποία χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τελικών προϊόντων που εξάγονται από την ευρωζώνη στις ΗΠΑ, και
-(β) μέσω της υποχώρησης της εξωτερικής ζήτησης ελληνικών τελικών αγαθών και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τουριστικών υπηρεσιών, λόγω της ευρύτερης επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας στην ευρωζώνη αλλά και διεθνώς
-Δεύτερον, αναμένεται αύξηση της αβεβαιότητας. Σε περίπτωση εφαρμογής των δασμών, ιδίως αν αυτή συνοδευθεί από αντίμετρα εκ μέρους των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, θα ενισχυθεί περαιτέρω η υπάρχουσα αβεβαιότητα γύρω από τη διεθνή εμπορική πολιτική. Το ενδεχόμενο αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση του
ασφαλίστρου κινδύνου (risk premium) για την ελληνική οικονομία, αποθαρρύνοντας τις επενδύσεις και οδηγώντας τα νοικοκυριά σε μείωση της κατανάλωσης.
Τέλος, οι δασμοί ενδεχομένως θα επηρεάσουν και την ελληνική ναυτιλία σε περίπτωση που προκληθεί επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου και μείωση του επιπέδου των ναύλων. Οι εισπράξεις από μεταφορές, κυρίως από τη ναυτιλία, αποτελούν περίπου το 40% των συνολικών εισπράξεων από υπηρεσίες στην ελληνική οικονομία.
Οι αναμενόμενες αρνητικές επιδράσεις για την ποντοπόρο ναυτιλία, όπου η δυναμική των εσόδων καθορίζεται κυρίως από την εξέλιξη των ναύλων, αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τις διακυμάνσεις στο διεθνές εμπόριο.
Εντούτοις, οι περιοριστικές πολιτικές της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ στο παγκόσμιο εμπόριο, κυρίως εις βάρος της Κίνας, είχαν οδηγήσει σε επαναδρομολόγηση του εμπορίου χωρίς συνολικές αρνητικές επιπτώσεις.
Εμπειρική εκτίμηση των επιδράσεων από τους δασμούς Τραμπ
Για την προσομοίωση των επιδράσεων της επιβολής των δασμών γίνεται αντιστοίχιση των παραπάνω υποθέσεων σε εξωγενείς μεταβλητές του υποδείγματος.
Λαμβάνοντας υπόψη τις υποθέσεις του βασικού, του ήπιου και του δυσμενούς σεναρίου, η επίδραση των δασμών στην ελληνική οικονομία προσομοιώνεται μέσω δύο προσωρινών διαταραχών: (α) στην εξωτερική ζήτηση για ελληνικές εξαγωγές και (β) στην οικονομική αβεβαιότητα.
Οι δίαυλοι μετάδοσης των διαταραχών, όπως προκύπτουν από το υπόδειγμα που χρησιμοποιεί η Τράπεζα της Ελλάδος, είναι οι εξής: Η μείωση της εξωτερικής ζήτησης οδηγεί σε περιορισμό των ελληνικών εξαγωγών, προκαλώντας συρρίκνωση της συνολικής ζήτησης στην ελληνική οικονομία. Καθώς η εξωτερική ζήτηση εξασθενεί, οι επιχειρήσεις περιορίζουν την παραγωγή, γεγονός που συνεπάγεται μείωση του πραγματικού ΑΕΠ. Η πτώση της παραγωγής, με τη σειρά της, μειώνει τη
ζήτηση εργασίας, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα και στο κόστος εργασίας, καθώς και στη ζήτηση κεφαλαίου.
Παράλληλα, η υποχώρηση της συνολικής ζήτησης οδηγεί σε πτώση του πληθωρισμού, καθώς οι επιχειρήσεις μειώνουν τις τιμές τους ανταποκρινόμενες στο χαμηλότερο κόστος εργασίας.
Επιπρόσθετα, η μείωση του εισοδήματος των νοικοκυριών οδηγεί σε πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης, επιτείνοντας περαιτέρω τη συρρίκνωση της συνολικής ζήτησης.
Όσον αφορά τις επιδράσεις από την αύξηση της οικονομικής αβεβαιότητας, αυτή επηρεάζει αρνητικά την επενδυτική και καταναλωτική ζήτηση. Με τη σειρά της, η μείωση της εγχώριας ζήτησης οδηγεί σε περιορισμό τσχόλησης και των μισθών, γεγονός που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να μειώσουν τις τιμές τους, δημιουργώντας
αποπληθωριστικές πιέσεις.
Σε ποσοτικούς όρους
Σε ποσοτικούς όρους, τα βασικά ευρήματα της ανάλυσης από το υπόδειγμα συνοψίζονται στον πίνακα και παρουσιάζονται ως μεταβολές σε ποσ. μον. από το βασικό σενάριο αθροιστικά για την περίοδο 2025-2027:
(α) Το πραγματικό ΑΕΠ στο δυσμενές σενάριο μειώνεται αθροιστικά κατά 0,5 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο αυξάνεται κατά 0,3 ποσ. μον.
(β) Η ιδιωτική κατανάλωση στο δυσμενές σενάριο μειώνεται αθροιστικά κατά 0,7 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο αυξάνεται κατά 0,5 ποσ. μον.
(γ) Οι ιδιωτικές επενδύσεις στο δυσμενές σενάριο μειώνονται αθροιστικά κατά 4,5 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο αυξάνονται κατά 2,2 ποσ. μον.
(δ) Η απασχόληση στο δυσμενές σενάριο μειώνεται αθροιστικά κατά 0,4 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο αυξάνεται κατά 0,2 ποσ. μον.
(ε) Το ισοζύγιο αγαθών (εξαγωγές μείον εισαγωγές) στο δυσμενές σενάριο βελτιώνεται αθροιστικά κατά 0,3 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο επιδεινώνεται κατά 0,3 ποσ. μον. Η βελτίωση του ισοζυγίου οφείλεται στη σημαντική μείωση των εισαγωγών, λόγω χαμηλότερης εγχώριας ζήτησης και ειδικότερα των επενδύσεων.
(στ) Ο πληθωρισμός βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) στο δυσμενές σενάριο μειώνεται αθροιστικά κατά 0,3 ποσ. μον., ενώ στο ήπιο αυξάνεται κατά 0,1 ποσ. μον.
Πηγή: OT.gr
Πηγή: https://www.in.gr
Κάντε κλικ στους τίτλους για να διαβάσετε την είδηση που σας ενδιαφέρει.
