5/11/2026
Το μεταναστευτικό φαινόμενο που προκαλεί το ενδιαφέρον των επιστημόνων
Σε έναν από τους σημαντικότερους τόπους διαχείμασης του νανόκυκνου παγκοσμίως έχει εξελιχθεί το Δέλτα του Έβρου, με χιλιάδες πουλιά να επιλέγουν κάθε χειμώνα την προστατευόμενη περιοχή για να βρουν τροφή και ασφαλές καταφύγιο, έπειτα από ένα μεταναστευτικό ταξίδι χιλιάδων χιλιομέτρων.
Τα πρώτα 70 άτομα του είδους έκαναν ήδη την εμφάνισή τους κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της φετινής περιόδου διαχείμασης, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται η σταδιακή άφιξη ακόμη χιλιάδων πουλιών.
Τα στοιχεία καταγράφηκαν από τη Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
Από μόλις 30 νανόκυκνους σε περίπου 11.000
Η αύξηση του αριθμού των νανόκυκνων που διαχειμάζουν στο Δέλτα του Έβρου είναι εντυπωσιακή, καθώς μέσα σε λιγότερο από δύο δεκαετίες η περιοχή εξελίχθηκε σε σημαντικό προορισμό για το είδος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΦΥΠΕΚΑ, το 2005 είχαν καταγραφεί μόλις 30 νανόκυκνοι στην περιοχή.
Πέντε χρόνια αργότερα, το 2010, ο αριθμός τους είχε φτάσει τους 2.200, ενώ το 2016 καταγράφηκαν 8.400 πουλιά.
Το ιστορικό ρεκόρ σημειώθηκε το 2022, όταν στο Δέλτα του Έβρου καταμετρήθηκαν περίπου 11.000 νανόκυκνοι.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της περιοχής για τη διαχείμαση του είδους, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθυσμοί του μειώνονται σε παραδοσιακούς χειμερινούς προορισμούς.
Γιατί οι νανόκυκνοι επιλέγουν πλέον τον Έβρο
Η μεταβολή των μεταναστευτικών συνηθειών του νανόκυκνου έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον επιστημόνων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως επισημαίνει η Μονάδα Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ, οι πληθυσμοί του είδους έχουν παρουσιάσει σημαντική μείωση σε παραδοσιακές περιοχές διαχείμασης, όπως η Βρετανία.
Για τον λόγο αυτό, επιστήμονες επισκέπτονται το Δέλτα του Έβρου και συνεργάζονται με τους Έλληνες ειδικούς, αναζητώντας εξηγήσεις για την αλλαγή των μεταναστευτικών διαδρομών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συμπεριφορά των νανόκυκνων διαφοροποιείται από εκείνη άλλων υδρόβιων πουλιών.
Χήνες, πάπιες και βουβόκυκνοι διαχειμάζουν τα τελευταία χρόνια συχνότερα σε βορειότερα γεωγραφικά πλάτη, τάση που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή.
Αντίθετα, ο Έβρος έχει εξελιχθεί σε ολοένα σημαντικότερο τόπο διαχείμασης για τους νανόκυκνους, με τους επιστήμονες να διερευνούν τους παράγοντες που εξηγούν αυτή τη διαφοροποίηση.
Ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα από την Αρκτική
Ο νανόκυκνος είναι το μικρότερο από τα τρία είδη κύκνων που συναντώνται στην Ευρώπη.
Αναπαράγεται στην αρκτική τούνδρα και κάθε χρόνο πραγματοποιεί μεγάλα μεταναστευτικά ταξίδια, διανύοντας χιλιάδες χιλιόμετρα μέχρι να φτάσει στις περιοχές όπου περνά τον χειμώνα.
Ανάλογα με τον πληθυσμό στον οποίο ανήκουν, οι νανόκυκνοι ακολουθούν διαφορετικές διαδρομές από τον Αρκτικό Κύκλο προς την Ασία, τη βόρεια Ευρώπη και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Για εκείνους που φτάνουν στον Έβρο, ολόκληρο το δελταϊκό σύμπλεγμα αποτελεί ζωτικής σημασίας ενδιαίτημα.
Τρέφονται στην Τουρκία, ξεκουράζονται στην Ελλάδα
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της παρουσίας των νανόκυκνων στον Έβρο είναι ότι αξιοποιούν και τις δύο πλευρές του διασυνοριακού οικοσυστήματος.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας αναζητούν τροφή σε εκτάσεις της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων ρυζοκαλλιεργειών που βρίσκονται στην τουρκική πλευρά του Δέλτα.
Για την ανάπαυση και τη διανυκτέρευσή τους, ωστόσο, επιλέγουν τις προστατευόμενες περιοχές της ελληνικής πλευράς, όπου βρίσκουν ασφαλές καταφύγιο.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ η συμπεριφορά αυτή αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησης και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στο Δέλτα του Έβρου, το οποίο αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους χειμερινούς προορισμούς για το συγκεκριμένο είδος παγκοσμίως.
