Η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας χωρίς εγχείρηση

7

4\4\13

Ελπίδες για ταχύτερη και πιο «φιλική» προς τον ασθενή αντιμετώπιση των στενώσεων στην αορτική βαλβίδα της καρδιάς δίνει η αντικατάστασή της χωρίς εγχείρηση, αλλά διαδερμικά.

Ο καθηγητής Καρδιολογίας Δημήτρης Κρεμαστινός εξηγεί σε τι διαφέρει η μέθοδος αυτή από την κλασική και γιατί προς το παρόν δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους ασθενείς.

Πότε χρειάζεται αντικατάσταση η βαλβίδα της αορτής;

Οταν υπάρχει σοβαρού βαθμού στένωση. Η στένωση είναι αποτέλεσμα εναπόθεσης κυρίως ασβεστίου πάνω στις πτυχές της βαλβίδας και στα τοιχώματα της αορτής, που μαζί με τον ινώδη ιστό που αναπτύσσεται παρεμποδίζουν τη διάνοιξη της βαλβίδας.

Στο τελικό στάδιο της νόσου το στόμιο της βαλβίδας μπορεί να έχει εύρος μόλις 0,5 cm2 συγκριτικά με το φυσιολογικό, που είναι 3-4 cm2 – και τότε μιλάμε για σοβαρού βαθμού στένωση της αορτής.

Στο στάδιο αυτό συνήθως εμφανίζονται και συμπτώματα – είτε στηθάγχη (πόνος στο στήθος) όταν ο άρρωστος καταβάλλει κάποια σωματική προσπάθεια, είτε εκδήλωση επικίνδυνων για τη ζωή αρρυθμιών, με ζάλη ή συγκοπτικά επεισόδια ή καρδιακή ανεπάρκεια με εκδήλωση δύσπνοιας στην παραμικρή προσπάθεια.

Τα συμπτώματα αρκούν για να αποφασιστεί η αντικατάσταση;

Οποιοδήποτε από τα ενοχλήματα αυτά εμφανιστεί, σηματοδοτεί την απόλυτη ένδειξη αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας. Ομως ούτε ο  άρρωστος ούτε ο γιατρός θα πρέπει να περιμένουν την εκδήλωση του πρώτου συμπτώματος.

Υπάρχουν εργαστηριακά ευρήματα τα οποία σηματοδοτούν την αρχή του προβληματισμού για την αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας. Βασικό εύρημα είναι η διαφορά της πίεσης στον χώρο πριν από τη στένωση της βαλβίδας με την πίεση σε εκείνον μετά τη στενωμένη βαλβίδα (να είναι πάνω από τα 50 mmHg).

Η μέτρηση αυτή γίνεται είτε με τη βοήθεια ηχοκαρδιογραφήματος (υπέρηχο) ή κατά τη διάρκεια του καθετηριασμού της καρδιάς και της στεφανιαιογραφίας.

Γιατί δεν γίνεται η αντικατάσταση πριν από το τελικό στάδιο της στένωσης;

Ο βασικότερος λόγος για τον οποίο δεν γίνεται πρόωρη αντικατάσταση της βαλβίδας είναι κυρίως οι μετεγχειρητικοί κίνδυνοι που ελλοχεύουν – λ.χ. η χρόνια λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων που πολλές φορές δεν στερούνται παρενεργειών (όπως οι σοβαρές αιμορραγίες), οι θρομβώσεις, οι λοιμώξεις των τεχνητών βαλβίδων (ενδοκαρδίτιδες), τα αγγειακά ισχαιμικά επεισόδια (εγκεφαλικά ή καρδιακά).

Αλλωστε η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας δεν σημαίνει πλήρη θεραπεία, αλλά μετατροπή της βαλβιδικής νόσου από τη φυσική στενωμένη βαλβίδα στην τεχνητή βαλβίδα, μαζί με τα προβλήματά της.

Σε τι διαφέρει η χειρουργική μέθοδος από τη διαδερμική;

Η χειρουργική αντικατάσταση της βαλβίδας γίνεται κλασικά, με εγχείρηση εξωσωματικής κυκλοφορίας, ενώ η διαδερμική κυρίως κατά τον καθετηριασμό της καρδιάς, με τη στενωμένη βαλβίδα της αορτής να συμπιέζεται με μπαλόνι για να καταστραφεί και τη νέα βαλβίδα ουσιαστικά να «σφηνώνεται» στο τοίχωμα της αορτής.

Οταν για τεχνικούς λόγους δεν μπορεί να γίνει καθετηριασμός της καρδιάς, τότε μπορεί να επιχειρηθεί εμφύτευση της ίδιας βαλβίδας με μια μικρή χειρουργική επέμβαση στον θώρακα, διαμέσου της κορυφής της καρδιάς.

Τι σημαίνουν οι διαφορές αυτές;

Πρώτον, ότι δεν γνωρίζουμε ούτε τη διάρκεια ζωής των βαλβίδων που τοποθετούνται διαδερμικά, λόγω του ότι η τεχνική αυτή άρχισε να εφαρμόζεται εδώ και 5 χρόνια, ούτε τις μακροχρόνιες επιπλοκές τους.

Και δεύτερον, ότι στους ασθενείς με μη εγχειρητική αντικατάσταση των βαλβίδων παρατηρείται διπλάσιο ποσοστό εγκεφαλικών επεισοδίων συγκριτικά με αυτούς που χειρουργούνται με την κλασική μέθοδο (είναι 8,3% έναντι 4,3% με το παραδοσιακό χειρουργείο, καθώς και υπερτριπλάσιος κίνδυνος αγγειακών επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένου του εμφράγματος (11% έναντι 3,2% με το παραδοσιακό χειρουργείο).

Αυτοί είναι και οι κύριοι λόγοι για τους οποίους η μη χειρουργική αντικατάσταση συνιστάται σε πολύ ειδικές κατηγορίες ασθενών.

Αορτική βαλβίδα

Η αορτική βαλβίδα είναι η κλινικά σημαντικότερη βαλβίδα της καρδιάς, διότι μέσω αυτής διοχετεύεται το αίμα από την καρδιά σε ολόκληρο το σώμα.

Ύποπτα συμπτώματα σοβαρής βαλβιδοπάθειας

* Δύσπνοια

* Στηθάγχη

* Απώλεια αισθήσεων (συγκοπή)

Κατάλληλοι ασθενείς για διαδερμική αντικατάσταση

Όσοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς, επειδή έχουν:

* Μεγάλη ηλικία (υπέργηροι)

* Σοβαρά προβλήματα υγείας (κυρίως αναπνευστικά, αλλά και ηπατική, νεφρική ή καρδιακή ανεπάρκεια)

* Προηγούμενο ιστορικό εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς

Ηλικίες εμφάνισης στένωσης αορτικής βαλβίδας

* Νεαρές ηλικίες όταν είναι συγγενής (εκ γενετής)

* Συνήθως άνω των 50 ετών όταν έχουν την (πολύ συχνότερη) επίκτητη στένωση

Παράγοντες κινδύνου για στένωση

* Η κατασκευή εκ γενετής της αορτικής βαλβίδας με δύο φύλλα (πτυχές) αντί των τριών φυσιολογικών. κατΗ καΗ

* Διάφορες άλλες παθήσεις, όπως ο ρευματικός πυρετός, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η αθηροσκλήρωση και η γεροντική εκφύλιση της βαλβίδας.

Προληπτικός έλεγχος αορτικής βαλβίδας

Στην παιδική ηλικία πρέπει να γίνεται ένα ηχώ-καρδιογράφημα και εφόσον διαπιστώνεται ότι υπάρχει 2πτυχη βαλβίδα χωρίς συγγενή στένωση, θα πρέπει τουλάχιστον ανά 5ετία το παιδί να παρακολουθείται με ηχώ-καρδιογράφημα.

ΠΗΓΗ:www. tanea.gr